काठमाडौँ । राष्ट्रिय सभाका सांसदहरुले भ्रष्टाचाररहित देश बनाउनु अबको प्राथमिकता हुनुपर्ने बताएका छन् ।

बिहीवार सिंहदरबारमा बसेको विकास, आर्थिक मामिला तथा सुशासन समितिको बैठकमा बोल्दै सांसदहरुले यस्तो बताएका हुन् ।

उनीहरुले गत भदौ २३ र २४ गतेको युवा पुस्ताको आन्दोलनले पनि भ्रष्टाचार निर्मूल गर्नुपर्ने र सुशासन कायम हुनुपर्ने माग राखेको र सबैको चाहना भ्रष्टाचार मुक्त देश रहेको बताए । उनीहरुले भ्रष्टाचार के हो ? घुस के हो भन्नेबारे सबैलाई जानकारी दिन र त्यसको परिभाषा गर्न जरुरी रहेको बताए । राष्ट्रिय सभा सदस्य मदनकुमारी साहले सदाचार के हो ? भन्नेबारेमा परिभाषा गर्न जरुरी रहेको बताउनु भयो । उहाँले इमान्दारिताको बारेमा पनि सबैलाई बुझाउन पनि जरुरी रहेको बताउनु भयो । उहाँले पेशागत इमान्दारिता, सांस्कृतिक सदाचारबारे सबैलाई स्पष्ट रुपमा बुझाउन जरुरी रहेको बताउनु भयो । नीति बनाएर मात्रै नहुने भन्दै कार्यान्वयन मुख्य रहेको उहाँको भनाइ छ ।

उहाँले भन्नुभयो, ‘सदाचार भनेको के हो ? घुस लियो, भ्रष्टाचार हुनु हुँदैन भन्छौँ, के गर्दा भ्रष्टाचार हुन्छ, के हो भ्रष्टाचार भनेको । घुस लियो भन्छौँ हामी, घुस भनेको के हो ? हामीले धेरै भन्छौँ इमान्दारिता भएन भनेर के हो त पेशागत इमान्दारिता के हो ? सांस्कृतिक सदाचार भनेको हो ? त्यसलाई स्पष्ट ढंगले बुझाउन सकेनौँ भने यो नीति बनाएर मात्रै पनि कार्यान्वयन गर्न गाह्रो हुन्छ ।’

राष्ट्रिय सभा सदस्य रुक्मिणी कोईरालाले भ्रष्टाचाररहित देश बनाउने सबैको चाहना भएपनि कसले र किन हुन दिइएन भन्ने प्रश्नको जवाफ खोज्नुपर्ने बताउनु भयो । उहाँले विगतका सरकारले गरेका कामहरुबारे पनि मूल्यांकन गर्न जरुरी रहेको बताउनु भयो । देशलाई ग्रेलिस्टबाट बाहिर निकाल्नुपर्ने आवश्यकता रहेको बताउनु भयो ।

उहाँले भन्नुभयो, ‘भ्रष्टाचार नभएको देश बनाउने हामी सबैको चाहना हो । भ्रष्टाचारबिहीन देश बनाउन कसले र केले दिएन होला ? मलाई लाग्छ । यसको खोजि गर्नैपर्छ । विगतमा कुन सरकारका पालामा केके भए त्यसबारेमा पनि खोजि गर्नुपर्छ । जेनजी आन्दोलनअघिका अर्थमन्त्रीले अब नेपाल ग्रे लिस्टबाट माथि जान्छ भन्ने कुरा उठेको थियो, हामीले थाहा पाएका थियौँ । यसबारे पनि सोच्नुपर्छ ।’

राष्ट्रिय सभा सदस्य सुमित्रा बिसीले सबैको उद्देश्य सदाचार र असल समाज निर्माण गर्नु रहेको बताउनु भयो । उहाँले भ्रष्टाचारमुक्त नेपाल र स्वाभीमानी नेपाली भएर बस्ने रहर सबैको रहेको बताउनु भयो । उहाँले अदालतमा वर्षौंसम्म मुद्दा थन्किने, अख्तियारमा पनि वर्षौंसम्म नटुंगिने समस्याको अन्त्य गर्न जरुरी रहेको बताउनु भयो । उहाँले सबैले आफ्नो कर्तव्यपालना नगरेका कारण अहिलेको स्थिति सिर्जना भएको बताउनु भयो । नियम, कानून, पालना नगर्ने र कर्तव्य पालना नगर्नेलाई कठोर कारबाही हुनुपर्ने बताउनु भयो ।

उहाँले भन्नुभयो, ‘हामी सबैको उद्देश्य भनेको सदाचार हो । हामीले असल समाज निर्माण गर्ने र भ्रष्टाचारमुक्त एवं सबै नेपाली जनताले स्वाभिमानका साथ बाँच्न पाउने कुरालाई जोड दिइएको छ । विभिन्न निकायको काम र कर्तव्यको बारेमा उल्लेख गरिएको छ । अदालतमा वर्षौं फाइल बाँकी रहन्छ, अख्तियारमा गएपछि वर्षौं रोकिन्छ । विकास निर्माणका बारेमा एउटा प्रक्रिया छ, त्यहाँ पनि भ्रष्टाचार हुन्छ । जति ढिलो गरेपनि, जति म्याद थप गरे पनि हुने र अरुलाई मात्र दोष दिने चलन छ । सबैले आफ्नो कर्तव्यपालना नगरेका कारण यही स्थितिमा चलिरहेको छ । नियम, कानून, पालना नगर्ने र कर्तव्य पालना नगर्नेलाई के गर्ने भनेर नीति बनाउने र कारबाही गर्नुपर्छ ।’

राष्ट्रिय सभा सदस्य किरणबाबु श्रेष्ठले नीति बनाउने तर कार्यान्वयन पक्ष फितलो हुनु नै अहिलेको समस्या भएको बताउनु भयो । नीतिहरु रछ्यानमा राख्ने नभइ कार्यान्वयन गर्नसक्नुपर्ने बताउनु भयो । उहाँले शपथ खाएअनुसार नै काम र कर्तव्य पालना गर्ने हो भने सोचेको जस्तो देश बनाउन सकिने बताउनु भयो । शान्तिका अग्रदुत गौतम बुद्ध जन्मिएको देश नेपालमा २५ सय वर्षपछि सदाचार नीतिबारे छलफल गर्नु नै दुःखको कुरा भएको बताउनु भयो ।

उहाँले भन्नुभयो, ‘हामी नीति बनाउँछौँ, कार्यान्वयन पक्ष फितलो भएको कारणले ति नीतिहरु त्यसै रक्षानमा बसेका छन् । यो बनाउने कुरा राम्रो कुरा हो । शपथ जसरी खाएका छौँ, सबै पदाधिकारीले शपथ खाएका छौँ, घुस पनि खान्छौँ, देशको सेवा कता जान्छ जान्छ, स्वनियमनको कुरालाई कायम गर्नसके आदर्श राज्य हुन्छ । शान्तिका अग्रदुत भगवान गौतम बुद्धको देश हाम्रो नेपालमा सदाचारको बारेमा छलफल गरिरहेका छौँ । २५ सय पछि हामी बल्ल छलफल गर्दैछौँ । सदाचार बन्नेकुरा गौतम बुद्धको शिलमा नै आएको छ ।’

बैठकमा बोल्दै अन्य सांसदहरुले सदाचार नीतिमा गैरसरकारी संस्थाहरुबारे पनि स्पष्ट रुपमा लेखिनुपर्ने बताउनु भयो । एन्जिओ, आइएन्जिओको प्रभाव नेपालमा धेरै रहेकाले सकारात्मक कुराबाट फाइदा लिएर नकारात्मक कुरालाई रोक्नुपर्ने बताउनु भयो । उनीहरुले बोलाएका कस्ता कार्यक्रमा जाने र कस्ता कुरामा नजाने भन्नेबारेमा स्पष्ट हुनुपर्ने बताउनु भयो । सञ्चारमाध्यमहरुले जे भनिदिए पनि हुने अवस्थाको अन्त्य गर्न पनि सदाचार नीति जरुरी रहेको बताउनु भयो ।