मानव सभ्यताको इतिहासमा एक गहिरो विरोधाभास पाइन्छ। न्यायको खोजीले अहिलेको भाषामा अन्यायिक अभ्यासमा परिणत भएको देखिन्छ । न्यायालय स्थापनाको औपचारिकता अघि नै संसारभर समाजले आ आफ्नै ढंगले ‘न्याय’ गर्ने परम्परा बसालेको पाइन्छ। इतिहासमै सबैभन्दा प्रसिद्ध यस्तो उदाहरण अमेरिकाका राष्ट्रनिर्मातामध्ये एक अलेक्जेन्डर ह्यामिल्टनको १८०४ मा एरोन बुरसँग भएको duel हो। यो