पेरिस । युक्रेनले रूसी आक्रमणपछिका दिनहरुमा सोशल मिडियामा प्रभुत्व जमाउन सफल भएको छ । विश्लेषकहरुका अनुसार मस्कोसँगको तीव्र सूचना युद्धमा किभले अहिलेसम्म जितेको देखिन्छ ।
व्यापक बमबारी र हत्याको डरबीच राष्ट्रपति भोलोडिमिर जेलेन्स्की कीभमा बङ्करमा रहँदा पनि उनको सरकारले आफ्ना समर्थकहरूलाई जिताउन सोशल मिडियामा चौतर्फी हमला गरेको छ ।
जेलेन्स्कीका दैनिक भिडियो पोष्ट सामान्यतया अङ्ग्रेजी उपशीर्षकहरूका साथ प्रकाशित हुन्छन् र ती सनसनीरुपमा भाइरल बनेका छन् । त्यस्तै रक्षा र विदेश मन्त्रालयले युक्रेनको सैन्य प्रतिरोधलाई आकर्षक ग्राफिक्समा बताउँछन् ।
यसैबीच युक्रेनीहरुले आफ्नो सेनाको सफलता देखाउने भिडियोहरु पोष्ट गरेका छन् जुन भाइरल भएको छ । भिडियो पोष्टमा युक्रेनी मिसाइलले रुसी हेलिकप्टरलाई खसालेको र एक युक्रेनी किसानले रुसी सैन्य हार्डवेयर बोकेको एक ट्र्याक्टरलाई कब्जामा लिएको देखाइएको छ ।
रुसले बमबारी बढाएपछि आफ्ना सहरका भग्नावशेषहरूमा रुँदै गरेको युक्रेनीहरूको सेल्फ–शट भिडियोले पनि संसारभरका मानिसहरूलाई समातेको छ।
“द्वन्द्वको पहिलो चरणमा अन्तर्राष्ट्रिय रायका सन्दर्भमा युक्रेनीहरू स्पष्टरूपमा जानकारीमा अगाडि छन्”, विकृत जानकारी विरुद्ध लडिरहेको एक फ्रान्सेली कम्पनी प्रेडिक्टा ल्याबका संस्थापक ब्याप्टिस्ट रोबर्टले भने, “सबैभन्दा प्रभावशाली कुरा यो अर्गानिक हो, यस युद्धको दस्तावेज गर्ने युक्रेनीहरूको वास्तविक इच्छा छ। जब केही हुन्छ, तिनीहरूले आफ्नो फोन निकाल्छन्।”
पुनरसमायोजन हुँदै र प्रयास गर्दै
रोबर्टका अनुसार अधिकांश युक्रेन समर्थक भिडियो ट्विटरमा प्रसारित भइरहेका छन् तर यस्तो दावी गरिएको छ जुन पछि तथ्य जाँचलाई बढाइचढाइ गरेको प्रमाणित भएका छन् ।
युद्धको प्रारम्भिक चरणमा किभले १३ सीमा गार्डलाई नायकका रूपमा स्वागत गर्यो । तिनीहरुले रेडियोमा रूसी सेनालाई शपथ खाएपछि एउटा सानो ब्ल्याक सी टापुको रक्षा गर्न आफ्नो ज्यान गुमाएका थिए।
तिनीहरू वास्तवमा सबै बाँचेका थिए । युक्रेनी अधिकारीहरूले पछि स्वीकार गरे। पेरिसमा रहेको युक्रेनको दूतावासले ‘हामी नक्कली समाचार गर्दैनौँ’ भनी भ्रममा पार्ने कुनै पनि जानाजानी प्रयासलाई अस्वीकार गरेको छ ।
सन् २०१६ को अमेरिकी चुनावमा डोनाल्ड ट्रम्पको पक्षमा सन्तुलन कायम गर्न गलत सूचना फैलाएको आरोप लागेको रुसलाई त्यस्ता कार्यनीतिहरूको विगतको मालिकको रूपमा हेरिएको छ।
तर यहाँ सन्तुलन मस्कोविरुद्ध तौलिएको छ। पश्चिममा गहिरो अलोकप्रिय हुनुका साथै स्वतन्त्र पर्यवेक्षकहरूका अनुसार युद्धको प्रारम्भिक चरण क्रेमलिनका लागि सफल हुनबाट टाढा रहेको छ।
“सूचनाको मोर्चामा म रुसीहरुलाई पुनरसमायोजन, सुधार र पुनः प्रयास गरेको देख्न सक्छु”, सेन्टर फर स्ट्र्याटेजिक एण्ड इन्टरनेशनल स्टडीजमा अन्तर्राष्ट्रिय सुरक्षा कार्यक्रमका उपनिर्देशक र वरिष्ठ फेलो एमिली हार्डिङले भनिन्, “तर चीजहरू चलाउन अझै केही समय लाग्नेछ।”
‘धेरै रूसीहरूले कथा किन्छन्’
यद्यपि राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनको पछाडि घरेलु समर्थन राख्ने प्रयासमा रुस देश बाहिरको जनमतको बारेमा धेरै चिन्तित देखिँदैन।
यस उद्देश्यका लागि रुसले पछिल्लो दिनमा देशमा स्वतन्त्र अभिव्यक्ति मिडियाको अन्तिम गढहरू बन्द गरेको छ । फेसबुक ब्लक गर्यो र ट्विटरमा पहुँच प्रतिबन्धित गर्यो।
“यो सत्य हो कि युक्रेनीहरुले जितिरहेका छन् तर अन्त्यमा पुटिनलाई सबैभन्दा धेरै यो कुराको चिन्ता छ कि उनका आफ्ना जनता उनको बारेमा के सोच्छन्”, संयुक्त राज्य अमेरिकाको क्लेमसन विश्वविद्यालयको मिडिया फोरेन्सिक प्रयोगशालाका प्रमुख अनुसन्धानकर्ता ड्यारेन लिनभिलले भने, “मलाई लाग्छ कि धेरै रूसीहरूले कथा किन्छन्।”
“युक्रेनी समर्थकका लागि प्रत्येक कथाका लागि जस्तो रुसी सैनिकहरुले बिना लडाइँ आत्मसमर्पण गरेको कथा र युक्रेनी नायकहरुलाई उनीहरुको बहादुरीका लागि प्रशंसा गरिएको हुन्छ । तपाइँ रुसमा राष्ट्रवादीहरुको कुराकानीमा आफ्नो पक्षमा एउटै कुरा देख्नुहुन्छ”, उनले भने ।
