काठमाडौँ । वरिष्ठ कलाकार मदनकृष्ण श्रेष्ठले काठमाडौँको बाढी जोखिम न्यूनीकरणका लागि चोभारको पानी निकासको वैकल्पिक व्यवस्था गर्न महानगरपालिकालाई सुझाव दिएका छन् ।
काठमाडौँ उपत्यकाका विभिन्न दिशाबाट आउने पानी एउटै निकासमार्फत चोभारतर्फ जाने भएकाले चोभारको निकास साँघुरो रहेको भन्दै उनले त्यसको क्षमता बढाउनुपर्ने बताएका हुन् । चोभारको निकासमा कुनै समस्या आए काठमाडौँमा ठूलो विपत्ति निम्तिन सक्ने भएकाले वैकल्पिक रूपमा सुरुङ निर्माण गरी पानी निकास गर्ने उपायबारे सोच्नुपर्ने उनको सुझाव छ ।
काठमाडौँ महानगर प्रहरी बलको आइतबार आयोजित ३४औँ वार्षिकोत्सव समारोहमा धारणा राख्दै श्रेष्ठले चोभारको निकासको चौडाइ र गहिराइ पर्याप्त नभएको बताए । उनले चोभारको निकासमा क्षति पुगेमा त्यसको परिणाम भयावह हुन सक्ने भन्दै बाढीको जोखिम कम गर्न अहिले निर्माण भइरहेका लामो सुरुङलाई समेत वैकल्पिक पानी निकासका रूपमा प्रयोग गर्न सकिने बताए ।
उनका अनुसार पानीलाई अर्को दिशातर्फ निकास दिन छुट्टै सुरुङ निर्माण गर्ने सम्भावनातर्फ पनि महानगरपालिकाले ध्यान दिन आवश्यक छ ।
श्रेष्ठले पछिल्ला बाढीपहिरोका घटनालाई जलवायु परिवर्तनसँग जोड्दै नेपालले यसको असर गम्भीर रूपमा भोगिरहेको बताए । विकास आवश्यक भए पनि वातावरणीय प्रभावलाई बेवास्ता गर्दै गरिने अव्यवस्थित विकासले समस्या थपिरहेको उनको भनाइ थियो ।
रसुवाको भोटेकोशी र सोलुखुम्बुको थामेमा आएको बाढीको प्रसङ्ग उल्लेख गर्दै श्रेष्ठले बस्ती तथा होटलसहितका क्षेत्र बगाएका घटनाबाट भविष्यमा हिमताल फुट्ने जोखिमप्रति थप सतर्क हुनुपर्ने देखिएको बताए । हिमालमा रहेका हिमताल फुट्ने सम्भावना रहेकाले हिमाली तथा पहाडी क्षेत्रमा रहेका शहर र बस्तीको सुरक्षाबारे गम्भीर रूपमा सोच्नुपर्ने उनले बताए ।
विश्वव्यापी औद्योगिकीकरण र त्यसबाट बढेको विश्वव्यापी तापक्रम वृद्धिको असर नेपालजस्ता मुलुकले भोग्नुपरेको श्रेष्ठको भनाइ थियो । भारत, चीन र अमेरिकालगायत मुलुकमा बढेको औद्योगिक गतिविधिले विश्वव्यापी तापक्रम वृद्धिमा योगदान पुर्याएको र त्यसको असर नेपालले समेत भोगिरहेको उनले बताए ।
श्रेष्ठले कानुनी राज्यको आवश्यकतामा पनि जोड दिए । कानूनको पालना गराउने क्रममा महानगर प्रहरी बलले सही काम गरिरहेको भन्दै उनले आफ्नो जिम्मेवारी पूरा गर्दा महानगर प्रहरीले पश्चात्ताप गर्नुपर्ने अवस्था नरहेको बताए ।
