काठमाडाैँ । भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले भारतको तीव्र गतिमा विस्तार हुँदै गएको आणविक ऊर्जा कार्यक्रमका लागि अस्ट्रेलियाको युरेनियम महत्त्वपूर्ण आधार बन्न सक्ने बताउँदै यस क्षेत्रमा दुई देशबीच सहकार्य विस्तार गर्ने अवसरलाई ‘ऐतिहासिक’ अवसरका रूपमा प्रस्तुत गर्नुभएको छ । अस्ट्रेलियाका प्रधानमन्त्री एन्थोनी अल्बानिजसँग हुने उच्चस्तरीय वार्ताअघि उहाँले यस्तो धारणा व्यक्त गर्नुभएको हो ।
मेलबर्नमा आयोजित व्यापार मञ्चलाई सम्बोधन गर्दै प्रधानमन्त्री मोदीले भारतमा बढ्दो विद्युत् माग पूरा गर्न आगामी वर्षहरूमा आणविक ऊर्जा उत्पादन उल्लेखनीय रूपमा विस्तार गर्ने योजना रहेको बताउनुभयो । उहाँले अस्ट्रेलियाको विशाल युरेनियम भण्डार भारतको आणविक ऊर्जा यात्रासँग प्रत्यक्ष रूपमा जोडिएको उल्लेख गर्दै यस क्षेत्रमा सहकार्यलाई नयाँ उचाइमा पुर्याउने समय आएको बताउनुभयो ।
विश्वको करिब २८ प्रतिशत युरेनियम स्रोत अस्ट्रेलियासँग रहे पनि कानूनी व्यवस्था र राजनीतिक संवेदनशीलताका कारण भारततर्फ निर्यात लामो समयदेखि सीमित रहँदै आएको छ । यद्यपि दुवै देशले ऊर्जा, व्यापार तथा रणनीतिक साझेदारीलाई विस्तार गर्ने प्रयासलाई पछिल्ला वर्षहरूमा तीव्र बनाएका छन् । कार्यक्रमका क्रममा प्रधानमन्त्री मोदी र अस्ट्रेलियाली प्रधानमन्त्री अल्बानिजले सहभागीहरूसँग सेल्फीसमेत खिच्नुभएको थियो । अल्बानिजले प्रधानमन्त्री मोदीको नेतृत्वको प्रशंसा गर्दै उहाँको सक्रिय पहलले भारत–अस्ट्रेलिया सम्बन्धलाई नयाँ चरणमा पुर्याएको बताउनुभयो ।
यसअघि पनि उहाँले मोदीलाई ‘द बोस’ भनेर सम्बोधन गर्दै उहाँले अमेरिकी रक गायक ब्रुस स्प्रिङ्स्टिनभन्दा ठूलो भीड आकर्षित गर्न सक्ने टिप्पणी गर्नुभएको थियो । पछिल्ला वर्षहरूमा अस्ट्रेलियामा भारतीय मूलका समुदायको जनसङ्ख्या उल्लेखनीय रूपमा बढेको छ । गत वर्ष सार्वजनिक तथ्याङ्कअनुसार पहिलो पटक भारतमा जन्मिएका आप्रवासी अस्ट्रेलियामा सबैभन्दा ठूलो विदेशी मूलको समुदाय बनेका छन् । अस्ट्रेलिया–इन्डिया इन्स्टिच्युटकी तिस्ता प्रकाशका अनुसार सन् २०१४ मा तुलनात्मक रूपमा सानो रहेको भारतीय डायस्पोरा अहिले अस्ट्रेलियाकै सबैभन्दा ठूलो आप्रवासी समुदाय बनेको छ ।
भारतीय डायस्पोराले ब्रिटिश मूलका समुदायलाई समेत उछिनेको छ । प्रधानमन्त्री मोदीको सम्मानमा बिहीबार मेलबर्नको एक स्टेडियममा आयोजना हुने सामुदायिक कार्यक्रममा २० हजारभन्दा बढी मानिस सहभागी हुने आयोजकहरूको अनुमान छ । यद्यपि उहाँको भ्रमणसँगै भारतमा हिन्दू राष्ट्रवाद र अल्पसङ्ख्यक समुदायमाथिको व्यवहारलाई लिएर विरोध प्रदर्शनको पनि तयारी गरिएको छ ।
अस्ट्रेलियाको एलायन्स एगेन्स्ट इस्लामोफोबियाले भारतमा अल्पसङ्ख्यकमाथि दमन भएको आरोप लगाउँदै कार्यक्रमस्थलबाहिर प्रदर्शन गर्ने जनाएको छ भने भारतीय आप्रवासनविरुद्ध अर्को छुट्टै प्रदर्शनको पनि तयारी गरिएको छ । अस्ट्रेलियाको भ्रमण सम्पन्न गरेपछि प्रधानमन्त्री मोदी न्युजिल्यान्ड प्रस्थान गर्ने कार्यक्रम रहेको छ ।
