काठमाडौँ । नेपाल अफ्रो–एसियाली जनएकता संगठनले वाण्डुङ्ग सम्मेलनको ७१ औँ वार्षिकोत्सव काठमाडौँमा सम्पन्न गरेको छ।
काठमाडौँस्थित होटल येलो प्यागोडामा आयोजित कार्यक्रममा संगठनले वाण्डुङ्ग सम्मेलनको ऐतिहासिक महत्व तथा असंलग्न आन्दोलनको वर्तमान सान्दर्भिकताबारे विस्तृत छलफल गरेको हो।
कार्यक्रममा बोल्दै पूर्वराजदूत तथा परराष्ट्रविद् हिरण्यलाल श्रेष्ठले नेपाल भूराजनीतिक रूपमा संवेदनशील अवस्थाबाट गुज्रिरहेको उल्लेख गर्दै मुलुकले आर्थिक कूटनीतिमा विशेष ध्यान दिनुपर्ने आवश्यकता औँल्याए।
उनले नेपाल कुनै पनि शक्ति राष्ट्रको पक्षमा खुलेर उभिन थालेमा त्यसको गम्भीर प्रभाव पर्न सक्ने र राष्ट्रिय अस्तित्वमै प्रश्न उठ्न सक्ने टिप्पणी गरे।
कार्यक्रममा सरकारले नेपाललाई ‘बफर स्टेट’ बाट ‘भाइब्रेन्ट ब्रिज’ बनाउने भन्दै गरेको अवधारणाप्रति पनि परराष्ट्र क्षेत्रका जानकारहरूले आलोचनात्मक धारणा राखेका थिए। उनीहरूले नेपाल कहिल्यै बफर स्टेट नभएको र भविष्यमा पनि त्यस रूपमा व्याख्या गर्न नसकिने स्पष्ट पार्दै असंलग्न परराष्ट्र नीतिप्रति थप प्रतिबद्ध हुनुपर्नेमा जोड दिए।
कार्यक्रमका प्रमुख अतिथि पूर्वपरराष्ट्रमन्त्री तथा नेपाली सेनाका पूर्व लेफ्टिनेन्ट जनरल बालानन्द शर्माले वाण्डुङ्ग सम्मेलनले नेपालको स्वतन्त्रता र परराष्ट्र नीतिको आधार मजबुत बनाउन महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको बताए।
उनले वर्तमान अवस्थामा पनि असंलग्न नीतिलाई दृढतापूर्वक कार्यान्वयन गर्दै नेपाली भूमि कुनै पनि शक्ति राष्ट्रको स्वार्थका लागि प्रयोग हुन नदिनु प्रमुख दायित्व भएको उल्लेख गरे।
त्यस्तै, पूर्वपरराष्ट्रमन्त्री शर्मासहित पूर्वराजदूतहरू प्राडा मोहनप्रसाद लोहनी, दिनेश भट्टराई लगायतका विशिष्ट व्यक्तिहरूको सहभागिता रहेको कार्यक्रममा असंलग्न आन्दोलनको महत्व र यसको निरन्तरताबारे विचार–विमर्श गरिएको थियो।
संगठनका महासचिव प्राडा गोपाल पोखरेल ‘विवस’ले कार्यक्रमको संयोजन गर्दै नेपालले असंलग्न परराष्ट्र नीतिमा अडिग रहनु वर्तमान अन्तर्राष्ट्रिय परिस्थितिमा अत्यन्तै आवश्यक रहेको बताए। उनले वाण्डुङ्ग सम्मेलनको भावना र उद्देश्यलाई आत्मसात गर्न सके मात्र नेपालको परराष्ट्र नीति सन्तुलित र प्रभावकारी बन्न सक्ने धारणा राखे।
कार्यक्रममा अफ्रो–एसियाली जनएकता संगठनका उपाध्यक्ष निरज मास्केले यस्ता कार्यक्रमहरूको औचित्य अझै पनि अत्यन्त सान्दर्भिक रहेको भन्दै सरकारले पनि यसलाई अपनत्व लिनुपर्नेमा जोड दिए। सचिव अनु शर्माले स्वागत मन्तव्य राखेकी थिइन्।
वाण्डुङ्ग सम्मेलन सन् १९५५ अप्रिल १८ देखि २४ सम्म इन्डोनेसियाको वाण्डुङ्ग सहरमा एसिया र अफ्रिकाका राष्ट्रहरूको सहभागितामा सम्पन्न ऐतिहासिक सम्मेलन हो, जसलाई एसिया–अफ्रिका सम्मेलनका रूपमा पनि चिनिन्छ। यस सम्मेलनले असंलग्न आन्दोलनको आधारशिला निर्माण गर्न महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको मानिन्छ।
