अमेरिका र इरानबीच पाकिस्तानमा भएको वार्ताको असफलतापछि पुनः युद्धको त्रास बढेको छ । वार्ता असफल भएको भोलिपल्टै अमेरिकाले इरानमाथि नाकाबन्दीको धम्की दिएको छ । यसरी अमेरिकाबाट इरानलाई धम्की आउन थालेपछि विश्वमा नै अर्काे युद्धको त्रास बढेको विश्लेषणहरु आउन थालेका छन् ।
आइतबार मात्र अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले होर्मुज स्ट्रेट हुँदै जाने सामुन्द्रिक जहाजहरूमा नाकाबन्दी गर्ने घोषणा गरेका छन् । राष्ट्रपति ट्रम्पले ती सामुन्द्रिक जहाजमा नाकाबन्दी गरिने र त्यसका लागि ठूलो संख्यामा अमेरिकी नौसेना खट्ने बताएका छन् ।
आइतबार सामाजिक सञ्जालमा पोस्ट गर्दै राष्ट्रपति ट्रम्पले यो बाटो हुँदै जान खोज्ने जुनसुकै सामुन्द्रिक जहाजलाई पनि अमेरिकी नौसेनाले रोक्ने र जाँच गरेर मात्र पास गर्न दिने बताएका हुन् । ट्रम्पका अनुसार, विशेषगरी इरानलाई शुल्क तिर्ने जहाजहरूमाथि अमेरिकाले कडा निगरानी राख्ने बताएका हुन् ।
होर्मुज स्ट्रेट अहिले विश्वकै एक चासोको क्षेत्र बनेको छ । सोही क्षेत्र भएर नै इरानको र अन्य क्षेत्रको समेत तेल सप्लाइ हुने भएकाले इरानले पनि सोही क्षेत्रमा आफ्नो सुरक्षा केन्द्रित गरेको छ । उता अमेरिकाले सो क्षेत्रलाई कसरी आफ्नो नियन्त्रणमा राख्न सकिन्छ भन्ने विषयमा पनि निकै चासो बढाएको छ ।
ट्रम्पले इरानलाई गैरकानुनी रूपमा शुल्क तिर्ने जहाजहरूलाई सुरक्षित बाटो नदिइने बताएपछि इरानको यस विषयमा प्रतिक्रिया भने आएको छैन । अमेरिकाले खासगरी यसबाट इरानको आर्थिक शक्ति कम हुने र जसका कारण अमेरिकालाई इरानमाथि हमला गर्न सहज परिस्थिति उत्पन्न हुने अनुमान गरेको छ । सो पोष्टसँगै राष्ट्रपति ट्रम्पले अमेरिका जुनसुकै परिस्थितिका लागि तयार रहेको र आवश्यकता परे युद्ध समाप्त गर्ने कदम पनि अघि सार्न सकिने समेत बताएको छ ।
तर इराकले भने यसअघि नै यो जलसन्धि इरानको नियन्त्रणमा रहेको बताउँदै आएको छ । यसलाई तेहरानको ‘रेड लाइन’ बताउँदै यहाँबाट यात्रा गर्ने जहाजहरूले इरानी मुद्रा रियालमा शुल्क तिर्नुपर्ने कुरा सो सन्धीमा स्पष्ट रुपमा लेखिएको पनि इरानको दाबी छ ।
शनिबार पाकिस्तानमा इरान र अमेरिकाबीच २१ घण्टा चलेको शान्ति वार्ता निष्कर्षविहीन बनेसँगै अब दुवै पक्ष एकअर्काविरुद्ध खनिएका छन् । होर्मुज जलसन्धि खुला गर्ने र आणविक कार्यक्रमको विषयमा दुई देशबीच कुरा अड्किएको बताइएको थियो ।
उता अर्काे एक समाचार अनुसार अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पले इरानलाई सहयोग नगर्न चीनलाई पनि धम्की दिएका छन् । उनले आइतबार एक अमेरिकी मिडियालाई दिएको अन्तर्वार्तामा यदि चीनले इरानलाई सैन्य मद्दत गरेको पाइयो भने, चीनमाथि नै ५० प्रतिशतसम्म भन्सार शुल्क लगाउने धम्की दिएका हुन् ।
सोही अन्तर्वार्तामा राष्ट्रपति ट्रम्पले बेलायत र अन्य केही देशहरूले पनि होर्मुज स्ट्रेटमा बारुदी सुरुङ हटाउने काममा सहायता गर्नका लागि आवश्यक पर्ने ठूलो संख्याका नौसैनिक जहाजहरू पठाउने तयारी गरिरहेका पनि बताएका थिए । तर यस विषयमा ती देशका तर्फबाट भने कुनै पनि प्रतिक्रिया आएको छैन ।
साथै ट्रम्पले नेटोप्रति पनि असन्तुष्टि व्यक्त गरेका छन् । उनले नेटोमा ठूलो मात्रामा खर्च गर्ने तर आवश्यकता परेका बेलामा भने अमेरिकालाई काम नदिएको र अमेरिकाले समर्थन पनि नपाएको बताए ।
त्यसैगरी राष्ट्रपति ट्रम्पले हिजो नै ह्वाइटहाउसमा दिएको एक ब्रिफिङका क्रममा पनि सही समय आएपछि आफ्नो देशले इरानविरुद्ध कारबाही गर्ने जनाउँदै अब त्यो समय धेरै कुर्नु नपर्ने धारणा राखेका थिए ।
उनले यसका लागि अमेरिका पूर्ण रूपमा तयार रहेको बताउँदै त्यस्तै परिस्थिति इरानले नै ल्याएको पनि धारणा राखेका छन् । पछिल्लो समयमा आएको उनको यो चेतावानी आदिका कारण पनि अब अमेरिका र इरान युद्ध निर्णायक तर्फ पनि पुग्न सक्ने विश्लेषणहरु आएका छन् ।
दुवै देशबीचको यो टकरावले विश्वमा अर्काे युद्धको ठूलो खतरा रहेको पनि विश्वका भूराजनीतिक परिवेशका जानकारहरुको भनाई छ ।
