काठमाडौं । सिंहदरबारभित्र तथा आसपासका सरकारी निकायमा इन्टरनेट सेवाको गुणस्तर सुधार गर्न सरकार सक्रिय बनेको छ ।
प्रशासनिक केन्द्रका रूपमा रहेको यस क्षेत्रमा प्रविधि पूर्वाधार कमजोर हुन नदिन सञ्चार तथा सूचना प्रविधिमन्त्री डा. बिक्रम तिमिल्सिनाले सम्बन्धित निकायलाई सेवा थप भरपर्दो, द्रुत र अवरोधरहित बनाउन निर्देशन दिनुभएको छ ।
एकीकृत डाटा व्यवस्थापन केन्द्रका प्रमुखसँग भएको छलफलमा मन्त्री तिमिल्सिनाले सबै सरकारी कार्यालयमा उच्चस्तरीय र अवरोधरहित इन्टरनेट पहुँच सुनिश्चित गर्नुपर्नेमा जोड दिनुभयो । सेवा अवरुद्ध हुन नदिन पूर्वतयारी, निरन्तर निगरानी र प्रभावकारी जोखिम व्यवस्थापन प्रणाली मजबुत बनाउन उहाँले निर्देशन दिनुभएको हो ।
उहाँले सेवा प्रदायक तथा सम्बन्धित निकायलाई सम्भावित समस्याको समयमै पहिचान गरी तत्काल समाधान गर्न, साथै जिम्मेवारी र जवाफदेहिता बढाउन पनि आग्रह गर्नुभयो । प्राविधिक तथा मानवीय कमजोरीका कारण सेवा अवरुद्ध हुने अवस्था अन्त्य गर्न दक्ष जनशक्ति परिचालनमा विशेष जोड दिइएको छ ।
यसका लागि नेपाल टेलिकम मार्फत दक्ष प्राविधिक टोली खटाई समस्या देखिएलगत्तै समाधान गर्ने व्यवस्था मिलाउन पनि निर्देशन दिइएको छ ।
छलफलका क्रममा एकीकृत डाटा व्यवस्थापन केन्द्रका प्रमुख मनिष भट्टराई ले हालको अवस्थाबारे जानकारी दिँदै केही सरकारी कार्यालयमा इन्टरनेट सुस्त हुने तथा कहिलेकाहीँ सेवा अवरुद्ध हुने समस्या रहेको स्वीकार गर्नुभयो ।
यस्ता समस्या समाधानका लागि प्राविधिक सुधार तथा व्यवस्थापनका उपायहरू अघि बढाइएको उहाँले बताउनुभयो ।
उहाँका अनुसार सिंहदरबार क्षेत्रमा हाल नेपाल टेलिकममार्फत १ जिबिपिएस क्षमताको ब्रोडब्यान्ड सेवा सञ्चालनमा छ भने ‘जी–क्लाउड’का लागि थप २५० एमबिपिएस क्षमताको इन्टरनेट प्रयोग भइरहेको छ ।
तथापि, अप्टिकल फाइबरमा हुने अवरोध, विशेषगरी सडक तथा भौतिक पूर्वाधार निर्माणका क्रममा हुने क्षतिका कारण सेवा प्रभावित हुने गरेको बताइएको छ । यसको दीर्घकालीन समाधानका रूपमा फाइबरलाई सुरक्षित रूपमा भूमिगत गर्नुपर्ने आवश्यकता औंल्याइएको छ ।
यसअघि सेवा निरन्तरता कायम राख्न प्रयोग हुँदै आएको ‘इन्टरनेट रिङ’ प्रणाली कमजोर बन्दै गएको उल्लेख गर्दै त्यसलाई पुनः सुदृढ बनाउने काम अघि बढाइएको पनि जानकारी दिइएको छ ।
साथै, बाह्य इन्टरनेट व्यवस्थापन केन्द्रको जिम्मामा रहे पनि प्रत्येक कार्यालयभित्रको नेटवर्क र सर्भर व्यवस्थापन सम्बन्धित निकायकै जिम्मेवारी हुने भएकाले दक्ष सूचना प्रविधि जनशक्तिको आवश्यकता औंल्याइएको छ ।
सरकारले डिजिटल पूर्वाधार सुदृढ गर्दै सेवा प्रवाहलाई छिटो, पारदर्शी र प्रभावकारी बनाउने लक्ष्य लिएको सन्दर्भमा सिंहदरबार क्षेत्रको इन्टरनेट सेवा सुधारका लागि चालिएको यो पहललाई महत्वपूर्ण कदमका रूपमा हेरिएको छ ।
