पेरिस। तेहरानले वासिङ्टनलाई हस्तक्षेप नगर्न चेतावनी दिँदै सुरक्षा फौजले दमन गरेको विरोध प्रदर्शनमा करिब छ हजारको मृत्यु भएको अमेरिकामा आधारित मानव अधिकार समूहले सोमबार जनाएको छ ।
आर्थिक गुनासोका कारण डिसेम्बरको अन्त्यमा सुरु भएका विरोध प्रदर्शन जनवरी ८ देखि इस्लामिक गणतन्त्र विरुद्ध जनआन्दोलनमा परिणत भएको थियो । अधिकार समूहहरूले इन्टरनेट सटडाउनको आवरणमा प्रदर्शनकारीहरूलाई प्रत्यक्ष गोली हानेर अभूतपूर्व दमन गरिएको आरोप लगाएका छन् । इन्टरनेट सटडाउन १८ दिनसम्म चलेको छ ।
सन् १९७९ को इस्लामिक क्रान्तिपछि सत्ता कायम धर्मगुरु नेतृत्व विरोधका बाबजुद कायम रहँदै आएको छ । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले सैन्य हस्तक्षेपको विकल्प खुला राख्दै यस क्षेत्रमा ‘विशाल फ्लीट’ पठाइएको उल्लेख गर्नुभएको छ ।
इरानको विदेश मन्त्रालयले कुनै पनि आक्रमणको ‘व्यापक र खेदजनक जवाफ’ दिने चेतावनी दिएको छ । गैरसरकारी संस्थाहरूले इन्टरनेट ब्ल्याकआउटले वास्तविक मृत्यु सङ्ख्या कम देखिने सम्भावना रहेको चेतावनी दिएका छन् । अमेरिकामा आधारित मानव अधिकार कार्यकर्ता समूहले सुरक्षा बलका २०९ सदस्यसहित पाँच हजार ८४८ जनाको मृत्यु पुष्टि गरेको छ भने १७ हजार ०९१ सम्भावित मृत्युको अनुसन्धान जारी रहेको जनाएको छ । कम्तीमा ४१ हजार २८३ जनालाई पक्राउ गरिएको छ ।
इरानका अधिकारीहरूले आफ्नो पहिलो आधिकारिक तथ्याङ्कमा तीन हजार ११७ जनाको मृत्यु भएको उल्लेख गरेका थिए, जसमा अधिकांशलाई सुरक्षा बल वा ‘दङ्गाकारीहरू’ द्वारा मारिएका निर्दोष नागरिक बताइएको थियो । इन्टरनेट ब्ल्याकआउटले दमनको सीमा अस्पष्ट बनाएको मोनिटर नेटब्लक्सले जनाएको छ ।
इरान बाहिरको फारसी भाषाको टिभी च्यानल इरान इन्टरनेसनलले जनवरी ८–९ मा सुरक्षा फौजले ३६ हजार ५०० भन्दा बढी इरानीको हत्या गरेको रिपोर्ट गरेको छ ।
तेहरानमा अमेरिकी हस्तक्षेपको सम्भावना बढ्दै गएपछि ट्रम्पले विमान वाहक युएसएस अब्राहम लिङ्कनलाई क्षेत्रमा पठाएको अमेरिकी मिडियाले जनाएका छन् । इजरायलले इरानको आणविक र क्षेप्यास्त्र कार्यक्रमलाई निशाना बनाउँदै १२ दिनको हवाई आक्रमणमा वरिष्ठ सुरक्षा अधिकारीहरू मारिएको पनि बताइएको छ ।
इरानको विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ता इस्माइल बाघाईले हस्तक्षेप विरुद्ध चेतावनी दिँदै इरान ‘आफ्नै क्षमतामा विश्वस्त’ रहेको उल्लेख गर्नुभएको छ । तेहरानको केन्द्रीय एङ्गेलाब स्क्वायरमा अमेरिकी विरोधी बिलबोर्ड राखिएको छ, जसमा अमेरिकी विमान वाहक नष्ट भएको देखाइएको छ।
सर्वोच्च नेता अयातुल्ला अली खामेनीले जनवरी १७ मा सार्वजनिक भाषणमा राजद्रोहीको कमर तोड्ने चेतावनी दिनुभएको थियो । लेबनानमा इरान समर्थित हेजबुल्लाहले अमेरिकी–यहुदी धम्कीको विरोध गर्दै विभिन्न क्षेत्रमा ¥याली आयोजना गरेको छ । (रासस/एएफपी)
