काठमाडौँ । जनता समाजवादी पार्टी, नेपालका अध्यक्ष उपेन्द्र यादवले उखु किसान सबैभन्दा बढी अपहेलित भएको बताउनुभएको छ ।
बिहीवार उखु किसानको आन्दोलनमा ऐक्यबेवद्धता जनाउन माईतीघर पुग्नुभएका अध्यक्ष यादवले यस्तो बताउनुभएको हो । उहाँले सरकारले उखु किसानलाई दिनुपर्ने अनुदान तत्काल दिनुपर्ने बताउनु भयो । अन्नदाता किसानलाई नेपालमा राज्यले सबैभन्दा बढी उपेक्षा गरेको उहाँले आरोप लगाउनु भयो । किसानमा पनि उखु किसान अझ बढी पेलानमा परेका उहाँको भनाई छ ।
उहाँले किसानले उत्पादन गरेको उखु किनेर मिल सञ्चालक धनी हुने तर किसानले समयमा मूल्य नपाउने अवस्था रहेको बताउनु भयो । सरकारले उखु किसानलाई तत्काल रकम भुक्तानी गर्नुपर्नेमा उहाँले जोड दिनुभयो । उहाँले मिलमा पु¥याएको एक महिनाभित्र उखु किसानलाई मिलवालाले रकम भुक्तानी गर्ने व्यवस्था गर्न पनि सरकारसँग माग गर्नुभयो ।
उहाँले भन्नुभयो, ‘सरकारले उखु किसानलाई दिनुपर्ने जुन अनुदान हो, त्यो दिनपर्दछ । र समग्र रुपमा हेर्दाखेरी किसान भनेको अन्नदाता हुन् । जसले अन्न उत्पादन गर्छन्, अरुलाई बचाउँछन् । संसारलाई पाल्छन् । तिनकैप्रति राज्यको कुनै नीति नै छैन । कुनै निति छैन, कुनै योजना छैन । न किसानहरुको उत्पादनको अधिकारका लागि न कुनै व्यवस्था नै छ । अहिले नेपालमा राज्यले सबैभन्दा बढी उपेक्षित गरेको क्षेत्र भनेको किसान हो । किसानमा पनि उखु किसान त झन सबभन्दा बढी अपहेलित भएको छ । तपाईहरुले उत्पादन गरेको उखु मिलमा जान्छ, त्यहाँबाट चिनि लगायतका उत्पादन हुन्छ । त्यो उत्पादन बेचेर व्यापारीहरुले प्रशस्त कमाईराखेको हुन्छ । त्यसैलाई उत्पादन गर्छ, त्यसैलाई बेच्छ, त्यसैबाट कमाईराखेको हुन्छ ।
यता किसानहरुलाई दिनुपर्नेमा समयमा न उचित मुल्य पाएको छ, न तोकेको रकम पाएको छ । वर्षौंसम्म किसानलाई पेलिराखेको हुन्छ । त्यसकारणले सरकारले एक÷दुई वटा काम अविलम्व गर्नुपर्छ । एउटा काम, दिनुपर्ने अनुदान तुरुन्त निकासा गर्ने, उखु किसानलाई उपलब्ध गराउने । दोस्रो के हो भन्दाखेरी, किसानले उखु मिलमा पु¥याएपछि निश्चित तोकेको १५ दिन, एक महिनाभित्र मिलले त्यसको भुक्तानी गर्नुपर्ने । नगरेमा उनीहरुले हर्जना र व्याज समेत सरकारले दिलाउनुपर्ने, त्यो पनि दिन सक्दैन भने कानुनी रुपमा कारबाही गर्ने र राज्यले किसानलाई उसको न्यायोचित मुल्य उपलब्ध गराउने कार्य जबसम्म हुँदैन र कृषि उत्पादनको लागी जबसम्म किसानले अनुदान पाउँदैन, सिँचाईँ, खाध लगायतका अन्य सुविधाहरु राज्यबाट पाउँदैन । अनि कृषि उत्पादन कसरी बढ्ने ? कृषि उत्पादन गरेर देश कसरी आत्मनिर्भर बनाउने ? गरिबी र बेरोजगारी कसरी हल हुने ? जबसम्म किसानहरुको समस्या हल हुँदैन, कृषि उत्पादन बढ्दैन ।’
उहाँले आवश्यक ऐन कानून बनाएर भएपनि किसानको माग पूरा गर्नुपर्नेमा जोड दिनुभयो । वर्तमान नीतिले किसान समस्यामा परेको, गरिबी, बेरोजगार बढेको उहाँको भनाई छ । उखु किसानले सरकारले तोकेको प्रतिक्वीन्टल ७० रुपैयाँका दरले अनुदान उपलब्ध नगराएको भन्दै माईतीघरमा आन्दोलन गरिरहेका छन् । सरकारले उखु किसानलाई दिने अनुदानमा आधा कटौती गरेको छ ।
