काठमाडौं । नेपाललाई सन् २०२२ सम्ममा विकसित मुलुकमा रुपान्तरण गर्ने लक्ष्य प्रभावित भएको छ । चालु आर्थिक वर्षमा नेपालीको प्रतिव्यक्ति आयमा ४.४ प्रतिशतले मात्रै वृद्धि भएको छ । यही अनुपातमा वृद्धिदर रहने हो भने २०२२ मा १२०० अमेरिकी डलर प्रतिव्यक्ति आय पुर्याउने लक्ष्य प्राप्तिमा संशय देखिएको छ । मंगलबार सार्वजनिक आर्थिक सर्वेक्षणअनुसार यो आवमा प्रतिव्यक्ति वार्षिक आम्दानी एक हजार ५१ बाट एक हजार ९७ अमेरिकी डलर पुग्ने अनुमान छ । कुल राष्ट्रिय आयमा कुल जनसंख्याको भागफल प्रतिव्यक्ति आय हो । ४.४ प्रतिशतको वृद्धिदरले २०२२ सम्ममा प्रति व्यक्ति आय १२ सय डलर पुर्याउन चुनौती थपिएको छ । यो विकसित मुलुकमा रुपान्तरण हुनका लागि आवश्यकताभन्दा अपुग छ । कोभिड –१९ को प्रकोप नियन्त्रणमा आउने विषय टुंगो नलाग्दासम्म यसले स्वदेश तथा वैदेशिक रोजगारीमा पार्ने प्रभावको आकलन गर्न सकिरहेको छैन ।
कुल गार्हस्थ उत्पादन (जीडीपी)मा विदेश बस्ने नेपालीले कमाई पठाएको रकम (रेमिट्यान्स) समेत समायोजन गरेर कुल राष्ट्रिय आय निकालिन्छ । रेमिट्यान्समा ठूलो गिरावट आई नेपालीको आम्दानी अपेक्षितरुपमा बढ्न नसक्ने खतरा बढेको छ । कोभिड महामारीसँगै रेमिट्यान्समा आउनसक्ने कमीले राष्ट्रिय आय प्रभावित हुने अनुमान गरिएको छ । भर्खरै तथ्यांक विभागले अर्थतन्त्र (जीडीपी) संकुचन हुने प्रक्षेपण सार्वजनिक गरेको थियो । यस वर्ष जीडीपीको वृद्धिदर २.३ प्रतिशत मात्रै हुने प्रारम्भिक अनुमान छ । जुन ५ वर्षयताकै न्यून हो । कोरोना नआएको भए अर्थतन्त्र ८ प्रतिशतले बढ्ने प्रक्षेपण गरिएको थियो ।
आर्थिक वर्ष २०७६/७७ को फागुनसम्म समष्टिगत आर्थिक परिसूचक सन्तुलित र सन्तोषजनक रहेकोमा सन् २०२० को सुरुदेखि विश्वमा महामारीको रूपमा फैलिएको कोरोना भाइरस (कोभिड–१९) बाट नेपाल पनि प्रभावित भएको छ । कोभिड–१९ को संक्रमण नियन्त्रण, रोकथाम तथा उपचारको लागि अवलम्बन गरेका उपायले समग्र अर्थतन्त्र प्रभावित भएको छ । यसबाट मुलुकको कृषि, उद्योग, यातायात, पर्यटन, होटल तथा रेस्टुरेन्ट, निर्माण, थोक तथा खुद्रा व्यापारलगायत सेवा क्षेत्रमा बढी असर पर्ने देखिन्छ । कोभिड–१९को प्रकोपको असर दक्षिण एसियाली मुलुकमध्ये नेपालमा कम हुने अन्तर्राष्ट्रिय निकायको अनुमान रहेतापनि यो वर्ष आर्थिक वृद्धिदर न्यून भई गरिबी र बेरोजगारीमा चाप पर्ने स्थिति छ ।
सर्वेक्षणअनुसार पछिल्ला महिनामा कोरोना प्रकोपका कारण गरिबी र बेरोजगारीमा चाप परेका छ । नेपाली विदेशमा गई काम गर्नेको तुलनामा औपचारिक माध्यमबाट विदेशी नागरिक नागरिकको संख्या कम छ । राष्ट्रिय योजना आयोगका अनुसार २०७६/७७ मा निरपेक्ष गरिबी करिब १६.६७ प्रतिशत रहने अनुमान छ । अन्नपुर्णपोष्ट दैनिक
