एजेन्सी । क्षुद्रग्रहहरूलाई पृथ्वीको लागि खतरा मानिन्छ । वैज्ञानिकहरूका अनुसार यदि कुनै क्षुद्रग्रह पृथ्वीसँग ठोक्कियो भने यसले ठूलो विनाश निम्त्याउन सक्छ ।
भनिन्छ कि पृथ्वीको परिक्रमा गरिरहेको एउटा ठूलो क्षुद्रग्रह पृथ्वीमा एक पटक मात्र ठोक्किएको थियो, त्यसपछि संसारबाट डायनासोरहरू लोप भए ।
यसपछि, धेरै पटक भनिएको थियो कि पृथ्वीको नजिकबाट गुज्रिरहेको क्षुद्रग्रह यससँग ठोक्किनेछ, तर त्यस्तो कहिल्यै भएन । संसारभरि धेरै संस्था र रिसर्चरहरु छन् जसले तिनीहरूमाथि नजर राख्छन् ।
क्षुद्रग्रहहरू के हुन् ?
वैज्ञानिकहरूका अनुसार हाम्रो सौर्यमण्डल लगभग ४.६ अर्ब वर्ष पहिले बनेको थियो । त्यस समयमा केही चट्टानी पिण्डहरू जीवित थिए, जसलाई क्षुद्रग्रह भनिन्छ ।
अहिलेसम्म दस लाखभन्दा बढी क्षुद्रग्रहहरू पहिचान भइसकेका छन् । यीमध्ये धेरैजसो मुख्य क्षुद्रग्रह बेल्टमा अवस्थित छन् । यो बेल्ट मंगल र बृहस्पति ग्रहबीचको क्षेत्र हो ।
सबै क्षुद्रग्रहहरू सूर्यको परिक्रमा गर्छन् । यीमध्ये केही पृथ्वीको नजिकबाट जान्छन् । धेरैजसो क्षुद्रग्रहहरू कुनै हानि नगरी त्यहाँबाट गुज्रन्छन् । यद्यपि, केही यस्ता छन् जसमा नजर राख्नु आवश्यक छ ।
त्यसकारण, तिनीहरू पृथ्वीसँग ठोक्किने सम्भावना छ कि छैन भनेर हेर्नको लागि तिनीहरूको निगरानी गरिन्छ । यदि त्यसो हो भने, यसको सम्भावित समय कति हुन सक्छ ? वैज्ञानिकहरूका अनुसार, प्रमुख क्षुद्रग्रहहरूको निगरानी भइरहेको छ ।
एपोफिस क्षुद्रग्रह
एपोफिस क्षुद्रग्रहलाई पृथ्वीको लागि खतरा मानिन्छ किनभने यो ठोक्किने सम्भावना हुन्छ । यो २००४ मा पत्ता लागेको थियो । इजिप्टियन पौराणिक कथामा, एपोफिसलाई विनाशको देवता मानिन्छ, जसको नामबाट क्षुद्रग्रहको नाम राखिएको छ ।
सुरुवाती दिनहरूमा, एपोफिस पृथ्वीसँग ठोक्किन सक्ने आशंका गरिएको थियो, तर पछि नासाले स्पष्ट पारेको छ कि अर्को १०० वर्षसम्म एपोफिस पृथ्वीसँग ठोक्किने कुनै खतरा छैन ।
वैज्ञानिकहरूले भनेका छन् कि यो अप्रिल १३, २०२९ मा पृथ्वीको नजिकबाट सुरक्षित रूपमा गुज्रनेछ । यसको औसत व्यास लगभग ३४० मिटर छ, जसको अर्थ यो तीन फुटबल मैदान बराबर छ । यो पृथ्वीको सतहबाट लगभग ३२,००० किलोमिटरको दूरीमा गुज्रनेछ । यो धेरै नजिकबाट हुनेछ, जुन नाङ्गो आँखाले पनि देख्न सकिन्छ ।
क्षुद्रग्रह २०२४ वाईआर४
अमेरिकी अन्तरिक्ष एजेन्सी नासाले २०२४ मा पत्ता लागेको क्षुद्रग्रह २०२४ वाईआर४ को आकार ५३ देखि ६७ मिटरको बीचमा रहेको अनुमान गरेको छ । यो २०२४ मा पत्ता लागेको थियो ।
२०३२ मा पृथ्वीसँग ठोक्किने थोरै जोखिम भएपछि यो समाचारमा आएको थियो । केही अनुसन्धानकर्ताहरूले आफ्नो प्रारम्भिक गणनामा अनुमान गरेका थिए कि २०२४ मा वाईआर४ पृथ्वीसँग ठोक्किने जोखिम ३२ मध्ये एक हुन सक्छ ।
यद्यपि, नासाले पछि यो डरलाई खारेज गर्यो । यद्यपि, २०२४ मा वाईआर४ चन्द्रमासँग ठोक्किन सक्ने सम्भावना अझै ३.८ प्रतिशत छ । नासाले यसो भए पनि चन्द्रमाको कक्षमा कुनै असर नपर्ने बताएको छ ।
डिडिमोस र डिमोर्फोस
ग्रीकमा डिडिमोसको अर्थ जुम्ल्याहा हो । डिमोर्फोस भनेको सानो चन्द्रमा हो जसले यसको परिक्रमा गर्छ । यी दुवैलाई पृथ्वीको लागि खतरा मानिएको छैन, तर तिनीहरू तुलनात्मक रूपमा नजिकबाट जान्छन् ।
२०२२ मा, नासाले यी कुराहरूको अनुसन्धान गर्न डबल एस्टेरोइड रिडायरेक्शन टेस्ट (डार्ट) मिसन सुरु गर्यो । यस मिसन अन्तर्गत, एउटा प्रोब डिमोर्फोस एस्टेरोइडसँग ठोक्कियो र आफैं नष्ट भयो ।
यसको उद्देश्य भविष्यमा पृथ्वीलाई खतरा भएमा क्षुद्रग्रहको बाटो परिवर्तन गर्न सकिन्छ कि भनेर अनुसन्धान गर्नु थियो । युरोपेली अन्तरिक्ष एजेन्सीको हेरा मिसन अर्को वर्ष यस टक्करको प्रभावको अनुसन्धान गर्न त्यहाँ जानेछ ।
साइकी क्षुद्रग्रह
साइकी क्षुद्रग्रहलाई नासाले मुख्य क्षुद्रग्रह बेल्टको सबैभन्दा रोचक वस्तुहरू मध्ये एक मानेको छ । यो १८५२ मा पत्ता लागेको थियो । यसको नाम ग्रीक पौराणिक कथामा आत्माकी देवी साइकीको नामबाट राखिएको हो ।
यो पृथ्वीबाट धेरै टाढा छ, तर मंगल र बृहस्पति ग्रहको बीचमा सूर्यको परिक्रमा गर्छ । वैज्ञानिकहरूले अनुमान गरेका छन् कि यो क्षुद्रग्रह मुख्यतया धातु र चट्टानबाट बनेको छ ।
मानिन्छ कि साइकमा रहेका धेरैजसो धातुहरू सम्भवतः ग्रह निर्माणको प्रारम्भिक चरणहरूमा बनेको आकाशीय पिण्डको कोरबाट आएका हुन् । यसको अध्ययनले हामीलाई पृथ्वी र अन्य ग्रहहरूको कोर कसरी बन्यो भनेर बुझ्न मद्दत गर्न सक्छ ।
नासाले सन् २०२३ मा यसको निगरानी र अध्ययन गर्न एक विशेष मिसन सुरु गरेको थियो ।
