काठमाडौं । फोर्ब्स पत्रिकाले विश्वभर ३ हजार २८ जना अर्बपतिको सूची सार्वजनिक गरेको छ । फोब्र्स बिलिनियर्स लिस्ट भनेर वार्षिक रूपमा सार्वजनिक हुने विश्वकै धनाढ्यहरूको सूचीमा नेपालबाट भने यस पटक पनि विनोद चौधरी एक्लै समावेश छन् ।
नेपालबाट सन् २०१३ यता फोर्ब्सको सूचीमा लगातार प्रतिनिधित्व गर्दै आएका उद्योगी एवम् राजनीतिकर्मी चौधरीको सम्पत्ति अघिल्लो वर्षको तुलनामा यस पटक झन्डै २६ अर्ब रुपैयाँ अर्थात् १.८ अर्ब डलरबाट बढेर २ अर्ब डलर पुगेको छ । उनी विश्वभरका ३ हजार २८ अर्बपतिमध्ये १ हजार ७ सय २९ औं स्थानमा छन् । सीजी फुड तथा हस्पिटालिटी क्षेत्रमा लगानी बढाएसँगै उनको कुल सम्पत्ति बढेको फोर्ब्सको विश्लेषण छ ।
पहिलो १० स्थानमा रहेका अर्बपतिमध्ये ७ जना प्रविधि व्यवसाय क्षेत्रका छन् । यसमध्ये एआई क्षेत्रमा लगानी गर्नेहरूलाई यो वर्ष उल्लेख्य रूपमा फलिफाप भएको फोर्ब्सको विश्लेषणमा उल्लेख छ । विश्वभर रहेका ३ हजार २८ अर्बपतिको कुल सम्पत्ति १६.१ ट्रिलियन डलर पुगेको छ । सन् २०२५ मा एआई क्षेत्रबाट ४६ जना अर्बपति बनेको र एआईमा गरिएको लगानीमार्फत उनीहरूको कुल सम्पत्ति ६ सय अर्ब डलर थपिएको छ ।
यस पटक फोब्र्सको सूचीमा पहिलो नम्बरमा उक्लिएका इलन मस्कदेखि मेटाका प्रमुख मार्क जकरबर्ग, अल्फाबेट (गुगल) का ल्यारी पेज र सर्गे ब्रिन, एनभिडियाका जेनसन हुआङ, ओपेनएआईका साम अल्टम्यानदेखि चिनियाँ स्टार्टअप डिपसिकका लियाङ वेनफेङको सम्पत्ति वृद्धिमा एआईले मुख्य भूमिका खेलेको छ ।
गत वर्ष १९५ अर्ब डलर कुल सम्पत्तिसहित दोस्रो स्थानमा रहेका इलनले यस पटक आफ्नो सम्पत्तिमा १४७ अर्ब डलर थप्दै कुल ३४२ अर्ब डलरसहित फोर्ब्सको सूचीमा पहिलो स्थान हासिल गरेका छन् । स्पेसएक्स वा टेस्लाजस्ता अटोमोटिभ क्षेत्रको प्रतिनिधित्व गरेका भए पनि मस्कलाई उनको एआई कम्पनी एक्सएआईले गत डिसेम्बरमा ६ अर्ब डलर लगानी सुनिश्चित गरिदिएको थियो । उनले एक्सएआईलाई नै हाल आफ्नो सामाजिक सञ्जाल प्लाटफर्म एक्स ३३ अर्ब डलरमा सेयर लेनदेन कारोबार (अल–स्टक डिल) मार्फत बेचेका थिए ।
यसैगरी मार्क जकरबर्ग यस पटक फोर्ब्स सूचीमा दोस्रो धनाढ्य बनेका छन् । कुल २१६ अर्ब डलर सम्पत्ति जम्मा गरेका जकरबर्गलाई पनि मेटाको एआई विस्तारले सघाएको छ ।
अमेजनका मालिक जेफ बेजस भने गत वर्ष तेस्रो स्थानमा रहेकामा अहिले यथावत् छन् । तथापि उनको सम्पत्ति भने १० प्रतिशतले बढेर २१५ अर्ब डलर पुगेको छ । चौथो नम्बरमा रहेका ८० वर्षीय ल्यारी एलिसनको कुल सम्पत्ति १९२ अर्ब डलर छ । फोब्र्सको अर्बपति सूचीमा पाँचौं नम्बरमा रहेका बर्नार्ड अर्नल्ट तथा परिवारको सम्पत्ति भने यस पटक ५५ अर्ब डलर खस्किएको हो । गत वर्ष विश्वका सबैभन्दा धनी व्यक्तिका रूपमा उनको सम्पत्ति सर्वाधिक २३३ अर्ब डलर थियो । सन् २०२१, २०२३ र २०२४ मा उनी पहिलो स्थानमा थिए । अर्नल्ट सन् १९८७ मा स्थापित फ्रान्सेली लक्जरी ब्रान्ड ‘लुई भुतोँ मोई हेनेसी’ का प्रमुख कार्यकारी अधिकृत हुन् ।
पुँजीबजारका चर्चित लगानीकर्ता ९४ वर्षीय वारेन बफेट यस वर्ष ३१ अर्ब डलर सम्पत्ति थपेर कुल १६४ अर्ब डलरसहित छैटौं स्थानमा छन् । गत वर्ष पनि उनी विश्वका छैटौं धनी व्यक्ति थिए । उनलाई मानव इतिहासकै सबैभन्दा सफल लगानीकर्ताका रूपमा लिने गरिएको फोब्र्सले जनाएको छ । गुगलका संस्थापकद्वय ल्यारी पेज र सेर्गेई ब्रिन क्रमश: सातौं र आठौं स्थानमा छन् । उनीहरूको कुल सम्पत्ति क्रमश: १४४ अर्ब र १३८ अर्ब डलर छ ।
फेसन तथा रिटेल क्षेत्रको प्रतिनिधित्व गर्ने स्पेनका प्रख्यात कपडा ब्रिकेता अमान्सियो ओर्तेगा फोब्र्सको सूचीमा नवौं स्थानमा छन् । प्रविधि क्षेत्रबाटै माइक्रोसफ्टका पूर्वप्रमुख कार्यकारी अधिकृत स्टिभ बल्मर दसौं धनी व्यक्तिका रूपमा रहेका छन् । ओर्तेगाको कुल सम्पत्ति यस वर्ष १२४ अर्ब डलर र बलमरको ११८ अर्ब डलर छ । सन् १९८७ देखि फोर्ब्सले यो सूची निकाल्दै आएको र सधैंझैं यस वर्ष पनि अमेरिकामा सबैभन्दा धेरै ९०२ जना अर्बपति रहेको उल्लेख गरेको छ । त्यसपछि हङकङसहित चीनमा ५१६ र तेस्रोमा भारतमा २०५ जना अर्बपति छन् ।
