काठमाण्डौ। आफ्ना आन्तरिक रोगबारे अस्पतालमा उपचारको लागि जाँदा ‘आँखा नदेख्नेले किन यौनसम्पर्क गर्नुपर्यो ?’ ‘किन बच्चा पाउनुपर्यो?’ भनेर स्वास्थ्यकर्मीका तिखा वचन सहेर रोग गुम्स्याउन वाध्य २० जोडी अल्पदृष्टिवीहिन र पुर्णदृष्टिवीहिन जोडीलाई शनिबार दिनभरी लगाएर नि:शुल्क स्वास्थ्य परीक्षण गरिएको छ ।

साङ्ग व्यक्ति सरह शारिरीक तथा बौद्धिक अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरुको पनि सरल र सुलभ रुपमा स्वास्थ्य सेवामा पहुँच मात्रै नभई उनीहरुको पनि यौन तथा प्रजनन अधिकार उत्तिकै हुन्छ भन्ने कुरा धेरै स्वास्थ्यकर्मीलाई थाहा नभएका कारण अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरुले अस्पतालहरुमा नमिठो व्यवहार र तिखो वचन सुन्न वाध्य थिए ।

यस्तो अवस्थामा विगत पाँच वर्षदेखि दृष्टिवीहिनका साथै शारिरीक र बौद्धिक अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरुको समग्र स्वास्थ्य, यौन तथा प्रजनन अधिकारको बारेमा सेवा र ज्ञान दिँदै आएको नेपाल परिवार नियोजन संघ काठमाण्डौ उपत्यका शाखाले कार्यालय बन्द हुने शनिबारको दिनमा पनि त्यस्ता २० जोडीलाई खोजेर ल्याई नि:शुल्क स्वास्थ्य उपचार सेवा दिएको छ ।

दृष्टिवीहिन जोडीलाई स्वास्थ्य संस्थाले नीजि खर्चमा खोजेर ल्याई खाजापानीको समेत व्यवस्था गर्दै नि:शुल्क स्वास्थ्य उपचार सेवा दिएको संभवत्: यो नै नेपालको पहिलो घटना होला ।

अपाङ्गतामैत्री सेवा केन्द्रको रुपमा रहेको उपत्यका शाखामा यसअघि शारिरीक अपाङ्गता भएका र दृष्टिवीहिनहरु एक्लाएक्लै स्वास्थ्य उपचारको लागि आउने गरेतापनि दृष्टिवीहिन पतिपत्निलाई खोजेर ल्याई पहिलोपल्ट संगै उपचार दिईएको हो ।
शाखामा आवद्ध दृष्टिवीहिन साथी शिक्षक मार्फत उपत्यका शाखा कार्यालयमा ल्याएर उनीहरुको समग्र स्वास्थ्य तथा यौनरोग, महिलाहरुको हकमा बाँझोपन, गर्भवती परिक्षण, महिनावारी गडबडी र स्तन तथा पाठेघरको मुखको क्यान्सर लगायतको नि:शुल्क परिक्षण गरि आवश्यकता अनुसार उनीहरुलाई प्रयोगशाला सेवा पनि दिइएको शाखाका प्रवन्धक शरद कुमार अर्यालले बताए ।

उनीहरुको नि:शुल्क स्वास्थ्य परिक्षण गर्नुअघि विभिन्न रोगबारे प्रशिक्षण दिनुका साथै उनीहरुको समग्र स्वास्थ्य र यौन तथा प्रजनन स्वास्थ्य समस्याबारे छलफल गरिएको थियो ।

पहिलोपल्ट यसप्रकारको सेवा पाएकोमा अल्पदृष्टिवीहिन र पुर्णदृष्टिवीहिन जोडी दंग देखिएका थिए ।

उपत्यका शाखाका वरिष्ठ मेडिकल अधिकृत डा.कृपा क्षेत्री, वरिष्ठ स्टाफ नर्सद्वय शशिकला पण्डित र सत्या भण्डारीको टोलीले ती २० जोडी दृष्टिवीहिन पतिपत्निलाई नि:शुल्क स्वास्थ्य सेवा दिएका थिए भने उनीहरुलाई शाखाका साथी शिक्षकद्वय सन्जिया श्रेष्ठ र सुनिता दुवालले खोजेर ल्याउने सहजीकरण गरेका थिए ।

पहिचान गरिएको रोग अनुसार उनीहरुलाई नि:शुल्क औषधि पनि वितरण गरिएको शाखा प्रवन्धक अर्यालले बताए ।