काठमाडौँ । आइतबार बिहानैदेखि नेपाली राजनीतिमा अकस्मात एक तरंग उत्पन्न भयो । माओवादी अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल, प्रचण्डले अमेरिकी सहयोग परियोजना (एमसीसी) पास गरिने आसयको तीन महिना अघि नै लेखेको पत्र सार्वजनिक भएपछि त्यही पत्रले देशको राजनीतिमा तरंग पैदा गरेको हो । गएको सेप्टेम्बर २९ मा नै देउवा र प्रचण्डले लेखेको सो संयुक्त पत्र सार्वजनिक भएपछि यसैले सात महिनापछि सरकार र प्रमुख प्रतिपक्षी दललाई पनि औपचारिक बैठकका लागि एकै ठाउँमा ल्याइदिएको छ । हिजो प्रधानमन्त्री निवास बालुवाटारमा प्रधानमन्त्री देउवा, एमाले अध्यक्ष केपी ओली र माओवादी अध्यक्ष प्रचण्डबीच छलफल भयो । एमाले अध्यक्ष ओली प्रधानमन्त्रीबाट निस्किएको झण्डै सात महिनापछि हिजो पहिलो पटक बालुवाटार पुगेका थिए ।
सो बैठक खासगरी एमसीसीमा नै केन्द्रित थियो । सरकार र एमसीसी परियोजनासँग एक, माओवादी पार्टीभित्र अर्काे र सार्वजनिक रुपमा जनतासँग अर्कै गरी तीनथरि धारणा राख्दै आएका माओवादी अध्यक्ष प्रचण्ड आइतबार उक्त पत्र सार्वजनिक भएपछि भने कूटनीतिक चेपुवामा परेका छन् । यसरी ती तिरबाट चेपुवामा परेका प्रचण्डले हिजोको बालुवाटार बैठकमा पनि भाग्ने प्रयत्न गरे । उनले अहिले नै यही रुपमा एमसीसी पास गर्नुभन्दा पनि अहिलेका लागि त्यसबाट उम्किने उपायका लागि याचना गरेका बैठकमा सहभागी स्रोतले जनायो ।
सो बैठकको मक्सदको बारेमा पाँच मिनेटजति प्रधानामन्त्री देउवाले बोलेपछि प्रचण्डले नै बोल्न सुरु गरेका थिए । ओलीले भने प्रचण्डका पूरै प्रस्ताव चुपचाप सुनेपछि अन्तिममा जवाफ दिएका थिए । प्रचण्डले पहिलो प्रस्ताव अझै पनि हामीले राष्ट्रिय सहमति जुटाउँदैछौँ, केही समय पर्खिदिनुपर्यो या अहिलेको परियोजनाका सर्तहरुमा केही संशोधन गरिदिनुुपर्यो भनेर अमेरिकालाई पत्र लेखौँ भन्ने गरे । त्यो प्रस्ताव प्रधानमन्त्री देउवाले ठाडै अस्वीकार गरे । यस प्रस्तावमा प्रधानमन्त्रीले भनेका थिए– अब हामीले केही गर्न सक्दैनौँ, संसदमा लैजाउँ पास या फेल जेसुकै होस् तर बारम्बार यसरी पत्र लेख्नु हाम्रो कूटनीतिक कमजोरी हुन्छ । अब कुनै पत्र लेख्न सकिँदैन ।
त्यसपछि आयो उहाँको अर्काे प्रस्ताव– त्यसो भए यो प्रस्ताव अहिले नभएर स्थानीय निर्वाचनपछि मात्र संसदमा ल्याऔँ । यो प्रस्तावमा प्रधानमन्त्री देउवा र एमाले अध्यक्ष ओलीको सामूहिक अस्वीकृति थियो । उनीहरु दुवै जनाले भनेका थिए– यो एजेण्डालाई चुनावसँग जोड्नुहुदैन, यो विदेशी सहायता परियोजना भएकाले चुनाव अघि र पछि भन्ने नै हुदैन, यसले झन् राजनीतिक दलहरु भित्र र कूटनीतिक रुपमा पनि विवाद ल्याउँछ ।
अनि आयो प्रचण्डको तेस्रो प्रस्ताव– यदि एमालेले पनि यो परियोजनामा मत हाल्ने हो भने संसदमा एमसीसी परियोजना पेश गर्न सभामुखलाई भन्छु । यसमा एमाले अध्यक्ष ओलीको कडा आपत्ति रहेको बालुवाटार बैठक स्रतले बतायो । यस प्रस्तावमा ओलीले भनेका थिए– सरकारले ल्याएको प्रस्तावलाई सभामुखले संसदमा टेबुल गर्न दिन्न भन्न मिल्छ ? अनि सरकारले ल्याएको प्रस्ताव संसदमा प्रस्तुत गर्नका लागि के कुनै पार्टीको नेताले सभामुखलाई मनाउनुपर्ने हो र ?
यसमा ओलीको अर्काे पनि आपत्ति रह्यो । उनले प्रश्न गरे– सरकार आफैसँग बहुमत हुदाहुदै अनि संसदमा सरकारको प्रस्ताव पारित गर्नका लागि प्रतिपक्षीको मत माग्न मिल्छ ? उनको सुझाव थियो– पहिला यो प्रस्ताव सरकारले संसदमा ल्याओस, अनि पास फेल के हुन्छ त्यसपछिमात्र प्रतिपक्षीको भूमिकाको कुरा आउँछ । अहिले त सरकार आफै बहुमतमा छ, हामीले केही भन्न मिल्दैन ।
यसरी प्रचण्डले बालुवाटारमा ल्याएका तीन प्रस्तावमध्ये एक एकमा देउवा र ओलीको अनि अर्काे एकमा सामूहिक अस्वीकृति भएपछि प्रचण्ड त्यहाँबाट निस्किएका थिए । त्यसपछि उनले सचिवालयका तर्फबाट साँझ एक विज्ञप्ति जारी गरेका थिए । त्यस विज्ञप्तिमा अहिलेकै अवस्थामा एमसीसी परियोजना पारित नहुने आसय व्यक्त गरिएको छ । तर प्रधानमन्त्री देउवासँगै एमसीसीलाई लेखेको पत्रका बारेमा भने केही उल्लेख छैन । अनि अब एमसीसी के गर्ने भन्ने विषयमा माओवादीको आधिकारीक धारणा आएको पनि छैन ।
