काठमाडौँ । ब्रह्माण्डमा अर्बौं आकाशगंगाहरू छन्। हाम्रो आकाशगंगामा अर्बौं ग्रहहरू छन्। पृथ्वी एक मात्र ग्रह हो जहाँ जीवन छ।
अहिले प्रदूषित वातावरणका कारण हावापानी निकै तीव्र गतिमा तातिरहेको छ। अनुमानित १० लाख जनावरका प्रजातिहरू पनि लोप हुने खतरामा छन्। हावा, जमिन र पानी विषाक्त बन्दै गएको छ।
यसका लागि समाधान र प्रविधि अवस्थित छ । त्यसैले ‘मात्र एक पृथ्वी’ को नाराका साथ विश्व वातावरण दिवस, २०२२ को अभियान सञ्चालन भइरहेको छ।
मानव गतिविधिका कारण हरितगृह ग्यास उत्सर्जनले विश्वको तापक्रम असुरक्षित स्तरमा बढाइरहेको छ। चरम मौसमी घटनाहरू भइरहेका छन् जसले असंख्य मानिसहरूलाई विस्थापित गर्न र हाम्रो वनस्पति र जीवजन्तुलाई नष्ट गर्न सक्छ। कलकारखानाबाट हुने प्रदूषण, प्लाष्टिकको फोहोर, वन फँडानीले जमिन र समुन्द्रमा रहेका जनावरहरूको ज्यान लिइरहेको छ।
विश्व वातावरण दिवसले हाम्रो ग्रहको रक्षा गर्न सुधारात्मक उपायहरू अपनाउनु पर्ने तत्काल आवश्यकतालाई प्रकाश पार्दछ।
त्यस्ता सुधारात्मक उपायहरू अपनाउन आग्रह गर्न संयुक्त राष्ट्र संघले नागरिक समाज, सरकार, विद्यालय, व्यवसाय र सेलिब्रेटीहरूको सहभागितामा जुन ५ मा धेरै सचेतना कार्यक्रमहरू आयोजना गर्ने गरेको छ ।
यसैबीच संयुक्त राष्ट्रसङ्घीय वातावरण कार्यक्रम (युएनईपी) ले सरकार, स्वैच्छिक संस्थालगायत धेरै व्यक्तिहरूलाई वातावरण संरक्षणका लागि व्यावहारिक मार्गनिर्देशनहरू जारी गरेको छ।
हामीले के गर्न सक्छौं भनेर मार्गनिर्देशनमा विशेषरूपमा उल्लेख गरिएको छ। थोरै प्रयासले हामीले आफ्नो र आगामी भविष्यको लागि सास फेर्ने वातावरण दिन धेरै हदसम्म योगदान गर्न सक्छौँ ।
आफ्नो आहार सन्तुलित गर्नुहोस् : ती खाद्य पदार्थको सेवन कम गर्नुहोस् जसको उत्पादका लागि अधिक प्राकृतिक संसाधन विशषरुपमा पानीको आवश्यकता हुन्छ ।
खानाको भरपुर उपयोग गर्नुहोस् : यदि तपाइँ बर्बाद गर्नुहुन्छ भने तपाइँ पैसा बर्बाद गर्दै हुनुहुन्छ। बिग्रनबाट जोगाउन खानालाई सावधानीपूर्वक भण्डार गर्नुहोस् र कुनै पनि स्क्र्याप र बाँकी भएको खानालाई मल बनाउनुहोस्।
आफ्नै खाना पकाउँदा पैसा बचत हुन्छ। यसले ढुवानी, प्याकेजिङ र खानाको फोहोरलाई पनि कम गर्छ। तपाईंको आँगनमा वा तपाईंको बालकनीमा बिरुवाहरू हुर्काउनुले पनि मानसिक स्वास्थ्य सुधार गर्न सक्छ।
खरिद नगर्नुहोस् : तपाईंलाई वास्तवमै के चाहिन्छ भन्ने बारे सोच्नुहोस् र तपाईंले किन्नुहुने सामानको मात्रामा कटौती गर्नुहोस्। अन्तिम हुने वस्तुहरू छनौट गर्नुहोस्। रिसाइकल वा पुनः प्रयोग गर्न सकिन्छ।
प्राकृतिक सामग्रीहरू छनोट गर्नुहोस् : पारिस्थितिकीय प्रणाली (प्राकृतिक) र स्थानीय समुदायहरूद्वारा उत्पादित उत्पादनहरू किन्नुहोस् ।
फेसनमा ढिलाइ : तपाईंलाई अझै मनपर्ने कम खर्चिलो र राम्रो लुगा किन्नुहोस्। फेसन चक्रीय छ। दशक पहिलेदेखि प्रयोग गरिएको गुणस्तरीय कपडाहरुसँग आफ्नो आफ्नै शैली सिर्जना गर्नुहोस्।
यीबाट बच्नुहोस् : डिस्पोजेबल उत्पादनहरू प्रयोग नगर्नुहोस्। यी पुनः प्रयोग गर्न सकिँदैन, जस्तै प्लास्टिक कप, प्लास्टिक, कागजका झोला, ब्याट्री र सेनेटरी उत्पादनहरू।
सक्रिय हुनुहोस् : केही स्वच्छ हावा पाउँदा धेरै हिँड्नुहोस् वा साइक्लिङ गर्नुहोस् र आफ्नो फिटनेस बढाउनुहोस्।
आफ्नो सवारी साझा गर्नुहोस् : ड्राइभिङको सट्टा सार्वजनिक र साझा यातायात छनौट गर्नुहोस्। कुनै पनि कार यात्राको सवारी र लागत साझा गर्न परिवार, साथी र सहकर्मीहरूसँग जोडिनुहोस्।
