काठमाडौँ। वैदिक सनातन हिन्दू धर्मावलम्बीहरूको महत्वपूर्ण धार्मिक अनुष्ठान ‘सोह्र श्राद्ध’ अर्थात पितृ पक्ष आजदेखि विधिवत रूपमा शुरु भएको छ ।
आश्विन कृष्ण प्रतिपदादेखि शुरु भई औँसीसम्म चल्ने यो पक्षमा दिवंगत पितृहरूको सम्झनामा तर्पण, पिण्डदान र सिदादान गर्दै कृतज्ञता प्रकट गरिन्छ ।
धार्मिक मान्यताअनुसार, पितृ पक्षका बेला दिवंगत पितृहरू पिण्ड र जलको आशमा मृत्युलोकमा झर्ने गर्दछन् । दशैँ, दीपावली र छठजस्ता ठूला चाडपर्वहरू मनाउनुअघि पितृलाई खुसी पार्नु र उनीहरूप्रति श्रद्धा अर्पण गर्नुलाई नेपाली समाजमा, विशेषगरी मिथिला संस्कृतिमा, विशेष महत्वका साथ लिने गरिन्छ ।
सोह्र श्राद्धको पहिलो दिन विशेषतः कुश, तिल, जौ र द्रव्य लिएर ऋषिमुनिहरूप्रति श्रद्धा प्रकट गरिँदै ‘अगस्त तर्पण’ गर्ने परम्परा छ । यसका साथै दिवंगत पूर्वजहरू बितेको तिथिअनुसार बाँकी दिनहरूमा श्राद्ध कर्म गरिन्छ । यस कार्यले पितृहरूको आत्मालाई शान्ति प्राप्त हुने र सन्तानले पितृ ऋणबाट मुक्ति पाउने धार्मिक विश्वास छ ।
यस अवसरमा जनकपुरधामको ऐतिहासिक गंगासागर पोखरी लगायत देशभरका पवित्र जलाशयहरूमा श्रद्धालुहरूको भीड लाग्ने गर्दछ । जनकपुरको गंगासागर पोखरीमा तर्पण दिने श्रद्धालुहरूको संख्या उल्लेख्य हुन्छ । शास्त्रमा उल्लेख भएअनुसार, पितृहरूको सम्मानमा गरिने यस्ता कर्महरूबाट पितृहरूको आशीर्वाद प्राप्त हुने र जीवनमा आइपर्ने बाधा–अड्चनहरू हट्ने जनविश्वास छ ।
पण्डितहरूकाअनुसार यो समयमा पितृहरूको अनादर भएको खण्डमा वा पितृकर्म पूरा नभएमा पितृहरूको असन्तुष्टिले विभिन्न समस्या आउन सक्ने धार्मिक मान्यता रहेको छ।
त्यसैले, वैदिक परम्परा र शास्त्रीय विकल्पहरूलाई पछ्याउँदै श्रद्धापूर्वक पितृ कर्म सम्पन्न गर्नु नै आजको मुख्य उद्देश्य रहेको छ । —न्युज एजेन्सी नेपाल
