काठमाडौं, असोज १० । रसुवाको टिमुरेमा गत भदौ १० गते आएको विनाशकारी बाढीका एक जीवित उद्धारकर्ता तेन्जिन लामाले केही मिनेटमै घटेको त्यो विपद्मा मानिसलाई ज्यान जोगाउन समेत पर्याप्त समय नभएको बताएका छन्।
टिमुरेमा लाङटाङ रेस्टुरेन्ट एन्ड होटल सञ्चालन गर्दै आएका लामाले मानिसहरू चिच्याउँदै ‘भागौँ, भागौँ’ भनेको सुनेपछि मात्रै केही असामान्य भएको महसुस गरेको बताए।
‘सामान्यतया नदीमा बाढी आउँदा पानीको सतह विस्तारै बढेको देखिन्थ्यो। तर यसपटक भोटेकोशी नदी पूरै फरक थियो। यस्तो लाग्यो, मानौँ आकाशबाटै नदी बगिरहेको छ। मैले कल्पना नै गर्न सकेको थिइनँ,’ उनले भने।
बाढी आउँदै गर्दा नदीको उत्तरी करिडोर बाक्लो कालो लेदो र माटोले ढाकिएको उनले बताए। बाढीको आवाज र वेग निकै डरलाग्दो रहेको उनको भनाइ छ। उनले त्यसलाई गर्जन वा गोली चलेजस्तो आवाजसँग तुलना गरे।
बाढी आएको केही मिनेटमै टिमुरे बजार प्रभावित भएको थियो। मानिसहरूले प्रतिक्रिया जनाउनसमेत निकै कम समय पाएको लामाले बताए।
‘यसपटक नदीले हामीलाई झुक्यायो। धेरै मानिस केही हुन्छ भन्ने अनुमान नै गर्न नसकेर अलमलमा परे,’ उनले भने।
बाढी होटलतर्फ आइरहेको देखेपछि लामाले एकैछिनमा निर्णय लिएर होटलको झ्यालबाट हाम फाले र उकालोतर्फ घस्रिँदै भागे। अन्ततः उनी करिब २०० मिटर माथि डाँडामा पुगे। त्यहाँबाट उनले तल भइरहेको विनाश आफ्नै आँखाले देखे।
उनका अनुसार बाढीको पानी एउटै दिशामा मात्र बगेन। पानी यताउता फर्किंदै घर तथा अन्य संरचना बगाउँदै गएको थियो।
‘अरूलाई बचाउने सम्भावना नै लगभग थिएन,’ उनले भने।
बाढी आएको भदौ १० गतेको रात लामाले टिमुरेनजिकैको खैजी गाउँमा अन्य उद्धार भएका मानिसहरूसँग बिताए। भोलिपल्ट भदौ ११ गते दिउँसो करिब २ बजे उनीहरूलाई हेलिकोप्टरबाट उद्धार गरिएको थियो। त्यसपछि उनीहरूलाई त्रिशूलीस्थित सैनिक ब्यारेकमा लगियो। त्यहाँबाट सार्वजनिक सवारीसाधनमार्फत काठमाडौं आएका थिए।
बाढीका बेला सञ्चार सम्पर्कविहीन भएपछि परिवार निकै चिन्तित भएको उनले बताए। काठमाडौं पुगेपछि मात्रै उनी परिवारसँग पुनर्मिलन भएका थिए।
तर बाढीले उनको जीवनभरको सम्पत्ति भने लगभग समाप्त गरिदिएको छ।
लामाले गत वैशाख/जेठमा करिब १ करोड रुपैयाँ लगानी गरेर सञ्चालनमा ल्याएको पाँचतले लाङटाङ रेस्टुरेन्ट एन्ड होटल गुमाएका छन्। उनले उक्त भवन १० वर्षका लागि भाडामा लिएका थिए। होटलमा करिब १०५ जना बस्न सक्ने क्षमता थियो।
होटल भोटेकोशी नदीको किनारमै नभई टिमुरे बजारको उत्तरी तथा उकालो भागमा नदीभन्दा करिब २०० देखि ३०० मिटर माथि रहेको थियो। त्यसका बाबजुद पनि बाढीले होटललाई पूर्ण रूपमा बगाएको उनले बताए।
उनले एउटा टाटा सुमो जिप र त्यसका चालक पनि गुमाएका छन्। रसुवाको स्याफ्रुबेसीमा रहेको उनको पुर्ख्यौली घरसमेत बाढीले बगाएको छ।
‘मैले सबै कुरा गुमाएँ। अब मेरो नाममा लगभग कुनै सम्पत्ति बाँकी छैन, शून्यजस्तै भयो,’ लामाले भने।
बाढी आउँदा उनकी श्रीमती निबुर तामाङ र तीन छोराछोरी काठमाडौंमै थिए। जेठो छोरा तासी कल्साङ बिरामी भएपछि श्रीमती दुई–तीन दिनअघि नै काठमाडौं आएकी थिइन्।
लामा दम्पतीका १५ र ५ वर्षका दुई छोरा तथा १२ वर्षीया एक छोरी छन्। तीनै जना सुरक्षित छन्।
बाढीबाट होटल, सवारीसाधन र पुर्ख्यौली घरसमेत गुमाएपछि अब जीवन पुनःनिर्माण गर्न निकै कठिन भइरहेको लामाले बताए।
