काठमाडाैँ । सत्तारुढ राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का सांसद डा. अमरेशकुमार सिंहले मधेशलाई जात, धर्म, भूगोल वा राजनीतिको नाममा विभाजित गरी द्वन्द्वको मैदान बनाउन नहुने बताउनुभएको छ ।
आईतवार जनकपुरमा सञ्चारकर्मीहरुसँग कुरा गर्दै उहाँले देशको अबको राजनीति समाज जोड्ने, एकता कायम गर्ने र आर्थिक समृद्धितर्फ केन्द्रित हुनुपर्ने बताउनुभएको हो । सिंहले मधेस र कोशी प्रदेशलाई ‘ब्याटल ग्राउण्ड’ बनाउन देशभित्र र बाहिरका विभिन्न शक्तिहरू सक्रिय रहेको दाबी गर्दै त्यसबाट मुलुकलाई जोगाउनुपर्ने बताउनु भयो ।
उहाँले भन्नुभयो, ‘हाम्रो अहिलेको बाटो एकताको बाटो हुनुपर्छ, समृद्धिको बाटो हुनुपर्छ ।’
छठपछि मेची–महाकाली पदयात्रा गर्ने घोषणा
सिंहले छठ पर्वको पारणका दिन जनकपुरस्थित गंगासागरमा अर्घ दिएर जानकी मन्दिरको दर्शन गर्ने र त्यसपछि झापाको भद्रपुरबाट मेची–महाकाली पदयात्रा शुरु गर्ने घोषणा गर्नुभयो । उहाँकाअनुसार उक्त यात्रा गाडी वा रथमा नभई पैदल हुनेछ । पदयात्राको मुख्य उद्देश्य जनतासँग प्रत्यक्ष संवाद गर्नु र उनीहरूका समस्या सुन्नु रहेको उहाँकले बताउनु भयो ।
उहाँले भन्नुभयो, ‘राजनीति भनेको समाज जोड्नका लागि हो । जात, धर्म, वर्ग र भूगोलका नाममा लडेर हामी कहीँ पनि पुग्न सक्दैनौँ ।’
सिंहले पदयात्राका क्रममा आफूले कम बोल्ने र जनताको कुरा बढी सुन्ने बताउनु भयो । गाउँ–गाउँ र टोल–टोल पुगेर लामो समय पैदल हिँड्ने तथा स्थानीयसँग प्रत्यक्ष छलफल गर्ने उहाँको भनाइ छ । उनले मञ्च बनाएर भाषण गर्नेभन्दा २०० देखि ४०० जनाको समूहमा स्थानीयका समस्या सुन्ने योजना रहेको बताउनु भयो ।
युवादेखि किसान र व्यापारीसम्मका समस्या सुन्ने
पदयात्राका क्रममा युवाको विदेश पलायन, वैदेशिक रोजगारी, किसान तथा मजदुरका समस्या, व्यापारीका समस्या र मधेसको अर्थतन्त्र चलायमान हुन नसक्नुका कारणबारे जनतासँग छलफल गर्ने सिंहले बताउनु भयो । सीमावर्ती क्षेत्रका नागरिकले भोगिरहेका समस्या पनि यात्राका क्रममा उठाउने उहाँको भनाइ छ । सीमापार व्यापार, पारिवारिक तथा सामाजिक सम्बन्ध र सुरक्षाकर्मीबाट सीमावर्ती नागरिकले भोग्नुपरेका समस्याबारे समेत प्रत्यक्ष जानकारी लिने उहाँले बताउनु भयो ।
उहाँले भन्नुभयो, ‘सीमावारीपारीको व्यापार तथा सामाजिक र पारिवारिक सम्बन्धमा कस्तो असर परेको छ भन्ने कुरा पनि सुन्नुपर्छ ।’
मधेसका लागि ‘६ स’को अवधारणा
सिंहले मधेसको विकासका लागि आफूले ‘६ स’लाई प्राथमिकतामा राखेको बताउनु भयो । उहाँकाअनुसार ती हुन्–शिक्षा, स्वास्थ्य, सडक, सिंचाई, शान्ति’सुरक्षा र सरसफाई ।
मधेसमा सरसफाइको अवस्था सुधार गर्नुपर्ने भन्दै उनले सडक तथा सार्वजनिक स्थानमा फोहोर फाल्ने, सडकमा दाउरा तथा गोबर राख्ने र घरअगाडि नै पशु बाँध्ने प्रवृत्तिमा सुधार आवश्यक रहेको बताउनु भयो ।
शिक्षा क्षेत्रमा मधेश पछाडि परेको दाबी गर्दै उहाँले विद्यालयको गुणस्तर सुधारमा पर्याप्त ध्यान दिनुपर्ने बताउनु भयो । स्वास्थ्य क्षेत्रमा पनि मधेशमा सरकारी रेफरल अस्पताल, मेडिकल कलेज तथा विशेषज्ञ स्वास्थ्य सेवाको अभाव रहेको उहाँको भनाइ छ ।
सरकारी मेडिकल तथा प्राविधिक कलेजको माग
मधेस प्रदेशमा ठूलो जनसंख्या भए पनि सरकारी मेडिकल कलेज, इन्जिनियरिङ कलेज तथा कृषि कलेज पर्याप्त रूपमा स्थापना हुन नसकेको सिंहले बताउनु भयो । उहाँले मुटु, मिर्गौला तथा क्यान्सरजस्ता जटिल रोगको उपचारका लागि सरकारी स्तरमा सुपर स्पेसियलिटी सेवा आवश्यक रहेको बताउनु भयो । स्वास्थ्य सेवाका लागि मधेशका नागरिकले काठमाडौं वा अन्य ठूला शहरमा निर्भर हुनुपर्ने अवस्थाको अन्त्य गर्नुपर्ने उनको भनाइ छ ।
धार्मिक तथा जातीय द्वन्द्वप्रति चिन्ता
सिंहले पछिल्ला वर्षहरूमा मधेशमा धार्मिक तथा साम्प्रदायिक तनाव, जातीय विभाजन र आपराधिक गतिविधि बढेको दाबी गर्नुभयो । उहाँले अदालत, जिल्ला प्रहरी कार्यालय तथा इलाका प्रहरी कार्यालयमा रहेका मुद्दा र भीडको तथ्यांक अध्ययन गर्नसमेत आग्रह गर्नुभयो ।
मधेसमा लागुऔषधको समस्या पनि गम्भीर रहेको भन्दै उहाँले राजनीतिक प्रयाससँगै सामाजिक चेतना अभिवृद्धि आवश्यक रहेको बताउनु भयो । उहाँले भन्नुभयो, ‘हामी जहाँ छौँ, हाम्रो एउटै पहिचान छ, हाम्रो एउटै समाज छ ।’विभाजन गरेर शासन गर्ने प्रवृत्तिबाट सचेत हुनुपर्ने उहाँको भनाइ छ ।
हुलाकी राजमार्ग र सिंचाईका मुद्दा
सिंहले मधेसको विकासमा सडक र सिंचाई पूर्वाधारलाई पनि प्राथमिकता दिनुपर्ने बताउनु भयो । हुलाकी राजमार्ग अझै पूर्ण रूपमा सम्पन्न हुन नसकेको तथा कमला र वागमतीलगायतका पुल तथा पूर्वाधार निर्माणमा समस्या रहेको उहाँको आरोप छ ।
मधेसका खेतमा पर्याप्त सिँचाइ सुविधा पु¥याउन नसकिएको प्रश्न उठाउँदै उहँँले कोशीको पानी सप्तरी–सिरहासम्म र गण्डकको पानी बारा, पर्सा तथा रौतहटसम्म प्रभावकारी रूपमा पु¥याउन नसक्नुको कारण खोजिनुपर्ने बताउनु भयो ।
धनुषालगायतका जिल्लाका कतिपय क्षेत्रमा सिंचाई अभावका कारण ठूलो भूभाग उत्पादनविहीन बन्ने गरेको उहाँको दाबी छ ।
‘पोखरी सौन्दर्यीकरणभन्दा विद्यालय र अस्पताल प्राथमिकतामा’
सिंहले मधेस प्रदेशमा विकास बजेटको प्राथमिकतामाथि समेत प्रश्न उठाउनु भयो । पोखरी सौन्दर्यीकरणमा ठूलो रकम खर्च गर्ने तर विद्यालय र अस्पतालको भौतिक अवस्था सुधारमा पर्याप्त ध्यान नदिने प्रवृत्तिको उहाँले आलोचना गर्नुभयो ।
उहाँले कतिपय पोखरीमा अत्यधिक कंक्रिट प्रयोग गर्दा पानीको प्राकृतिक पुनर्भरण प्रभावित हुन सक्ने बताउनु भयो । स्थानीय आवश्यकता र वातावरणीय अवस्थाको अध्ययन नगरी गरिने विकास निर्माणले दीर्घकालमा समस्या निम्त्याउन सक्ने उहाँको भनाइ छ ।
उहाँले गाउँका सडक निर्माणमा समेत पानीको प्राकृतिक पुनर्भरणलाई ध्यान दिनुपर्ने बताउनु भयो । ‘विकास भनेको कंक्रिट मात्रै होइन’ भन्ने आशय व्यक्त गर्दै उनले स्थानीय आवश्यकता र दीर्घकालीन प्रभावलाई ध्यान दिएर योजना बनाउनुपर्ने बताउनु भयो ।
मधेस आन्दोलनको उद्देश्य आर्थिक समृद्धि र सहभागिता भएको दाबी
सिंहले मधेसक आन्दोलन केवल संविधानमा केही विषय लेखाउन वा राजनीतिक नेतृत्व निर्माण गर्नका लागि नभएको बताउनु भयो । उहाँकाअनुसार आन्दोलनको मूल उद्देश्य मधेसको आर्थिक विकास, राजनीतिक सहभागिता र समान अवसर सुनिश्चित गर्नु थियो ।
मधेसको वर्तमान अवस्थाका लागि काठमाडौंलाई मात्र दोष दिएर नहुने भन्दै उनले मधेशका राजनीतिक नेतृत्व र स्थानीय तहले पनि आफ्ना कमजोरीको समीक्षा गर्नुपर्ने बताउनु भयो । उहाँले प्रश्न गर्नुभयो, ‘हामी मधेसी नेताहरूले पनि सोच्नुपर्छ, हामीले के गल्ती ग¥यौँ ?’
उहाँले मधेसका नेताहरूले गरेका कामलाई आफूले सम्मान गर्ने तर विगतका कमीकमजोरी पहिचान गरेर सुधार गर्नुपर्ने बताउनु भयो ।
‘कमिसनको आरोपले मधेस बद्नाम हुनु हुँदैन’
सिंहले विकास योजनामा कमिसनको आरोप लाग्ने गरेको विषयसमेत उठाउनु भयो । योजनामा अनियमितता र कमिसनको संस्कारले मधेसको छवि प्रभावित भएको उहाँको भनाइ छ ।
स्थानीय तहमा शिक्षा, स्वास्थ्य, सडक र सिंचाईजस्ता आधारभूत क्षेत्रलाई प्राथमिकतामा राख्नुपर्ने बताउँदै उहाँले विकास योजनाको छनोट पारदर्शी र आवश्यकतामा आधारित हुनुपर्ने बताउनु भयो ।
‘मधेस मेरो लागि झापादेखि कञ्चनपुरसम्म’
सिंहले मधेसलाई केवल मधेस प्रदेशका आठ जिल्लामा सिमित गरेर हेर्न नहुने बताउनु भयो । उहाँले आफूले मधेसलाई झापादेखि कञ्चनपुरसम्मको भूगोलका रूपमा बुझ्ने बताउनु भयो ।
जात, धर्म, भूगोल वा पार्टीका नाममा मधेसमा द्वन्द्व निम्त्याउन नहुने भन्दै उनले त्यसविरुद्ध आफूले आवाज उठाउने बताउनु भयो ।
रास्वपाको राजनीतिक आधार मधेस भएको दाबी
सिंहले राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीको राजनीतिक आधारमा मधेशको महत्वपूर्ण भुमिका रहेको दाबी गर्दै मधेसले पार्टीलाई दिएको समर्थनअनुसार विकास र राजनीतिक सहभागितामा पनि प्राथमिकता पाउनुपर्ने बताउनु भयो ।
उहाँले मधेशबाट प्राप्त जनमतलाई सरकारले गम्भीर रूपमा बुझ्नुपर्ने र मधेशको विकासमा त्यसअनुसार ध्यान दिनुपर्ने बताउनु भयो । साथै पार्टीले पहाडी क्षेत्रमा अपेक्षित रूपमा विस्तार गर्न नसकेको विषयमा पनि आत्मसमीक्षा आवश्यक रहेको बताउनु भयो । उहाँले मधेसबाट प्राप्त समर्थनलाई राजनीतिक सहभागिता र विकासका अवसरमा रूपान्तरण गर्नुपर्नेमा जोड दिनुभयो ।
सिंहले अन्ततः आफ्नो राजनीतिक अभियानलाई समाज जोड्ने, जनताको कुरा सुन्ने र मधेशको आर्थिक तथा सामाजिक विकासका मुद्दालाई राष्ट्रिय बहसमा ल्याउने प्रयासका रूपमा प्रश्तुत गर्नुभयो । आगामी पदयात्राका क्रममा आफूले जनताबाट सुझाव र समस्या संकलन गर्ने र त्यसलाई राजनीतिक एजेण्डाका रूपमा अघि बढाउने उनको भनाइ छ । –न्युज एजेन्सी नेपाल
