काठमाडौँ। टोक्यो ट्रायल (टोक्यो न्यायिक सुनुवाइ) शुरु भएको ८० औं वर्ष पुगेको अवसरमा अष्ट्रेलियाली सिटिजन्स पार्टीका राष्ट्रिय अध्यक्ष रोबर्ट बारविकले यसको ऐतिहासिक महत्व र न्यायको गरिमालाई विश्व समुदायले स्मरण गर्नुपर्नेमा जोड दिनुभएको छ ।
दोस्रो विश्वयुद्धपछिको अन्तर्राष्ट्रिय व्यवस्था र मानवताको रक्षाका लागि यो ट्रायल एक कोशेढुङ्गा भएको उहाँको भनाइ छ ।
सन् १९४६ मे ३ देखि १९४८ नोभेम्बर १२ सम्म चलेको ‘इन्टरनेसनल मिलिटरी ट्रिब्युनल फर द फार इस्ट’ (टोक्यो ट्रायल) ले दोस्रो विश्वयुद्धका क्रममा ‘क्लास–ए’ श्रेणीका जापानी युद्ध अपराधीहरूमाथि सुनुवाइ गरेको थियो ।
बारविककाअनुसार यो ट्रायल युद्ध अपराधका दोषीहरूलाई न्यायको कठघरामा उभ्याउने प्रयास भएपनि यसको नतिजा भने पूर्ण रूपमा सन्तोषजनक हुन सकेन ।
विशेषतः टोक्यो ट्रायलबाट दोषी ठहरिएका १४ जना ‘क्लास–ए’ युद्ध अपराधीहरूलाई जापानी सैन्यवादको प्रतीक मानिने ‘यासुकुनी मन्दिर’ मा सम्मानपूर्वक राखिएको विषयमा उनले गम्भीर चिन्ता व्यक्त गर्नुभयो ।
हालै जापानी प्रधानमन्त्री सानाए ताकाइची र अन्य सांसदहरूले उक्त विवादित मन्दिरमा पुजा सामग्री पठाउनु र भ्रमण गर्नुलाई उहाँले दुर्भाग्यपूर्ण कदम भन्नुभएको छ।
टोक्यो ट्रायलको ८० औं वार्षिकोत्सव नजिकिँदै गर्दा बारविकले विश्व समुदायलाई इतिहासको सही अध्ययन गर्न र वर्तमानमा फैलाइएका भ्रमपूर्ण प्रचारहरूबाट सतर्क रहन आग्रह गर्नुभयो । सिन्ह्वा/ न्युज एजेन्सी नेपाल
