अर्घाखाँची । गुल्मीको रुरु क्षेत्रमा काम गर्ने मजदुर तुल्सीराम थारू सहितका मजुदुरको कथा लक डाउनका कारण निकै पीडादायी बन्यो । तुल्सीराम थारू सहितको दाङ र नेपालगञ्जका २२ जना मजदुरले १० गतेसम्म पुल बनाउने काममै व्यस्त भए । ११ गतेबाट मुलुक लक डाउन भएपछि उनीहरूको काम पनि बन्द भयो । हिँडडुल पनि बन्द, ठेकदार पनि सम्पर्क बाहिर भयो । विजय नाम बताउने ठेकदार एक/एक हजार रुपैयाँ दिएर केही दिन अगाडिबाट नै सम्पर्कविहीन भए । ठेकेदारले उनीहरूलाई २९ दिनसम्म लगातार काम गराएर गायब भएको मजदुर तुल्सीराम थारूले बताए ।
थारूले भने, ‘हामी सबै मजदुरहरूले एक हजारका दरले बुझेका थियौँ, उधारो खाएको तिरियो उल्टै अझै माइनस भयो, व्यापारीले रासन पानी दिन छोडे पैसा पनि सकियो, अनि कि घर जाने कि मर्नुको विकल्प भएन, कोही बोल्दैन, कसैले भेट्दैन उनले भने ।’ भोको पेट, मनभरी पीडा, गहभरी आँसु लिएर तुल्सीराम सहितका मजदुरहरू गुल्मीबाट बाँके नेपालगञ्जको बैजनाथ गाउँपालिकाको यात्रा तय गरे । उनीहरू भोकभोकै यात्रामा अगाडि बढे । बिभिन्न प्रतिक्षालय जंगलहरूमा बस्दै उनीहरु तीन दिनपछि अर्घाखाँचीको शीतगंगा नगरपालिका–२ सीतापुरको प्रतिक्षालयमा बेजोडले पानी परिरहेको अवस्था बसिरहेको थिए ।
स्थानीय समाजसेवी झनक केसीले भेटेपछि उनलाई भगवान्जस्तै मानेर उनीहरूले आँखाबाट आँसु खसाल्दै भने, ‘रोगभन्दा भोकले नै ज्यान जाने भो, भन्दै भक्कानिए केही मजदुरहरू त खान नपाएर बोल्नै नसक्ने भएका थिए ।’ स्थानीय समाजसेवी झनक केसीले सुरुमा चिउरा चाउचाउ ख्याए अनि बल्ल कुरा सुरु गरे । झनक केसीले भने, ‘पीडा नै पीडाले भरिएका मजदुरहरू देख्दा सुरुमा म पनि भक्कानिएँ । पछि उद्धार गर्ने योजना बनाएँ,’ उनले अगाडि भने, ‘विभिन्न निकायमा कुरा गर्दा पनि कसैले कुरा सुनेनन् । सबै मौन नै रहे, अनि मितज्यु सामाजिक संस्थाको आर्थिक सहयोगमा नगरपलिका प्र्रमुख प्रशासयिक अधिकृत अर्जुन गौतमसँग समन्वय गरी नगरपालिकाबाट पत्र बनाएँ ।’
दिउँसभरीको लामो मिहिनेतपछि लु१ख ८१२८ नम्बरको बसको व्यवस्था गरी त्यहाँबाट झनक सहितको टोलीले उनीहरूलाई बिदा गरे । उनीहरूको यात्रा विभिन्न अवरोधका बीच शीतगंगा नगपालिकाको ठाडावाट भालुभाङसम्म त पुगे तर फेरी रात पनि पर्यो, उनीहरूलाई गाडीमा अगाडि जान नदिएपछि बस चालक कृष्ण गैरेले उनीहरूलाई त्यही रोकिदिएको बताए ।
रातारात फेरी पाँच घण्टाको यात्रा गरी लमही पुगे । अर्को दिन उज्यालो भयो । पेटमा चिउरा चाउचाउबाहेक केही नभएकाले उनीहरू बाटैमाछटपटाउन थाले । दाङ जिल्लाका प्रमुख जिल्ला अधिकारीको टिमलाई पटकपटक आग्रह गर्दा वास्ता गरेनन्, नगरपालिकाले पनि वास्ता गरेन, अनि उनीहरूको पीडा देखेपछि त्यहाँको प्रहरीले खाद्यान्न बोक्ने भे ख ३०९९ नम्बरको ट्रकमा नेपालगञ्जतर्फ हालेर पठायो । समाचार तयार पार्दासम्म ६ दिनपछि नेपालगञ्ज पुगी वैजनाथ गाउँपालिकाको सम्पर्कमा पुगे । उनीहरूले भने, ‘अब बाँचिन्छ होला यति भएपछि घरमै आइयो ।’ सौर्य दैनिक
