काठमाडौँ । पूर्वपरराष्ट्रमन्त्री महेन्द्रबहादुर पाण्डेले कसैको दबाबमा परेर देशको स्वाधिनतामाथि सम्झौता गर्न नहुने बताउनुभएको छ ।
नेपाल चीन कुटनैतिक सम्बन्ध स्थापनाको ७० वर्ष पुगेको अवसरमा फ्रेण्ड्स अन क्लाउडः प्ल्याटफर्म अफ इन्फ्लुएन्सर्स नेपालले काठमाडौंमा गरेको कार्यक्रममा बोल्दै उहाँले यस्तो बताउनुभएको हो । प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीको आसन्न चीन र भारत भ्रमणमा नेपाली भूमि लिपुलेकमा दुई देशले व्यापार मार्ग खोल्ने गरेको सम्झौतामा स्पष्ट अडान राख्नुपर्ने बताउनु भयो ।
उहाँले नेपाललाई भारतले त्यसबारेमा दबाब दिनसक्ने भन्दै देशको स्वाधिनतामा आँच आउने काम कुनैपनि दबाबमा परेर गर्न नहुने सुझाव दिनुभयो । चीन नेपालमाथि कुनै समस्या खडा गर्ने पक्षमा नरहे पनि भारत नेपालमा अस्थिरता र नियन्त्रणमुखी भुमिकामा देखिएको उहाँको टिप्पणी छ । २०७२ सालमा पनि यसैगरी सम्झौता भइ आफूले परराष्ट्रमन्त्री हुँदा कुटनीतिक नोट पठाएको स्मरण गर्नुभयो । उहाँकाअनुसार अहिले हरेक राजनीतिक दलहरुमा नेतृत्व नभइ कमाण्डिजम हावी भएको छ ।
उहाँले भन्नुभयो, ‘९८ प्रतिशत सीमाना सीमाङ्कन भइसकेको छ । लिपुलेकमा दुवै देशसँग हाम्रो सीमानाको सीमाङ्कन हुन बाँकी छ । लिपुलेकको दक्षिणतिर भारत हो, उत्तरतिर चीन हो । बीचमा नेपाल छ । ९८ प्रतिशत सीमाङ्ककन भएको छ । प्रोटोकलमा सही गरौँ भन्छ । त्यो २ प्रतिशत पनि किन राख्ने सबै नक्शाङ्ककन गरौँ भनैँ म परराष्ट्रमन्त्री हुँदा । भारत नेपाललाई नियन्त्रण र अस्थिर राख्न चाहन्छ । उनीहरुको नीति छ त्यो । अहिले प्रधानमन्त्रीको भ्रमणमा एउटा एजेण्डा ९८ प्रतिशत सीमाना सीमाङ्कनमा सही गर्ने हुनसक्छ भनेर एउटाले भन्दै थियो । प्रधानमन्त्रीलाई दबाब दिनसक्छ भन्दै थिए । तर कसैको दबाबमा मुलुकको स्वाधिनतामा कम्परमाइज गर्न सकिँदैन । चीनले हामीलाई दुःख दिएको छैन । अहिले समस्या दक्षिण र उत्तरकोले हस्ताक्षर गरे । त्यो हस्ताक्षर ०७२ मा गरेको थियो । भूकम्पमा थियौँ हामी । डिप्लोमेटिक नोट मैले नै पठाएका हो । दुई मुलुकका परराष्ट्रमन्त्रीले हस्ताक्षर गरेका छन् । अहिले हरेक पार्टीमा कमाण्डिजम हावी भएको छ । लिडर होइन ।’
कार्यक्रममा विज्ञहरुले नेपालको समग्र हित र चौतर्फी विकासका लागि चीनको प्रत्यक्ष भुमिका अपरिहार्य रहेको विज्ञहरूले औंल्याएका छन् । चीनले कृषि, शिक्षा, प्रविधि, स्वास्थ्य, अन्वेषण लगायतका क्षेत्रमा गरेको उन्नतिबाट नेपालले पनि लाभ उठाउन सक्नुपर्ने बताएका छन् ।
