काठमाडौँ । भूमि व्यवस्था, सहकारी तथा गरिबी निवारणमन्त्री शशी श्रेष्ठले सहकारीहरुले पछिल्लो समय सहकारीले ऐन विपरीत बढाएको ब्याजदर घटाउनु पर्ने बताउनु भएको छ । नेपाल सहकारी पत्रकार समाज (सिजेएन)को ११औं वार्षिक साधारणसभामा बोल्दै मन्त्री श्रेष्ठले सहकारीहरुले पछिल्लो समय सहकारी ऐन विपरीत ब्याजदर बढाएकाले सहकारीको मूल मर्मअनुसार जाने हो भने ब्याजदर घटाउनु पर्ने बताउनु भएको हो ।
उहाँले सहकारीको ब्याजदर घट्दा घट्ने र बढ्दा बढ्ने भन्दा पनि नेपालमा बढ्दा बढाउने तर घट्दा नघट्ने प्रचलन रहेको बताउनुभयो । मन्त्री श्रेष्ठले अहिलेको अवस्थामा ब्याजदर बढाउने होइन, सहकारीलाई परेको समस्या अन्य माध्यमबाट समाधान गर्नु पर्ने बताउनु भयो । उहाँले सहकारीबाट तल्लो तहका जनता लाभान्वित हुने भएकाले तत्लो तहका जनताले सेवा पाउने गरी सहकारीहरुले काम गर्नु पर्ने बताउनु भयो । मन्त्री श्रेष्ठले सरकारले सहकारीलाई राष्ट्रहित र जनहितका आधारमा सहकारी नीनि बनाउने गरी भिजन पेपर तयार भइरहेको बताउनु भयो ।
मन्त्री श्रेष्ठले भन्नुभयो,‘ सहकारीहरुले पछिल्लो समय सहकारी ऐन विपरीत ब्याजदर बढाएकाले सहकारीको मूल मर्मअनुसार जाने हो भने ब्याजदर घटाउनु पर्छ । तर नेपालमा कुनै पनि वस्तु ताथ सेवामा अन्तर्राष्ट्रिय रुपमा मूल्य बढ्दा बढाउने गरेका छन्। तर घट्दा नघटाउने प्रचलन छ । यसरी सहकारीको ब्याजदर घट्दा घट्ने र बढ्दा बढ्ने भन्दा पनि नेपालमा बढ्दा बढाउने तर घट्दा नघट्ने प्रचलन हो । अहिलेको अवस्थामा ब्याजदर बढाउने होइन, सहकारीलाई परेको समस्या अन्य माध्यमबाट समाधान गर्नु पर्छ । ब्याजदर बढाएर सहकारीको दायर धेरै फाइदा हुने पनि हुँदैन । सहकारीबाट तल्लो तहका जनता लाभान्वित हुने भएकाले तत्लो तहका जनताले सेवा पाउने गरी सहकारीहरुले काम गर्नु पर्छ । सरकारले सहकारीलाई राष्ट्रहित र जनहितका आधारमा सहकारी नीनि बनाउने गरी भिजन पेपर तयार भइरहेको छ। केहि दिनमा सार्वजनिक हुन्छ। मन्त्रालयले स्वास्थ्य समूहको हितमा नभई जनताको हितमा काम गर्ने गरी नीति बनाउने छ ।’
मन्त्री श्रेष्ठले पछिल्लो समय सहकारीहरु वित्तीय सुशासन भन्दा बाहिर गएर तथा सहकारी ऐन भन्दा विपरित काम गरेकाले जनतासामु विस्वास गुमाउदै गएको बताउनुभयो । उहाँले सहकारीहरुले लगानी गर्ने भन्दापनि बचत तथा ऋणमा बढी हुने गरेको र सहकारीको सिद्दान्त अनुसार नचलेको बताउनुभयो । केही सहकारीले बदमासी गर्दा सिङगो सहकारी क्षेत्रमा असर परेको उहाँले बताउनुभयो ।
मन्त्री श्रेष्ठले अहिलेको अव्वस्थामा नयाँ सहकारी दर्ता भन्दा पनि भएका सहकारीलाई मजबुद र प्रभावकारी बनाउनु पर्ने बताउनु भयो । उहाँले एकै घरमा धेरै बोर्ड राख्नु नहुने भन्दै सहकारीहरु पनि मर्जरमा जानु पर्ने बताउनु भयो। मन्त्री श्रेष्ठले भन्नुभयो,‘ अहिले सहकारीको अवस्था कमजोर रहेको छ । सहकारी सहकारी मान्यता अनुसार जान छाडेका छन् । सहकारीमा वित्तीय सुशासनको कार्यान्वयन नुहँदा समस्या आएको छ । यसले जनता माझ सहकारी प्रतिको विस्वास गुम्दै गएको छ । सरकारले तोकेको भन्दा बढी ब्याज लिने, सहकारी ऐन अनुसार साधरण सभा तथा खर्च नगर्ने, राजनीतिक आस्थाका आधारमा सेवा सुविधिामा विभेद गर्ने गरको गुनासोहरु आएका छन्। यसले पछिल्लो समय सहकारीहरुमा अझ जोखिम पैदा गरेको छ , सहकारीहरुमा वित्तीय सुशासन नभएको हुँदा बचतकर्ताको विश्वासमा कमी आएको छ।
सहकारीको घरजग्गा कारोबारमा बढी लगानी हुने गरेको, बचतकर्तामा केन्द्रित नरहेको भन्दै यो समस्या नीति हो अथवा नियतमा हो भन्ने प्रश्न उठेको छ । सहकारीमा जनगुनासो घटेको भन्दै राष्ट्र निर्माण गर्ने महत्त्वपूर्ण क्षेत्र सहकारी जनहित, सदस्यको हितमा काम गर्न, जनताको भरोसा नटुटने गरी काम गर्नु पर्ने छ ।’मन्त्री श्रेष्ठले सहकारीमा पछिल्लो समय देखिएका समस्या तथा गुनासोहरु नीतिको कारण भएको हो भने त्यस्ता समाधानको लागि सरकार तयार रहेको बताउनुभएको छ।
