भारतको चन्द्रयान–३ ल्यान्डरले चन्द्रमाको दक्षिणी ध्रुवमा सफलतापूर्वक सफ्ट ल्याण्ड गरेर इतिहास रचेको छ ।
चन्द्रयान–३ चन्द्रमाको सतहमा अवतरण गर्दा रोमाञ्चक क्षणहरू सबैले देखेका छन्। यसपटक चन्द्रयान–३ को सफल अवतरणको जिम्मेवारी महिला वैज्ञानिकको हातमा थियो । इसरो वैज्ञानिक डा रितु करिधल चन्द्रयान–३ को मिसन निर्देशक हुन्।
लामो समयदेखि महिलामाझ चर्चाको विषय भए पनि देशको यो महत्वपूर्ण मिसनको जिम्मेवारी पाएपछि उनको निकै चर्चा भइरहेको छ । यसअघि करिधल मंगलयान मिशनको उपसञ्चालन निर्देशक भइसकेकी छन् ।
को हुन् वैज्ञानिक रितु करिधल ?
रितु करिधल पढाइका क्रममा अन्तरिक्षमा निकै चासो राख्थिन् । त्यही भएर उनले यसमा आफ्नो भविष्य खोज्ने प्रयास गरिन् र आज उनी सफलताको उचाइमा छिन् ।
रितु करिधल लखनउमा मात्र पढेकी थिइन् । त्यसपछि उनले लखनउबाट भौतिकशास्त्रमा एमएससी गरिन् । यसपछि बैंगलोरको भारतीय विज्ञान संस्थानमा उनले अन्तरिक्ष विज्ञानमा स्नातकोत्तर गरिन्। रितुको प्रतिभा देखेर उनले इसरोमा जागिर पाइन् । य पछि यी युवा वैज्ञानिकले धेरै उपलब्धि हासिल गरिन् र सन् २००७ मा उनले युवा वैज्ञानिक पुरस्कार पनि प्राप्त गरिन् । सानै उमेरमा उनको क्षमता र उपलब्धिले उनलाई ठूलो वैज्ञानिक बनायो। यसपछि उनले देशका सबै ठूला अन्तरिक्ष अभियानहरूमा महत्त्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गरिन् । त्यसैले उनलाई भारतको रकेट वुमन पनि भनिन्छ ।
हाल मिशन चन्द्रयान–३ को महत्वपूर्ण जिम्मेवारी उनको हातमा सुम्पिएको छ । जसमा देश र विश्वभरका करोडौँ जनताको नजर टिकेको छ । चन्द्रयान(३ सफल बनाउने तयारी भारतले लामो समयदेखि चन्द्रयानलाई चन्द्रमामा सफल अवतरणका लागि प्रयास गरिरहेको थियो, त्यसपछि अब सबै आशा यही मिसनमा टिकेको छ । भारतको यो तेस्रो चन्द्र अभियानमा पनि अन्तरिक्ष वैज्ञानिकहरूले चन्द्रमाको सतहमा ल्यान्डरको ‘सफ्ट ल्यान्डिङ’ गर्ने लक्ष्य राखेका थिए जुन सफल भएको छ ।
‘चन्द्रयान–२’ मिसनका क्रममा ल्यान्डर विक्रम अन्तिम क्षणमा ‘सफ्ट ल्यान्डिङ’ गर्न सफल भएको थिएन। चन्द्रयान–३ मिसन सफल भएसँगै भारत अमेरिका, चीन र पूर्व सोभियत संघ जस्ता देशहरूको क्लबमा सामेल भएको छ जसले यस्तो उपलब्धि हासिल गरेका छन्।
