एजेन्सी । भारतीय अन्तरिक्ष अनुसन्धान सङ्गठन (इसरो)ले चन्द्रयान–३ को प्रोपल्सन मोड्युललाई ल्यान्डर र रोभरबाट अलग गरेको छ । आज दिउँसो १ः३० बजे ल्यान्डर र रोभरबाट अलग गरिएको हो ।
अब प्रोपल्सन मोड्युलले चन्द्रमाको कक्षमा रहेर पृथ्वीबाट आउने विकिरणको अध्ययन गर्नेछ भने ल्यान्डर–रोभरले अगस्ट २३ मा साँझ ५ः४७ मा चन्द्रमाको सतहमा अवतरण गर्नेछ । यहाँ उनीहरूले १४ दिनसम्म पानी खोजीलगायत अन्य प्रयोग गर्नेछन् ।
अलग भएपछि, विक्रम ल्यान्डरले प्रोपल्सन मोड्युललाई भने – ‘थ्यांक्स फर द राइड मेट ।’ ल्यान्डर र प्रोपल्सन मोड्युललाई अलग गरिसकेपछि शुक्रबार अपराह्न ४ बजे ल्यान्डरलाई डिबुस्टिङमार्फत थोरै तल्लो कक्षामा ल्याइने इसरोले जनाएको छ ।
बुधबार बिहान पौने ९ बजे यानका थ्रस्टरले केही समय फायर गरेको थियो । यसपछि चन्द्रयान १५३ किलोमिटर X १६३ किलोमिटरको कक्षमा आएको थियो । अर्थात् चन्द्रयानको चन्द्रमाबाट सबैभन्दा छोटो दूरी १५३ किलोमिटर र अधिकतम दूरी १६३ किलोमिटर थियो ।
अब ल्यान्डरलाई प्रोपल्सन मोड्युलबाट अलग गरेपछि डिबुस्ट गरिनेछ । अर्थात्, यसको गति सुस्त हुनेछ । यहाँबाट चन्द्रमाको न्यूनतम दूरी ३० किलोमिटर हुनेछ । चन्द्रयानको सफ्ट ल्यान्डिङ अगस्ट २३ मा छोटो दूरीबाट गर्ने प्रयास गरिने छ ।
३० किलोमिटरको उचाइबाट ल्यान्डरलाई चन्द्रमाको सतहमा अवतरण नगरेसम्म यो प्रक्रिया निकै महत्त्वपूर्ण हुनेछ । यो परिक्रमा गर्दा ९० डिग्री कोणबाट चन्द्रमातर्फ जान थाल्नुपर्छ । अवतरण प्रक्रियाको सुरुमा, चन्द्रयान–३ को गति लगभग १.६८ किलोमिटर प्रति सेकेन्ड हुनेछ । थ्रस्टरको सहायताले यसलाई तल राखेर सुरक्षित रूपमा सतहमा अवतरण गरिनेछ ।
२२ दिनको यात्रापछि चन्द्रयान अगस्ट ५ मा साँझ ७ः३० बजे चन्द्रमाको कक्षमा पुगेको थियो । त्यसपछि यसको गति घटाइयो ताकि चन्द्रमाको गुरुत्वाकर्षणमा यानलाई क्याप्चर गर्न सकियोस् । गति कम गर्न, इसरो वैज्ञानिकहरूले यानको फेस घुमाए र १,८३५ सेकेन्ड अर्थात् करिब आधा घण्टाको लागि थ्रस्टरहरू फायर गरे । यो गोलीबारी बेलुका ७ः२५ बजे सुरु भएको थियो ।
