काठमाडौं । नव मस्तिष्कमा गरिएको एक अध्ययनले ३५ वर्षको उमेरमा दिमाग कग्निटिभ पीकमा पुग्ने अर्थात् सबभन्दा शक्तिशाली हुने निष्कर्ष निकालेको छ ।
अनि लगभग ४५ वर्षको उमेरबाट मस्तिष्कको क्षमता ओरालो लाग्दै जाने पाइएको छ ।
जर्मनीको म्युनिखमा रहेको लुडविग म्याक्सिमिलियन विश्वविद्यालयका अनुसन्धाताहरूले विगत १३० वर्षमा चेसका हजारौं खेलहरूको अध्ययन गरेका थिए । हाम्रो मस्तिष्क उमेरसँगै सुध्रिँदै जाने हो कि भनी हेरिएको थियो ।
उनीहरूले मानव मस्तिष्कको प्रदर्शन २० वर्षसम्म तीव्र गतिमा उकालो लाग्ने, ३५ वर्षको उमेरमा शिखरमा पुग्ने र ४५ वर्षपछि क्रमशः क्षीण हुँदै जाने गरेको पाए ।
अनि हामी मानव प्रजातिका रूपमा दिनदिनै थप बुद्धिमान हुँदै गएको पनि अनुसन्धाताहरूले पाए ।
उवे सुन्दे र सहकर्मीहरूले सन् १८९० देखि २०१४ सम्म खेलिएका २४ हजारभन्दा बढी व्यावसायिक चेस खेलहरूमा १६ लाखभन्दा बढी मुभहरूको विश्लेषण गरेका थिए ।
त्यसक्रममा उनीहरूले कुन उमेरमा मस्तिष्कको प्रदर्शन कस्तो हुन्छ भन्ने कुरा पत्ता लगाए ।
‘यसले एउटै व्यक्ति विभिन्न उमेरमा कस्तो प्रदर्शन गर्छ भन्ने विषयमा लामो समयसम्म तुलनात्मक अध्ययन गर्ने अवसर दियो,’ अनुसन्धान टोलीले जानकारी दियो ।
‘विगत १२५ वर्षमा प्रदर्शनमा सुधार आएको छ, विशेषगरी २० वर्षभन्दा कम उमेर भएका मानिसको हकमा,’ टोलीले लेख्यो ।
सन् १९९० को दशकमा प्रदर्शन ह्वात्तै माथि गएको थियो । त्यतिखेरबाट कम्प्युटरमा चेस व्यापक रूपमा उपलब्ध हुन थाल्यो ।
खेलाडीहरूले आफूलाई यन्त्रसँग भिडाउन थाले । त्यस यन्त्रले सबै मुभहरूको पहिले नै अध्ययन गर्न सक्थ्यो र खेल्दै जाँदा त्यसलाई हराउने क्षमता विकसित हुँदै गयो ।
अनुसन्धान टोलीका वैज्ञानिकहरूका अनुसार, कम्प्युटरमा खेलिने चेस र अन्लाइन खेलका अवसरहरूले खेलाडीहरूलाई चेसको थप ज्ञान हासिल गर्न र जीवनको आरम्भमै त्यसको तयारी गर्न समर्थ बनाएको छ ।
अध्ययनका निष्कर्षहरू प्रोसीडिङ्स अफ द नेसनल एकेडमी अफ सायन्सेजमा प्रकाशित छ ।
