काठमाडौँ । निर्वाचन आयोगले निर्वाचन आचारसंहीता उल्लंघन गर्ने ३५ जना उम्मेदवारहरुलाई कारबाही गर्ने तयारी थालेको छ ।
आगामी मंसिर ४ गते हुने प्रतिनिधि सभा र प्रदेश सभा निर्वाचनका लागि उम्मेदवारी दिएका ३५ जना उम्मेदवारहरुले निर्वाचन आचारसंहीता उल्लंघन गरेको पाइएकाले कारबाहीको प्रक्रिया अघि बढ्ने पक्का भएको जनाएको हो ।
बुधवार निर्वाचन आयुक्त रामप्रसाद भण्डारीले धेरै ठाउँमा आचारसंहीता उल्लंघनका उजुरी परेको तर ३५ जना उम्मेदवारहरुले आचारसंहीता बढी नै उल्लंघन गरेको पाइएको भन्दै कारबाहीको तयारी गरेको बताउनु भयो । उहाँले आचारसंहीता उल्लंघन गर्ने उम्मेदवारहरुको कसुर प्रवृत्तिको गहन मूल्यांकन र विश्लेषण गर्दा कारबाहीको भागिदार बन्ने देखिएको बताउनु भयो ।
आयुक्त भण्डारीले आचारसंहीता धेरै उल्लंघन हुने समय कार्तिक १८ देखि मंसिर २ भएकाले आफूले बनाएका नीति नियमको पूर्ण पालना र कार्यान्वयन गर्न उम्मेदवारीहरुलाई आग्रह गर्नुभयो । आयुक्त भण्डारीले निर्वाचन आचारसंहीता अहिले पनि विभिन्न तरिकाबाट उल्लंघन भइरहेको भन्दै निर्वाचन आचारसंहीता उल्लंघन गर्ने जो कोही उम्मेदवारहरुलाई पनि आयोगले कारबाही गर्ने चेतावनी दिनुभयो ।
उहाँले ऐन, कानून बनाउनेहरुले नै आचारसंहीताको उल्लंघन गर्न नपाइने उल्लेख गर्दै अहिले पनि विभिन्न दलहरुले अघुवा कार्यकर्ता भेला, प्रशिक्षण लगायतका आचारसंहीताको उल्लंघन गरिरहेको बताउनु भयो । उहाँले हरेक उम्मेदवार र दलहरुले निर्वाचन आचारसंहीता उल्लंघन गरेको विषयलाई आयोगले प्रमाण संकलन गरी गहन अध्ययन गरिरहेको पनि उल्लेख गर्नुभयो ।
उहाँले भन्नुभयो, ‘राजनीतिक दलका र स्वतन्त्र उम्मेदवार जो उम्मेदवारी दिएर अगाडि जानुभएको छ । उहाँहरुको घरदैलो मात्रै गर्ने कार्यक्रम हो । कार्तिकको १७ गते सम्मको कार्यक्रम घरदैलो मात्रै हो । १८ गतेपछि गोष्ठी सेमिनार, र्यााली, कोणसभा हो । त्यसको लागि हामीले १७ दिनको समय राखेका छौँ । अहिलेको अवस्था घरदैलो मात्रै गर्ने कार्यक्रम हो । त्यसमा २५ जनामा नबढाइ, बाजागाजा नबजाइ जानुस् भनेका छौँ दलका नेताहरुले पनि मञ्जुर गर्नुभएको हो ।
धेरै ठाउँमा आचारसंहीता उल्लंघन भयो भनेर उजुरी परेको छ । आजको मितिमा हालसम्म ३५ जनालाई स्पष्टीकरण सोधिसकेका छौँ । ८०÷९० वटा स्पष्टीकरण सोध्ने र कसुरको प्रकृतिलाई मूल्यांकन गरेर के गर्न सकिन्छ भनेर हाम्रो टोलीले अनुसन्धान गरिरहेको छ । ३५ जनाको अलिकति बढी नै कसुरजन्य क्रियामा आचारसंहीता उल्लंघन गरेको सन्दर्भलाई लिएर अलि गहन तरिकाले अध्ययन गरेर उहाँहरु छानबिनको पनि गहिरो छानबिनको, मसिनो छानबिनको विषय हुने र सजायको भागिदार हुनुहुने भन्ने हामीले देखेका छौँ ।
त्यसको अतिरिक्त उहाँहरुले सबैभन्दा बढी आचारसंहीता उल्लंघन गर्ने दल र दलका नेताहरु वा उम्मेदवारहरुमध्ये कोही आचारसंहीता उल्लंघन गर्ने समय भनेको १८ गतेदेखि २ गतेसम्म हो । त्यो समयमा उहाँहरुले बढी भन्दा बढी आचारसंहीता उल्लंघन गर्ने प्रयास गर्नुहुन्छ । अहिले आचारसंहीता उल्लंघन गर्नुभएको छैन भनेको होइन, आचारसंहीता विभिन्न समयमा विभिन्न तरिकाबाट भइरहेको छ ।
तर आचारसंहीताले कुनै हालतमा यो काम नगर्नुस् नै भनेर उल्लेख गरेको विषयमा उत्सुक भएर गरेको विषयहरु हामीसँग छौँ । त्यसको रेकर्ड र सचेत मात्रै गराउने होइन, की हामी सजाय नै गर्ने रुपमा हामी अघि बढेका छौँ । अनुसन्धान र कारबाही गरिरहेका छौँ, प्रमाणहरु संकलन गरिरहेका छाँै । प्रमाणहरु विश्लेषण गरिरहेका छौँ । त्यो प्रमाणको आधारमा हामी आयोगले कारबाही गर्न, सजाय गर्न, एक इन्चि पनि कुनै कसुर बाँकी राख्दैनौँ । यसपटक आयोग दण्डात्मक रुपमा प्रश्तुत हुन्छ ।
दल र दलका नेताहरुले कृपया तपाईहरुले सहमति गरेर मञ्जुर गरेको आचारसंहीता पूर्ण रुपमा परिपालना गर्नुस्, आयोगले भनेको त्यत्ति न हो । उहाँहरु कानून, ऐन, नियम बनाउने आचारसंहीता तर्जुमा गर्ने, आयोगलाई सहयोग गर्ने, अहिले होइन, म मान्दिन भनेर नियम उल्लंघन गर्न पाइँदैन । विभिन्न ठाउँमा अहिले पनि नेताहरुले अगुवा कार्यकर्ता भेला भनेर प्रशिक्षण जस्तो गरेर यस्तो गर्, नगर् भनिरहनुभएको छ । यसलाई भोट दे नदे भनिरहनुभएको छ । ती विषयका उजुरी पनि आयोगमा प्राप्त भएका छन् । त्यसको आधारमा उहाँहरुले के भन्नुभएको रहेछ भन्नेकुरा पनि हामीले प्रमाण संकलन गरेका छौँ ।’
निर्वाचन आयुक्त भण्डारीले नेकपा (एकीकृत समाजवादी) का नेता कृष्णकुमार श्रेष्ठले बारा क्षेत्र नम्बर ४ मा वैदेशिक रोजगारीमा पठाइदिने प्रलोभन दिएर अन्तर्वाता शुरु गरेको विषयमा पनि उजुरी परेकाले नेता श्रेष्ठलाई आयोगले स्पष्टीकरण सोधेको बताउनु भयो । उहाँले आयोगले यस सन्दर्भमा प्रमाण् जुटाउने काम गरिरहेको बताउनु भयो । उहाँले आयोगले उम्मेदवारहरुले दिएको जवाफका बारेमा मात्रै सही, गलत नछुट्याउने भन्दै पर्याप्त प्रमाण संकलन गरी आचारसंहीता उल्लंघन गरेको पाइए कारबाहीको भागिदार बनाउने बताउनु भयो ।
आयुक्त भण्डारीले भन्नुभयो, ‘किसान श्रेष्ठले बाराको आफ्नो निर्वाचन क्षेत्रमा जो गरिब किसानहरु हुनुहुन्छ, ज्याला मजदुरी गरेर आउनुभएको छ, तपाईहरुलाई विदेशमा म पठाइदिन्छु, भनेर अहिले निर्वाचनको माहोलमा चुनाव प्रचार गर्ने सन्दर्भमा उहाँले भिसा बाँड्नुभयो, भन्ने हामीकहाँ उजुरी आएको छ । त्यो उजुरीपछि हामीले उहाँले गर्नुभएको हो की होइन ? उहाँलाई स्पष्टीकरण सोधेका छौँ । साथै हामीले पनि प्रमाण संकलन गरेका छौँ । उहाँले दिएको जवाफमा मात्रै आधार मानेर त्यसैलाई सही र गलत भनेर हामी छुट्याउँदैनौँ ।
आयोगसँग मजबुत रुपमा प्रमाण संकलन छ । त्यो संकलन प्रमाणहरु वस्तुनिष्ठ तहले उहाँले त्यसरी निर्वाचन आचारसंहीतालाई उल्लंघन गरेर कसुरजन्य क्रिया गर्दै अघि हिँड्नुभएको छ भने निश्चित रुपमा सजायको भागिदार हुनुहुनेछ । देशको नीति निर्माण र शासन सम्हाल्न जाने मानिसहरुले शुरुदेखि नै ऐन, नियम र आचारसंहीता उल्लंघन गर्ने हो भने पछि नीति कसरी दिनुहोला भन्ने छ ।’
निर्वाचन आयुक्त भण्डारीले देशको नीति निर्माण र शासन सम्हाल्न जाने मानिसले शुरुदेखि नै ऐन, नियम र आचारसंहीता उल्लंघन गर्नुले देशका लागि नयाँ नीति निर्माण गर्न नसक्ने भन्दै निर्वाचन आचारसंहीताको पूर्ण पालना गर्न आग्रह गर्नुभयो ।
