काठमाडौँ । नेपाली काँग्रेसका नेता एवं वागमती प्रदेशका पूर्वमुख्यमन्त्री बहादुरसिंह लामाले भदौ १० गते भोटेकोशी नदीमा आएको विनाशकारी बाढी तथा पहिरोका कारण नुवाकोट, रसुवा, धादिङ र चितवनमा अपूरणीय क्षति पुगेको बताउनुभएको छ ।
आइतबार पार्टी केन्द्रीय कार्यालय सानेपामा आयोजित केन्द्रीय कार्यसम्पादन समितिको बैठकमा बोल्दै नेता लामाले विपद्ग्रस्त क्षेत्रमा युद्धस्तरमा उद्धार, राहत तथा पुनःस्थापनाका काम अघि बढाउन सरकार र पार्टीको ध्यानाकर्षण गराउनुभयो ।
लामाका अनुसार प्राकृतिक विपत्तिका कारण ठूलो मानवीय क्षति भएको छ भने अझै धेरै मानिस बेपत्ता छन् । बाढीले गोसाइँकुण्ड र मानसरोवर जाने तीर्थयात्री, भन्सारका कर्मचारी, सवारी चालक तथा जलविद्युत् आयोजनामा कार्यरत श्रमिकहरू प्रत्यक्ष प्रभावित भएको उहाँले बताउनुभयो ।
बाढीका कारण ४१ वटा पुल बगेपछि प्रभावित क्षेत्रको सडक सञ्जाल पूर्णरूपमा विच्छेद भएको लामाले जानकारी दिनुभयो । उहाँका अनुसार जलविद्युत् आयोजनाहरूमा समेत ठूलो क्षति पुगेको छ भने कतिपय मानिस सुरुङभित्र फसेका छन् । धेरै परिवार घरबारविहीन भएका छन् ।
उद्धार कार्यमा राज्यको संयन्त्र अपेक्षाकृत कमजोर देखिएको भन्दै लामाले आवश्यक उपकरणको अभावले समस्या थपिएको बताउनुभयो । सेना र सशस्त्र प्रहरीसँग पर्याप्त उद्धार उपकरण नहुँदा खोज तथा उद्धारमा ढिलाइ भएको उहाँको भनाइ छ ।
यद्यपि, निजी क्षेत्रबाट तीनवटा एक्साभेटर उपलब्ध गराएर दुई जनाको जीवितै उद्धार गरिएको र बाँकी बेपत्ताको खोजी भइरहेको उहाँले जानकारी दिनुभयो ।
तत्कालको आवागमन समस्या समाधान गर्न प्रदेश सरकारसँगको समन्वयमा पाँचवटा तुइनको व्यवस्था गरिएको र देवीघाटमा ५५ मिटर लामो बेलिब्रिज निर्माणको काम अन्तिम चरणमा पुगेको लामाले बताउनुभयो । निर्माण व्यवसायी महासंघले एक करोड रुपैयाँ बराबरको सहयोग गर्ने प्रतिबद्धता जनाएको तथा त्रिशूलीमा झोलुङ्गे पुल निर्माणको कामसमेत सुरु भइसकेको उहाँले जानकारी दिनुभयो ।
विपद्बाट भएको क्षतिको वास्तविक तथ्यांक अझै संकलन हुन नसकेकोमा लामाले चिन्ता व्यक्त गर्नुभयो । बाढीका कारण त्रिशूली हाइस्कुलसहित ८ देखि ९ वटा विद्यालय विस्थापित भएकाले विद्यार्थीको पठनपाठनमा गम्भीर असर परेको उहाँले बताउनुभयो ।
विस्थापितलाई होल्डिङ सेन्टरमा राख्दा उनीहरूको मानसिक स्वास्थ्यमा नकारात्मक असर पर्न सक्ने भन्दै लामाले सुरक्षित र व्यवस्थित पुनःस्थापनाको व्यवस्था गर्न सरकारसँग माग गर्नुभयो ।
उहाँले भन्नुभयो, ‘पहिले २७ मिनेटमा पुगिने ठाउँमा अहिले ११ घण्टा लाग्ने अवस्था छ । धादिङको फोस्रेटार जोड्ने एउटा पुलबाहेक अन्य सबै संरचना ध्वस्त भएका छन् । अभिभावक गुमाएका टुहुरा बालबालिका र विस्थापित परिवारको सही तथ्यांक संकलन गरी उनीहरूको व्यवस्थापन गर्नु आजको मुख्य चुनौती हो ।’
लामाले विपद् व्यवस्थापनका लागि तीनै तहका सरकारबीच प्रभावकारी समन्वय आवश्यक रहेकोमा जोड दिनुभयो । सडक विभाग, नेपाली सेना तथा प्रशासनका सबै संयन्त्रलाई पूर्णरूपमा परिचालन गर्नुपर्ने उहाँको भनाइ छ ।
आगामी दिनमा यस्ता विपद्को सामना गर्न आवश्यक उद्धार तथा राहतका उपकरण पहिले नै खरिद गरी तयारी अवस्थामा राख्नुपर्ने सुझावसमेत उहाँले दिनुभयो।
