काठमाडाैँ । कोलम्बियामा सोमबार गएको ७.४ म्याग्निच्युडको शक्तिशाली भूकम्पमा परी कम्तीमा १११ जनाको मृत्यु भएको छ भने करिब एक हजार पाँच सय भवनमा क्षति पुगेको छ ।

भग्नावशेषमा मानिसहरू पुरिएको आशङ्कामा स्वयंसेवक र उद्धारकर्मीहरूले खाली हात, बाल्टी तथा सामान्य उपकरणको सहायताले रातिसम्म उद्धार तथा खोजी कार्य जारी राखेका छन् । कोलम्बियाको सुरम्य कफी क्षेत्र तथा प्रशान्त तटीय क्षेत्रका विभिन्न सहरमा स्थानीय समयअनुसार बिहान ७ः३० बजेपछि भूकम्प गएको थियो । शक्तिशाली कम्पनका कारण मानिसहरू आतङ्कित हुँदै घरबाट बाहिर निस्किएका थिए । राजधानी बोगोटासहित देशका विभिन्न भागमा भूकम्पको धक्का महसुस गरिएको थियो ।

क्विब्डोका कानूनका विद्यार्थी विल्मर कुएस्टाले आफूले अनुभव गरेको भूकम्पलाई निकै भयावह भएको बताउनुभयो । उहाँले मानिसहरू आत्तिएर घरबाट भागेको र कतिपय दोस्रो तलाबाट समेत हामफालेर बाहिर निस्किएको बताउनुभयो । नवनिर्वाचित राष्ट्रपति अबेलार्डो डे ला एस्प्रियेलाले पद तथा गोपनीयताको शपथ लिएको तीन दिनपछि नै भूकम्पको विपद् सामना गर्नुपरेको छ । उहाँले आपत्कालीन अवस्था घोषणा गर्दै उद्धार तथा राहत कार्यलाई प्रभावकारी रूपमा अघि बढाउने प्रतिबद्धता व्यक्त गर्नुभएको छ ।

कालीमा स्वयंसेवकहरू छनोट, सामान्य उपकरण र आफ्नै हातको प्रयोग गर्दै भग्नावशेषमा पुरिएका मानिसको खोजीमा जुटेका थिए । आन्द्रेस फेलिप मेजिया पनि त्यहीमध्ये एक हुनुहुन्थ्यो । उहाँले आफूहरू भग्नावशेषमा फसेका सबैलाई जीवितै बाहिर निकाल्ने प्रयासमा रहेको बताउनुभयो । उहाँका अनुसार एक उद्धारकर्ताले भग्नावशेषभित्र फसेका मानिसलाई आफू जीवित रहेको सङ्केत दिन सिटी बजाउन आग्रह गरेका थिए । केही समयपछि भग्नावशेषभित्रबाट पनि सिटीको आवाज आएको थियो । उद्धारकर्मीहरूले त्यसपछि एक पुरुष र एक बालकलाई बाहिर निकाले पनि उनीहरूको परिवारकी एक महिला अझै भग्नावशेषमा फसेकी थिइन् । उद्धारकर्मीहरूले इँटा र कङ्क्रिटका टुक्रा हटाउन मानव साङ्लो बनाएर काम गरेका थिए । भग्नावशेषमुनिबाट कुनै आवाज वा जीवनको सङ्केत सुनिन्छ कि भनेर उनीहरू केही–केही मिनेटमा काम रोकेर सुनिरहेका थिए ।

कालीलगायत प्रभावित सहरमा स्थानीय बासिन्दाले उद्धारकर्मीलाई खाना, पानी, आवश्यक सामग्री तथा अन्य सहयोग उपलब्ध गराएका थिए । धेरै मानिस स्वयंसेवकका रूपमा उद्धार कार्यमा सहभागी भएका थिए । भूकम्पपछि प्रभावित सहरहरूमा ठूलो क्षतिको दृश्य देखिएको छ । कङ्क्रिटका संरचनाबीच फर्निचर तथा कपडा थिचिएका छन् भने कतिपय भवनका भित्ता र भुइँ अनियमित रूपमा भत्किएका छन् । सडकमा विद्युत् तथा अन्य तार छरिएका छन् । मनिजालेसमा एक पत्रकारले सहरको चर्चित नव–गोथिक क्याथेड्रलको एउटा टावरसमेत भत्किएको देखेका थिए । अन्य धेरै भवनमा पनि गम्भीर क्षति पुगेको स्थानीय अधिकारीहरूले बताएका छन् । दन्त चिकित्सक जुलियन पेना भूकम्प जाँदा क्विब्डोस्थित आफ्नै घरमा हुनुहुन्थ्यो । उहाँले कम्पन अत्यन्त शक्तिशाली रहेको बताउँदै मानिसहरू सडकमा निस्केर प्रार्थना गरिरहेको बताउनुभयो ।

आफू कुनै सामान नलिई घरबाट बाहिर दौडिएको र बाहिर सयौँ मानिस जम्मा भएको उहाँले बताउनुभयो । उहाँका अनुसार केही भवनमा ठूलो चिरा परेको र कतिपय भवन पूर्णरूपमा ध्वस्त भएका छन् । राजधानी बोगोटामा समेत मानिसहरू पायजामामै सडकमा निस्किएका थिए । अधिकारीहरूले भग्नावशेषमा फसेका मानिसको खोजी जारी रहेकाले मृतकको सङ्ख्या अझ बढ्न सक्ने चेतावनी दिएका छन् । पाँच सहरका अस्पताललाई उच्च सतर्कतामा राखिएको छ भने कालीमा रातिको कर्फ्यु घोषणा गरिएको छ । नागरिक वैमानिकी एजेन्सीका अनुसार कम्तीमा छवटा स्थानीय विमानस्थलको सञ्चालन अस्थायी रूपमा रोकिएको छ । आगामी सबै व्यावसायिक फुटबल खेल पनि स्थगित गरिएको छ ।

भूकम्पको केन्द्रबाट करिब ११० किलोमिटर गहिराइमा कम्पन उत्पन्न भएको र छिमेकी इक्वेडर तथा पानामासम्म त्यसको धक्का महसुस गरिएको थियो । अमेरिकी भूगर्भ सर्वेक्षणका विज्ञहरूले नाज्का टेक्टोनिक प्लेटभित्र गहिराइमा रहेको फल्टको गतिविधिका कारण भूकम्प गएको हुन सक्ने बताएका छन् । यो विनाशकारी घटना छिमेकी भेनेजुएलामा शक्तिशाली दुईवटा भूकम्पबाट छ हजार तीन सयभन्दा बढी मानिसको मृत्यु भएको र दशौँ हजार मानिस घरबारविहीन बनेको दुई महिनाभन्दा कम समयपछि भएको हो ।

भूकम्पपछि कोलम्बियालाई विभिन्न देश तथा अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाले सहयोगको प्रस्ताव गरेका छन् । पप गायिका शाकिराले पनि एकताको आह्वान गर्दै आफ्नो मातृभूमिका नागरिकप्रति ऐक्यबद्धता व्यक्त गर्नुभएको छ । उहाँले सबैलाई एकअर्कालाई बलियो साथ दिन आग्रह गर्नुभएको छ । अमेरिकी विदेशमन्त्री मार्को रुबियोले अमेरिकाले परिस्थितिलाई नजिकबाट नियालिरहेको र कोलम्बियाका जनतालाई सहयोग गर्न तयार रहेको बताउनुभएको छ ।

त्यसपछि अमेरिकाले कोलम्बियाका लागि एक करोड ५५ लाख अमेरिकी डलर बराबरको आपत्कालीन सहायता घोषणा गरेको छ । युरोपेली सङ्घ (इयु) की प्रमुख उर्सुला भोन डेर लेयनले उद्धार तथा क्षतिको मूल्याङ्कनमा सहयोग गर्न युरोपेली सङ्घले आफ्नो कोपर्निकस स्याटेलाइट सेवा परिचालन गरेको बताउनुभएको छ । इजरायल, मेक्सिको, इक्वेडर र फ्रान्सले पनि कोलम्बियालाई उद्धार तथा राहत कार्यमा सहयोग गर्ने प्रस्ताव गरेका छन् ।