काठमाडौं । काठमाडौं उपत्यका ट्राफिक प्रहरी कार्यालयका प्रमुख प्रहरी वरिष्ठ उपरीक्षक (एसएसपी) सुरेशप्रसाद काफ्लेले सडकमा सिठी फुकेर मात्रै ट्राफिक व्यवस्थापन तथा सडक दुर्घटना न्यूनीकरण सम्भव नहुने बताउनुभएको छ ।
आइतबार आयोजित ‘ट्राफिक व्यवस्थापनमा राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय अभ्यासहरू’ विषयक अन्तरक्रिया तथा छलफल कार्यक्रममा बोल्दै एसएसपी काफ्लेले सडक सुरक्षा र ट्राफिक व्यवस्थापनलाई प्रभावकारी बनाउन प्रविधिमैत्री ‘फेसलेस ट्राफिक’ प्रणालीमा जानुपर्नेमा जोड दिनुभयो ।
उहाँले सडक अनुशासन उल्लंघनका कारण निर्दोष नागरिकले ज्यान गुमाउने अवस्था अन्त्य गर्न प्रविधिको प्रयोगसँगै सडक पूर्वाधार सुधार र ट्राफिक शिक्षालाई प्राथमिकता दिनुपर्ने बताउनुभयो । मादक पदार्थ तथा लागुऔषध सेवन गरेर सवारी चलाउने र तीव्र गतिमा सवारी चलाउने प्रवृत्ति सडक दुर्घटनाका प्रमुख कारण रहेको उहाँको भनाइ थियो ।
‘सडकमा सिठी फुकेर मात्र दुर्घटना न्यूनीकरण सम्भव हुँदैन, त्यसैले अब फेसलेस ट्राफिकको अवधारणामा जानुपर्छ,’ उहाँले भन्नुभयो, ‘सडक नियम पालना नगर्ने चालकका कारण नियम पालना गरिरहेका अन्य सडक प्रयोगकर्ताको जीवनसमेत जोखिममा पर्ने गरेको छ।’
एसएसपी काफ्लेले सडक सुरक्षा प्रभावकारी बनाउन ‘थ्री ई’ अर्थात् इन्जिनियरिङ, एजुकेसन र इन्फोर्समेन्ट तीनै पक्षलाई सँगसँगै प्रभावकारी बनाउनुपर्ने बताउनुभयो । सडकको डिजाइन तथा पूर्वाधार सुधारसँगै विद्यालय तहदेखि नै ट्राफिक शिक्षालाई पाठ्यक्रममा समेट्नुपर्ने उहाँको भनाइ थियो ।
नेपालमा विभिन्न विषयमा उच्च तहसम्मको अध्ययन हुने भए पनि ट्राफिक नियम तथा सडक सुरक्षासम्बन्धी विषय विद्यालय तथा विश्वविद्यालयको पाठ्यक्रममा समेटिन नसकेको उहाँले बताउनुभयो । ट्राफिक प्रहरीले भने पछिल्लो समय विद्यालय, कलेज तथा विश्वविद्यालयमा पुगेर सचेतनामूलक कार्यक्रम सञ्चालन गर्दै आएको उहाँले जानकारी दिनुभयो ।
उहाँका अनुसार ट्राफिक प्रहरीले सामाजिक सञ्जालमार्फत प्रत्येक साता करिब २० देखि ३० लाख मानिससम्म ट्राफिक सचेतनामूलक सामग्री पुर्याउने गरेको छ । त्यस्तै, प्रत्यक्ष रूपमा मासिक तीनदेखि चार लाख मानिसलाई सचेतना कार्यक्रममार्फत जोड्ने प्रयास भइरहेको उहाँले बताउनुभयो ।
ट्राफिक नियम उल्लंघन गरेपछि सञ्चालन गरिने सचेतना कक्षाले पनि सकारात्मक परिणाम दिएको उहाँको दाबी छ । यस्ता कक्षामा सहभागी अधिकांशले चालक अनुमतिपत्र लिने समयमै ट्राफिक नियमसम्बन्धी शिक्षा पाएको भए अझ प्रभावकारी हुने उहाँले बताउनुभयो ।
एसएसपी काफ्लेले ट्राफिक प्रहरीको पहिलो प्राथमिकता जरिवाना असुल्नु नभई सडक दुर्घटना न्यूनीकरण गर्नु रहेको स्पष्ट पार्नुभयो । ट्राफिक प्रहरीले कारबाही गर्दा नागरिकसँग रुखो व्यवहार नगर्न पनि उहाँले निर्देशन दिनुभयो ।
कानुन कार्यान्वयन गराउने क्रममा नम्र भाषा प्रयोग गर्न, नागरिकलाई सम्मानपूर्वक व्यवहार गर्न र कारबाही प्रक्रियालाई पारदर्शी बनाउन उहाँले ट्राफिक प्रहरीलाई निर्देशन दिनुभयो । ट्राफिक प्रहरीमाथि आउने आलोचनाको प्रमुख कारण कामभन्दा पनि काम गर्ने शैली र व्यवहार हुने गरेको उहाँको भनाइ थियो ।
सडक दुर्घटनामा केही कमी आए पनि हालको अवस्था सन्तोषजनक नरहेको उहाँले बताउनुभयो । उहाँका अनुसार नेपालमा दैनिक औसत आठ जनाले सडक दुर्घटनामा ज्यान गुमाउने र करिब ७५ जना गम्भीर घाइते हुने अवस्था छ ।
गत वर्षको तुलनामा सडक दुर्घटनामा करिब २० प्रतिशत कमी आए पनि त्यसलाई पर्याप्त उपलब्धि मान्न नसकिने उहाँले बताउनुभयो । आगामी वर्ष सडक दुर्घटना अझ घटाउने लक्ष्यका साथ ट्राफिक प्रहरीले काम गर्नुपर्नेमा उहाँले जोड दिनुभयो।
