काठमाडौं: विद्युतीय कार, जिप, भ्यान जस्ता सवारी साधनमा चिनियाँ कम्पनीले नेपालमा सबैभन्दा ठूलो बजार हिस्सा ओगट्ने गरेका छन् । पछिल्ला वर्षमा नेपालमा विद्युतीय सवारी साधनको माग बढेसँगै चिनियाँ कम्पनीका साधनले झण्डै दुई तिहाई बजार हिस्सा ओगटेको भन्सार विभागको तथ्याँकले देखाएको छ ।
चालू आर्थिक वर्षको पहिलो ९ महिनामा आयात भएका विद्युतीय सवारी साधन (कार, जिप र भ्यान) मध्ये झण्डै ६८ प्रतिशत चिनियाँ विद्युतीय सवारी साधन रहेको भन्सार विभागको तथ्याँक छ । विभागका अनुसार, विद्युतीय अटोरिक्सा बाहेकका कार, जिप लगायतका सवारी साधनको कूल आयात ७ हजार १७३ थान मध्ये चिनियाँ कम्पनीका मात्र ४ हजार ८६६ थान रहेका छन् ।
दोस्रो स्थानमा भने भारतीय विद्युतीय सवारी साधन छन् । भारतबाट एक हजार ८३९ थान सवारी साधन नेपाल भित्रिएका छन् ।
विभागका अनुसार नेपालमा भारत र चीन बाहेक थाइल्यान्डबाट ४४० थान, बेलायतबाट एक थान, जर्मनीबाट १० थान, कोरियाबाट ४ थान, अमेरिकाबाट १४ थान र अस्ट्रियाबाट १ थान सवारी साधन भित्रिएका छन् ।
५१ देखि १०० किलोवाट क्षमताका कार, जिप र भ्यान सबैभन्दा बढी आयात भएका छन् र ती अधिकांश चिनियाँ छन् । चीनबाट यस वर्गका सवारी साधन २ हजार ९२६ वटा आयात भएका छन् भने भारतबाट ७१६, थाइल्यान्डबाट ४४० र बेलायतबाट एक थान आयात भएका छन् ।
त्यस्तै, ५० किलोवाट भन्दा कम क्षमताका कार, भ्यान र जिपको आयात अन्तर्गत चीनबाट एक हजार ४२० र भारतबाट एक हजार ८८ वटा भएका छन् ।
यसैगरी, १०१ देखि २०० वाटभन्दा कम क्षमताका सवारी साधन मध्ये चीनबाट ५१५ वटा र भारतबाट ३५ वटा आयात भएका छन् ।
विद्युतीय सवारीको भन्सार राजश्व
नौ महिनाको अवधिमा रु. १६ अर्ब ६५ करोड ९९ लाख ७३ हजार मूल्य बराबरका विद्युतीय कार, जीप र भ्यान नेपाल भित्रिएका छन् । यी सवारी साधनबाट सरकारले रु. १० अर्ब ११ करोड ६२ लाख ३५ हजार भन्सार राजश्व प्राप्त गरेको छ ।
नौ महिनामा भित्रिए १५ हजार विद्युतीय अटोरिक्सा
नेपालमा संचालित विद्युतीय अटोरिक्सामा भारत र चीनका उत्पादनबीच तिब्र प्रतिस्पर्धा रहेको पाइएको छ ।
भन्सार विभागको २०८२ चैत महिनासम्मको विवरणमा चालु आर्थिक वर्षको नौ महिनामा भारत र चीनबाट १४ हजार ८७८ थान विद्युतीय अटोरिक्सा नेपालमा भित्रिएका छन् ।
भारतबाट १ हजार २४९ वटा विद्युतीय अटोरिक्सा नेपाल भित्रिएका छन् तर चीनबाट भारतको तुलनामा धेरै ठूलो संख्यामा अटोरिक्सा भित्रिएका छन् । विवरण अनुसार, चीनबाट १३ हजार ६२९ वटा विद्युतीय अटोरिक्सा नेपाल भित्रिएका छन् ।
यद्यपि नेपालमा कति अटोरिक्सा भित्रिएका छन् भन्ने यकिन तथ्याँक छैन । खासगरी तराईका शहर बजारमा विद्युतीय अटोरिक्साले ठूलो बजार लिइसकेका छन् ।
भन्सार विभागका अनुसार, यी अटोरिक्सा करिब १ अर्ब ५८ करोड ६५ लाख बराबरका रहेका छन् र यसबाट सरकारले ५४ करोड ८५ लाख राजश्व प्राप्त गरेको छ ।
यी अटोरिक्साहरु नेपाल भित्रिदा एसेम्बल भएको र नभएको स्वरुपमा रहने गरेका छन् ।
त्यस्तै, पेट्रोल इन्जिन भएका अटोरिक्सा भने भारतबाट मात्र आयात हुने गरेका छन् । एक हजार सिसि भन्दा कमका त्यस्ता अटोरिक्सा नौ महिनाको अवधिमा रु. ९० करोड बराबरका ४ हजार १७५ वटा नेपाल भित्रिएका छन् जसबाट सरकारले ८७ करोड ५१ लाख राजश्व प्राप्त गरेको छ ।
