म्याग्द। नेपालका अल्पसङ्ख्यक छन्त्याल जातिले आफ्नो भाषा, कला र संस्कृति संरक्षणका लागि रु एक करोड ५० लाखभन्दा बढी रकम सङ्कलन गरेर कोष स्थापना गरेका छन् । नेपाल छन्त्याल सङ्घका संस्थापक अध्यक्ष दिलबहादुर छन्त्यालको स्मृतिमा ‘छन्त्याल सर्वमान्य कोष’ स्थापना गरेका हुन् ।
छन्त्याल जातिको उत्पत्ति र इतिहासको खोजी तथा भाषा, संस्कृतिको संरक्षण गर्ने उद्देश्यले स्थापना भएको कोषमा रु एक करोड ५१ लाख ३६ हजार ७१० जम्मा भएको कोषका नवनिर्वाचित अध्यक्ष दीपप्रसाद छन्त्यालले जानकारी दिनुभयो । “कोषको मूलधन नमासिने र ब्याजबाट छन्त्याल समुदायको भाषा, कला र संस्कृति संरक्षणमा परिचालन गरिनेछ”, उहाँले भन्नुभयो, “कोषको रकम रु एक करोड ५० लाख बनाउने उद्देश्य राखिएको छ ।”
देशविदेशमा रहेका ८८ जना छन्त्याल दाजुभाइ तथा दिदीबहिनीबाट न्यूनतम रु ११ हजार २३२ देखि अधिकतम रु २० लाख सहयोग प्राप्त भएको अध्यक्ष छन्त्यालले जानकारी दिनुभयो । विसं २०७८ को जनगणनाअनुसार नेपालमा छन्त्याल जातिको कूल जनसङ्ख्या ११ हजार ९६३ जना छन् ।
म्याग्दी, बागलुङ र कास्कीमा छन्त्यालको मुख्य बसोबास छ । खानी खन्ने छन्त्यालको पुख्र्यौली पेसा हो । खानी खन्ने क्रममा खानी भएको ठाउँ नजिकै छन्त्याल समुदायले बस्ती बसाएको इतिहास छ । तामा, फलाम, स्लेट खानी भएको ठाउँ नजिकै छन्त्याल समुदायको बसोबास छ ।
छन्त्याल समुदायको आफ्नै भाषा भए पनि लिपि नहँुदा लोप हुने अवस्थामा छ । अन्य समुदायको तुलनामा फरक संस्कार, रहनसहन र जीवनशैली अपनाउने गरेका छन् । छन्त्याल सर्वमान्य कोषको सोमबार सम्पन्न १०औँ अधिवेशनबाट दिलप्रसाद छन्त्यालको अध्यक्षतामा नौ सदस्यीय कार्यसमिति चयन भएको छ ।
समितिको उपाध्यक्षमा मिमप्रसाद छन्त्याल (लाम्मेला), सचिवमा देवमति छन्त्याल (निसी), कोषाध्यक्षमा थममाया छन्त्याल (खुङ्खानी), सहसचिवमा भ्रमबहादुर छन्त्याल (घोषाखानी), सदस्यहरूमा यामबहादुर छन्त्याल (नर्जाखानी), तारादेवी गौचन छन्त्याल (मङ्गलेखानी), लोकशङ्कर छन्त्याल (बोङखानी) र नरकुमारी छन्त्याल (घैयाखानी) चयन हुनुभएको नेपाल छन्त्याल सङ्घका पूर्वअध्यक्ष एवं निर्वाचन समितिका संयोजक इन्द्रजीत छन्त्यालले जानकारी दिनुभयो । रासस
