दोहा। वाशिङ्टन र संयुक्त राष्ट्रसङ्घको समर्थन प्राप्त शान्ति योजना अन्तर्गत इजरायली सेना प्यालेस्टिनी भूभागबाट फिर्ता नभएसम्म गाजा पट्टीमा लगभग दुई महिनादेखि जारी युद्धविराम पूरा नहुने मध्यस्थकर्ता कतारका प्रधानमन्त्रीले शनिबार बताउनुभएको छ ।
“अब हामी एक महत्त्वपूर्ण क्षणमा छौँ । इजरायली सेनाको पूर्ण फिर्ता नभएसम्म र गाजामा पुनः स्थिरता नआएसम्म युद्धविराम पूरा हुन सक्दैन ।” कतारी प्रधानमन्त्री शेख मोहम्मद बिन अब्दुलरहमान अल थानीले खाडी राष्ट्रको राजधानीमा आयोजित वार्षिक कूटनीतिक सम्मेलन ‘दोहा फोरम’ मा सम्बोधनका क्रममा भन्नुभयो ।
कतारले संयुक्त राज्य अमेरिका र इजिप्टसँग मिलेर गाजामा लामो समयदेखि प्रतीक्षित युद्धविराम सुनिश्चित गर्न मद्दत गरेको थियो । अक्टोबर १० देखि जारी युद्धविरामले इजरायल र हमासबीचको दुई वर्ष लामो लडाइँलाई प्रायः रोकेको छ ।
सम्झौताको दोस्रो चरण अन्तर्गत इजरायलले उक्त क्षेत्रमा रहेका आफ्ना स्थानहरूबाट फिर्ता हुनुपर्नेछ यद्यपि यो अझै सुरु हुन बाँकी छ । दोस्रो चरणको प्रवेशसँगै गाजामा स्थायित्वका लागि एक अन्तराष्ट्रिय बल परिचालन गरिनेछ र अन्तरिम प्राधिकरणले शासनको जिम्मा लिनेछ।
अरब र मुस्लिम राष्ट्रहरू गाजामा नयाँ सुरक्षा संयन्त्र बनाउने कुरामा सहभागी हुन हिचकिचाइरहेका छन् । यसले अन्ततः प्यालेस्टिनी लडाकुहरूसँग लड्नुपर्ने हुन सक्छ।
फोरममा बोल्दै टर्कीका परराष्ट्र मन्त्री हकान फिदानले भन्नुभयो, “सुरक्षा संयन्त्रसम्बन्धी वार्ता जारी छ र यसको कमान्ड, संरचनामा कुन देशहरूले योगदान गर्नेछन् भन्ने जस्ता महत्त्वपूर्ण प्रश्नहरू टुङ्ग्याउने काम बाँकी छन् ।
फिदानले भन्नुभयो, “गठन हुने नयाँ सुरक्षा संयन्त्रको योगदान प्यालेष्टाइनलाई इजरायली हस्तक्षेपबाट अलग गर्नु हुनुपर्छ।”
“यो हाम्रो मुख्य उद्देश्य हुनुपर्छ। त्यसपछि हामी बाँकी रहेका अन्य मुद्दाहरूलाई सम्बोधन गर्न सक्छौँ,” उहाँले थप्नुभयो ।
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पद्वारा पहिलो पटक प्रस्तुत गरिएको २०–बुँदे योजना अन्तर्गत हमासले पनि आफ्ना हतियार बुझाउनुपर्नेछ, जसमा हतियारहरू बुझाउने हमास (लडाकू) लाई गाजा छोड्न अनुमति दिइनेछ। उक्त लडाकु समूहले यो प्रस्तावलाई बारम्बार अस्वीकार गरेको छ ।
दिगो समाधान
टर्कीले गाजाको शान्तिका लागि गठन हुने नयाँ सुरक्षा संयन्त्रमा भाग लिन चाहेको सङ्केत दिएको छ तर इजरायलमा यसको प्रयासलाई नकारात्मक रूपमा हेरिन्छ । इजरायलले अङ्कारालाई हमाससँग धेरै नजिकको शक्ति मान्दछ।
“मलाई लाग्छ, यो युद्ध अन्त्य गर्ने एकमात्र व्यावहारिक तरिका भनेको शान्ति वार्तामा निष्ठापूर्वक र दृढताका साथ संलग्न हुनु हो,” फिदानले भन्नुभयो ।
प्रधानमन्त्री अल थानीले भन्नुभयो, “कतार र युद्धविरामका लागि अन्य सहयोगी टर्की, इजिप्ट र अमेरिकाले सम्झौताको ‘अर्को चरणलाई अगाडि बढाउन हमास र इजरायललाई दवाव दिन शनिबार संयुक्त बैठकको आयोजना गरेका छन् ।
“हाम्रो दृष्टिकोणमा यो अर्को चरण पनि अस्थायी मात्र हो,” उहाँले भन्नुभयो ।
“यदि हामीले पछिल्ला दुई वर्षमा भएको कुरा मात्र समाधान ग¥यौँ भने त्यो पर्याप्त हुनेछैन,” उहाँले दुवै जनतालाई न्याय प्रदान गर्ने ‘दिगो समाधान’ को लागि आह्वान गर्दै भन्नुभयो ।
इजिप्टका परराष्ट्र मन्त्री बद्र अब्देलअत्तिले युद्धविरामबारे छलफल गर्न मञ्चको अवसरमा कतारका प्रधानमन्त्रीसँग भेटवार्ता गर्नुभएको कायरोले शनिबार जनाएको छ।
“बैठकले गाजा पट्टीको वर्तमान अवस्थाबारे छलफल गरेको थियो भने छलफलमा युद्धरत दुवै पक्षका अधिकारीहरूले शार्म अल–शेख शान्ति सम्झौता कार्यान्वयन गर्न प्रयासहरू जारी राख्ने बिषयमा जोड दिएका कतारको विदेश मन्त्रालयको विज्ञप्तिमा भनिएको छ ।
इजिप्टले गाजाका लागि पाँच हजार प्रहरी अधिकारीलाई तालिम दिने योजना घोषणा गरेको छ र इजिप्ट गाजामा राजनीतिक स्थायित्वका लागि गठित सुरक्षा संरचनामा सम्भावित योगदानकर्ता देशमध्ये एक हो।
