एजेन्सी । इन्डियन प्रीमियर लिग (आईपीएल)को मेगा अक्सन २४ र २५ नोभेम्बरमा साउदी अरेबियाको जेद्दाहमा हुने भएको छ । लिलामीका लागि १५७४ खेलाडी दर्ता भएका छन् ।
गत वर्ष दुबईमा मिनी अक्सन भएको थियो, अहिले साउदी अरबमा मेगा अक्सन हुन लागेको हो ।
दिल्ली क्यापिटल्सबाट रिलिज भएका ऋषभ पन्त, लखनउ सुपर जायन्ट्सका पूर्व कप्तान केएल राहुल र च्याम्पियन कोलकाता नाइट राइडर्सका कप्तान श्रेयस अय्यरका लागि ठूलो बोलीको अपेक्षा गरिएको छ ।
पन्त अन्तिम पटक २०१६ मा, राहुल २०१८ मा र श्रेयसले २०२२ आईपीएल अघि लिलामीमा प्रवेश गरेका थिए ।
आईपीएल समितिले मेगा अक्सनअघि खेलाडीलाई रिटेन गर्ने मिति अक्टोबर ३१, २०२४ तय गरेको थियो । १० टोलीले ४६ खेलाडी राखेका छन् । त्यसपछि २०४ खेलाडीको स्थान खाली भयो । यी स्थानहरूको लागि १००० भन्दा बढी खेलाडीहरू लिलामीमा प्रवेश गर्नेछन् ।
भारतीय क्रिकेट कन्टेल बोर्ड (बीसीसीआई)का अनुसार लिलामीका लागि १५७४ खेलाडी दर्ता भएका छन् । जसमा ११ सय ६५ भारतीय र ४०९ विदेशी छन् । यसमा एसोसिएट देशका ३० खेलाडी पनि समावेश छन् । विदेशी टोलीमध्ये सबैभन्दा बढी दक्षिण अफ्रिकाका ९१ र अष्ट्रेलियाका ७६ खेलाडी दर्ता भएका छन् ।
इङ्ल्यान्डका फास्ट बलर जेम्स एन्डरसन, जोफ्रा आर्चर, अष्ट्रेलियाका मिचेल स्टार्क र इटालीका थोमस ड्राकाले लिलामीमा भाग लिन दर्ता गरेका छन् । जबकि बेन स्टोक्सको नाम यो सूचीमा छैन । एन्डरसन, जसले २०१४ पछि एक पनि टी२० खेल खेलेका छैनन् र कहिल्यै आईपीएलको हिस्सा पनि छैनन् । उनले १.२५ करोडको आधार मूल्यमा दर्ता गराएका छन् । एन्डरसनले सेप्टेम्बर–२०२४ मा अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेटबाट सन्यास लिएका थिए ।
गत वर्ष आईपीएल इतिहासमा सबैभन्दा महँगो खेलाडी बनेका मिचेल स्टार्कले आधार मूल्य २ करोड भारु राखेका छन् । सोही आधार मूल्यमा सूचीमा जोफ्रा आर्चर पनि छन् । आर्चरले २०२३ मा मुम्बई इन्डियन्सका लागि मात्र पाँच खेल खेले र त्यसपछि चोटका कारण आईपीएलबाट बाहिरिए। यो लामो सूचीमा इटालियन खेलाडी थोमस ड्राका पनि परेका छन् ।
यस पटक आईपीएल कमिटीले खेलाडी किन्नका लागि टिमलाई १२० करोड रुपैयाँ दिएको छ । २ खेलाडी मात्रै रिटेन गरेका कारण पञ्जाब किंग्ससँग अधिकतम ११०.५० करोड रुपैयाँ बाँकी छ । अन्य सबै टोलीको पर्स ८५ करोडभन्दा कम छ ।
राजस्थान रोयल्सले ६ खेलाडीलाई रिटेन गर्न ७९ करोड रुपैयाँ खर्च गरेपछि कम्तीमा ४१ करोड रुपैयाँ बाँकी छ । हैदरावाद र मुम्बईले ५–५ अन्तर्राष्ट्रिय खेलाडी रिटेन गरेकाले उनीहरुसँग ४५ करोड रुपैयाँ बाँकी छ ।
आईपीएलको मेगा अक्सन ४ वर्षमा एकपटक हुन्छ । यसैबीच, मिनी लिलामीहरू प्रत्येक वर्ष आयोजित हुन्छन् । गत वर्ष मात्र दुबईमा एउटा सानो लिलामी भएको थियो, जसमा अस्ट्रेलियाका मिचेल स्टार्कलाई २४.७५ करोड र प्याट कमिन्सलाई २०.५० करोडमा टोलिले किनेका थिए । अन्तिम मेगा लिलामी २०२२ अघि भएको थियो, जब लखनऊ र गुजरात लिगमा थपिएका थिए ।
रिटेन्सन डेडलाइन अघि सनराइजर्स हैदरावादले विकेटकिपर ब्याट्सम्यान हेनरिक क्लासेनलाई २३ करोडमा रिटेन गरेको थियो । उनी रिटेन्सनमा सबैभन्दा महँगा खेलाडी हुन् । उनीपछि एलएसजीले निकोलस पूरनलाई रिटेन गरेको छ भने आरसीबीले विराट कोहलीलाई २१–२१ करोडमा रिटेन गरेको छ ।
रिटेन्सनमा सबैभन्दा अचम्मको निर्णय च्याम्पियन कोलकाता र दिल्लीले लिए । दुवैले आफ्ना युवा कप्तानलाई रिहा गरेका छन् । कोलकातासँग आरटीएम कार्ड पनि बाँकी छैन, त्यसैले यदि टोलीले श्रेयस अय्यरलाई फिर्ता समावेश गर्न चाहन्छ भने, उनीहरूले अय्यरविरुद्ध बोली युद्ध जित्नुपर्नेछ ।
दिल्लीसँग निश्चित रूपमा २ आरटीएम कार्डहरू बाँकी छन्, यसका साथ टोलीले लिलामीमा प्रवेश गरेपछि पनि ऋषभ पन्तलाई साथमा राख्न सक्छ । यी बाहेक बेंगलुरुले फाफ डु प्लेसिसलाई, लखनउले केएल राहुल र पञ्जाबले साम करनलाई रिहा गरेको थियो । विराट कोहलीले बेंगलुरुमा कप्तानी गर्न सक्नेछन् भने बाँकी ४ टोलीले कप्तान किन्नु पर्नेछ ।
मेगा अक्सनअघि ६ टोलीले मात्रै विकेटकिपर ब्याट्सम्यानलाई रिटेन गरेका थिए । लिलामीमा पन्त, राहुल, जोस बटलर, इशान किशन, फिल साल्ट, क्विन्टन डी कक, रहमानउल्लाह गुरबाज, ग्लेन फिलिप्स, जोनी बेयरस्टो र जितेश शर्मा जस्ता विकेटकिपर छनोट गर्न ठूलो बोली लाग्नेछ ।
यीमध्ये, बेंगलुरु, कोलकाता, गुजरात र मुम्बईका टोलीहरूले विकेटकिपरका लागि ठूलो बोली लगाउनेछन्, किनभने चारैले विकेटकिपरलाई राखेनन् । योसँगै चेन्नई धोनीको ब्याकअप किन्न चाहन्छ । बाँकी ५ टोलीलाई पनि ब्याकअप विकेटकिपरको आवश्यकता पर्नेछ ।
पञ्जाब किंग्सले २ खेलाडी मात्रै रिटेन गरेकाले अब टोलीले आरटीएम अर्थात राइट टु म्याच कार्डबाट लिलामीमा टोलीका ४ खेलाडी किन्न सक्नेछ । लिलामीमा बेंगलुरुसँग ३ र दिल्लीसँग २ वटा आरटीएम कार्ड हुनेछन् । हैदराबाद र राजस्थानसँग एउटै आरटीएम कार्ड छैन, जबकि बाँकी ५ टोलीसँग १–१ आरटीएम कार्ड छ ।
राइट टु म्याच कार्ड भनेको के हो ?
६ भन्दा कम खेलाडी रिटेन गर्ने सबै टिमले लिलामीमा राइट टु म्याच अर्थात आरटीएम कार्ड पाउनेछन् । आरटीएम कार्डको साथ, टोलीहरूले टोलीमा समावेश गरिएका अघिल्लो खेलाडीलाई फिर्ता राख्न सक्षम हुनेछन् ।
यसलाई उदाहरणका साथ बुझौं, मानौं आरसीबी को गत सिजनमा रहेका ग्लेन म्याक्सवेललाई मुम्बईले लिलामीमा ७ करोड भारुमा किन्यो । अब आरसीबीले चाहेमा आरटीएम कार्ड प्रयोग गरेर म्याक्सवेललाई साथमा राख्न सक्छ ।
यद्यपि, यस पटक एमआईसँग म्याक्सवेलको लागि बोली बढाउने विकल्प पनि हुनेछ । आरटीएम प्रयोग गरेपछि एमआईले म्याक्सवेलमा १० करोड रुपैयाँ पनि बिड गर्न सक्छ । अब आरसीबीले म्याक्सवेललाई साथमा राख्न चाहेमा १० करोड रुपैयाँ तिर्नुपर्नेछ । यससँगै उनको आरटीएम कार्ड प्रयोग हुनेछ । आरसीबीले अस्वीकार गरेमा म्याक्सवेल १० करोडमा एमआई जानेछन् ।
