काठमाडौं । कोरोना भाइरसको दोस्रो लहरले धेरैलाई झस्काएको छ । यस्तोमा पटक पटक हात धुने, माक्स लगाउने तथा सामाजिक दुरी कायम गर्नुको साथसाथै खानपानमा पनि ध्यान दिन उत्तिकै जरुरी छ । राम्रो आहारले नै प्रतिरोधात्मक शक्ति बढाउँछ । डब्लुएचओका अनुसार कोरोनाबाट बच्न यस्तो खाना खानुपर्छ । तर पहिले त्यो खाना बनाउन अघि यी कुरामा ध्यान दिन जरुरी छ ।
खाना बनाउँदा यी ५ टिप्स अपनाउनुहोस्ः
– आफ्नो हात, पकाउने भाँडा र भान्छालाई राम्रोसँग सफा गर्नुहोस् ।
– काँचो माछा, मासुलाई पकाएको खाना तथा अन्य सामानको नजिक नराख्नुहोस् ।
– खानेकुरा राम्रोसँग पकाउनुहोस्, काँचो खाना स्वास्थको लागि हानीकारक हुन सक्छ ।
– खानालाई सुरक्षित तरिकाले ५ डिग्रीभन्दा कम र ६० डिग्रीभन्दा धेरै तापक्रममा राख्नुहोस् ।
– खाना बनाउँदा सफा पानीको प्रयोग गर्नुहोस् ।
कस्तो खाना खाने ?
१) सन्तुलित आहार खानुपर्छ
आफ्नो आहारमा धेरै प्रकारको ताजा फलफुल खाना खानुपर्छ, जसबाट तपाईंले जरुरी भिटामिन, मिनरल्स, फाइबर, प्रोटिन तथा अक्सिडेन्ट पाउनुहुन्छ ।
२) तरकारी धेरै पकाएर खानु हुँदैन
हरेक दिन कम्तिमा पनि २ कचौरा फलफुल, २ कचौरा तरकारी, १८० ग्राम अन्न तथा १६० ग्राम मासु खानुहोस् । हप्तामा १-२ पटक रातो मासु खानुहोस्, २-३ पटक कुखुराको मासु खान सक्नुहुन्छ । रातको समयमा भोक लागेमा सलाद तथा ताजा फलफुल खानुहोस् । तरकारीलाई धेरै पकाएर खानु हुँदैन, यसो गर्दा यसमा भएको पोषक तत्व नष्ट हुन्छ ।
३) नुनको प्रयोग कम गरौं
धेरै नुनिलो खानेकुरा खानु हुँदैन । डब्ल्लुएचओका अनुसार दिनमा ५ ग्रामभन्दा बढी नुनको प्रयोग गर्नु हुँदैन । लकडाउनको कारणले धेरैले फ्रोजन खानेकुरा किनेर ल्याएका हुन्छन्, जसमा नुनको मात्रा बढी हुन्छ । सामान किन्दा ती कुराहरु हेरेर मात्र किन्नुपर्छ ।
४) चिनी कम खानुहोस्
डब्लुएचओका अनुसार दिनमा ५ चिया चम्चाभन्दा बढी चिनी प्रयोग गर्नु हुँदैन । यदि तपाईलाई गुलियो खाना मनपर्छ भने गुलिया फलहरू खान सक्नु हुन्छ ।
५) धेरै चिल्लो खानु हुँदैन
एक दिनमा कुल भोजनको ३० प्रतिशतभन्दा बढी चिल्लो पदार्थको सेवन गर्न हुँदैन । धेरै चिल्लो खानाले स्वस्थ्यमा असर पुर्याउँछ ।
६) बढी फाइबरको प्रयोग
शरीरको पाचन प्रक्रियाको लागि फाइबर एकदमै महत्वपूर्ण हुन्छ । यदि तपाई पर्याप्त मात्रामा फाइबर जस्तै फलफुल, दाल, तरकारी र फाइबरयुक्त खाना खानु हुन्छ भने त्यसले तपाईलाई शक्ति दिन्छ र बारम्बार भोक लाग्दैन ।
७) बढी पानी पिउनुहोस्
कुनै पनि रोगबाट बच्न सबैभन्दा महत्वपूर्ण पक्ष भनेको शरीरमा पर्याप्त मात्रामा पानीको मात्रा पुग्नु हो । त्यसैले दिनमा ८ देखि १० गिलास पानी पिउनुपर्छ । धेरै चिसो पानी पिउनु हुँदैन । पानीमा कागती तथा पुदिना मिसाएर पनि पिउन सकिन्छ ।
८) फ्रोजन फलफुल
सबै प्रकारका फ्रोजन ताजा फलफुल जस्तै जामुन, भुईकटहर, आँप खान सकिन्छ । यी फलमा फाइबर तथा भिटामिनको मात्रा धेरै हुन्छ ।
९) दाल तथा गेडागुडी
दाल, चना तथा अन्य गेडागुडीहरु फाइबर, भिटामिन र मिनरल्सको राम्रो स्रोत हो । यसलाई आफ्नो डाइटमा समावेश गर्नुपर्छ । तपाई गेडागुडीको सुप बनाएर पनि सेवन गर्न सक्नु हुन्छ ।
१०) मैदाको कम प्रयोग
अन्नमा प्रशस्त मात्रामा फाइबर हुन्छ । त्यसैले गहुँ, मकै, होल ग्रेन पास्ता, ओट्स जस्ता अन्न दैनिक रूपमा खानुपर्छ । तर, मैदाबाट बनेको खानेकुरा धेरै खानु हुँदैन ।
११) अण्डा
अण्डा प्रोटिनको सबैभन्दा राम्रो स्रोत हो । यसलाई फ्राई गरेर भने खानु हुँदैन । यसलाई उसिनेर खाँदा धेरै फाइदा हुन्छ ।
(एजेन्सीको सहयोगमा)
