काठमाडौँ। सामाजिक न्यायका क्षेत्रमा क्रियाशील गैरसरकारी संस्थाहरू (एनजीओ/आईएनजीओ)ले विगतको जस्तै कार्यशैली गैरसरकारी संस्थाहरु अब अघि बढ्न नसक्ने निष्कर्ष निकाल्दै आफ्नो कार्यशैली र पारदर्शितामा सुधारको आवश्यकता रहेको बताएका छन् ।
बुधवार काठमाडौंमा आयोजित ‘सामाजिक न्यायका लागि गैरसरकारी संस्थाको भूमिका, जवाफदेहिता र पारदर्शिता’ विषयक अन्तरक्रिया बोल्दै गैरसरकारी संस्थाका प्रतिनिधिहरुले यस्तो धारणा राखेका हुन् ।
एनजीओ क्षेत्रप्रति जनविश्वास घट्दै गएको उनीहरुको स्वीकारोक्ति छ । केही संस्था र व्यक्तिको कार्यशैलीका कारण समग्र क्षेत्र बदनाम भन्दै उनीहरुले सामाजिक न्याय र मुलुकको बृहत्तर हितका सवालमा अझै सशक्त हुन आवश्यक रहेको उनीहरुको भनाइ छ ।
लोकतान्त्रिक गैरसरकारी संस्था महासंघका अध्यक्ष डिल्लीराम गिरीले विगतको शैलीमा एनजीओ सञ्चालन गरेर जनतामाझ प्रभावकारी उपस्थिति जनाउन नसकिने धारणा राख्नुभयो । उहाँले विगतमा सामाजिक न्यायको क्षेत्रमा एनजीओहरुले महत्वपूर्ण योगदान गरेको भएपनि सरकारको तर्फबाट पर्याप्त सहयोग नपाएको भन्दै असन्तुष्टि जनाउनु भयो ।
उहाँले भन्नुभयो, ‘जतिपनि एनजीओ, आईएनजीओ छौँ । हामी लामो समयदेखि काम गर्दै आइरहेका छौँ । हाम्रो क्षेत्र पनि त्यति ठिक छ जस्तो मलाई लाग्दैन । हामीभित्र पनि सुध्रिनुपर्ने धेरै कुरा छन् । हाम्रा गतिविधि सुधार्न जरुरी छ । २०४८, ४९ सालतिरको जस्तो तरिकाले एनजीओ चलाएर जनताको बिचमा जानसक्ने अवस्था छैन । अहिले निश्चित संस्था र निश्चित व्यक्तिहरुको कारणले आज यो क्षेत्र नै बदनाम भएको छ ।
हामी महिला, बालबालिका जेष्ठ नागरिकदेखि यत्रो क्षेत्रमा काम गर्छौँ । तर पनि जुनप्रकारको प्रतिक्रिया पाउनुपर्ने हो हामीले पाइरहेको अवस्था छैन । सरकार आफैंले सहयोग गरिरहेको छैन । त्यसकारण हामीले सरकारलाई प्रश्न गर्न आवश्यक छ, के हामी ‘युज एण्ड थ्रो’ भएका हौँ ?’
गैरसरकारी संस्था महासंघका अध्यक्ष अर्जुन भट्टराईले एनजीओ क्षेत्रमा पुस्तान्तरणसँगै अन्तरपुस्तागत सहकार्य आवश्यक रहेको बताउनु भयो । उहाँले युवापुस्तालाई समेटेर अघि बढ्न नसके कुनैपनि गैरसरकारी संस्था दिगो नहुने बताउनु भयो । उहाँले गैरसरकारी संस्था सम्बन्धी कानुन संशोधनमार्फत एनजीहरुको काम, कर्तव्य र अधिकार स्पष्ट बनाउन जरुरी रहेको बताउनु भयो ।
उहाँले भन्नुभयो, ‘हामीले अब नयाँ पुस्ता र युवाहरुलाई समेत साथैमा नलिइकन अगाडि बढ्न सक्दैनौँ । त्यसकारण म सबै गैरसरकारी महासंघहरुलाई के अनुरोध गर्न चाहन्छु भने अन्तरपुस्तालाई हामीले सँगै लिएर कसरी जाने ? भन्ने बारेमा सोचौँ । पुस्तान्तरण गरेर मात्र हुदैन ।
हामीले पाँच वटै पुस्तालाई मिलाएर कसरी जान सकिन्छ भन्ने हेरौँ । हामीले यो विषयमा तयारी पनि गरिरहेका छौँ । ऐन कस्तो बनाउने, २०४३ सालको ऐनमा रहेका कुन कुन बुँदामा हामीले संशोधन गर्ने लगायतका कुराहरुमा पनि हामीले तयारी गरिरहेका छौँ ।’
गैरसरकारी संस्थाहरुको समयानुकूल सुधारका पारदर्शी र जवाफदेही कार्यसम्पादन आवश्यक रहेको अधिकांशको भनाइ छ । –न्युज एजेन्सी नेपाल
