काठमाडौं । आसन्न प्रतिनिधिसभा निर्वाचन नजिकिँदै छ । जति चुनाव नजिक आउँदैछ, त्यति नै यो निर्वाचनमा राष्ट्रिय राडारमा परेका केही इपिसेन्टरहरुको चर्चा पनि बढ्दैछ । यस्तै राडारमा परेको र राष्ट्रिय चर्चामा रहेको एक निर्वाचन क्षेत्र हो चितवन— ३ पनि ।
जहाँ नेपाली कम्युनिस्ट पार्टीका संयोजक तथा पूर्वप्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ ले यसअघि छोडेर गोरखा भागेका थिए । त्यस अघि अर्थात् विसं २०७४ को चुनावमा चितवन— ३ बाट जितेका प्रचण्ड विसं २०७९ को चुनावको अत्यतिर त्यहाँबाट गोरखा पुगेर चुनाव लडेका थिए ।
अहिले चितवनको त्यही क्षेत्रमा उनकी छोरी रेणु दाहाल प्रतिनिधिसभाका लागि नेपाली कम्युनिष्ट पार्टीको उम्मेदबारका रुपमा उठेकी छिन् । यसकारण यो निर्वाचन क्षेत्र देशका अन्य केही निर्वाचन क्षेत्रजस्तै चर्चा र चासोको केन्द्रमा छ ।
अहिले प्रचण्ड माओवादी आन्दोलनको केन्द्र भन्दै यसपालि गोरखा पनि छोडेर रुकुम पुगेका छन् । उनले उता टुरिष्ट उम्मेदबारको आलोचना खेपिरहेका छन्, तर यता चितवनमा भने उनकी छोरी रेणुले सम्भवतः रास्वपाकी उम्मेदबारसँग कडा टक्कर लिँदैछिन् ।
अघिल्लो चुनावको अवस्था हेर्ने हो भने २०७४ सालमा माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल ’प्रचण्ड’ ले जितेको चितवन क्षेत्र नम्बर ३ मा २०७९ मा राप्रपाका विक्रम पाण्डे विजयी भएका थिए । पाण्डेले आफ्ना निकट प्रतिद्वन्द्वी माओवादी केन्द्रका भोजराज अधिकारीलाई नौ हजारभन्दा बढी मतले जितेका हुन् ।
अघिल्लो चुनवामा पाण्डेलाई एमालेको सहयोग थियो भने २०७४ को चुनावमा प्रचण्डलाई नेपाली कांग्रेसको सहयोग थियो । त्यस बर्ष कांग्रेसले विद्रोह नै गरेको थियो । विद्रोहकै बाबजुद पनि प्रचण्डले जित हात पारेका थिए ।
अन्तिम परिणामअनुसार पाण्डेले ३५ हजार ५५ मत ल्याउँदा अधिकारीले २५ हजार ८ सय २२ मत ल्याएका थिए । यहाँ राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीकी जीता बराल तेस्रो स्थानमा मत पाएकि थिइन् । उनले १४ हजार ८ सय ४२ मत ल्याएकी थिइन् ।
अहिले सो क्षेत्रमा रेणु नेकपाबाट छिन् भने रास्वपाबाट पूर्व सांसद सोविता गौतम उठेकी छिन् । उनी यसअघि रास्वपाबाट लोकप्रियम मत प्राप्त गरेकी सांसद हुन् भने अर्कातर्फ संसदमा राम्रो प्रस्तुति आदि दिएर रास्वपाका अरु सांसदहरुका तुलनामा राम्रो छवि पनि बनाएकि छिन् । यहाँ कांग्रेस र एमालेले पनि आआफ्नै उम्मेदबारलाई अघि सारेका छन् । तर एक्लाएक्लै लड्ने अवस्था अहिले आएको छ ।
यसकारण पनि अहिले परिस्थिति फेरिएको छ । किनभने यस पटकको निर्वाचनको अनुमान, आँकलन गर्ने नसक्ने अवस्था आएको छ । किनभने अहिले सबै पार्टी आआफ्नो उम्मेदबार दिएर मैदानमा उत्रिएका छन् । यसअघि चाहिँ नेपाली कांग्रेस, नेकपा एमाले र पहिलेको माओवादी हाल नेकपाहरु कुनै न कुनैसँग गठबन्धन गरेर चुनावमा जाने गर्दथे । तर, अहिले त्यस्तो अवस्था छैन ।
मतदातासमक्ष यस पटक रेणुको बल बिगतमा गरेका कामहरु नै हो । उनी भरतपुर महानगरपालिकाकी मेयर थिइन् र मेयर पदबाट राजीनामा दिएर संसदको चुनावका लागि आएकी हुन् । त्यसैले उनको भर भनेको आफूले मेयर हुँदा गरेका जस्तै बाटोघाटो, बिजुली एवं सडकमा बिजुली, घरघरमा खानेपानी र नहर लगाएत स्वास्थ्य, शिक्षा, पर्यटन, नदिनाला तटबन्धन एवं नदि व्यवस्थापन सबै क्षेत्रको विकास मुख्य आधार हो ।
अन्य महानगरका तुलनामा चितवनमा केही काम भएको पनि छ । यही कामले पनि आफूलाई चितवनका जनताले सांसदका रुपमा छनेर पठाउलान् भन्ने आस उनको हो । आफूले चितवनमा गरेका विकास निर्माणका कामहरुको अवस्थालाई यहाँका स्थानीय जनताले राम्रोसँग मूल्यांकन गर्लान् भन्ने आसमा अहिले पनि उनी रहेकी छिन् ।
तर, उनले सोचेजस्तो पनि छैन परस्थिति । किनभने यो बर्ष धेरैपछि त्यहाँका कांग्रेस र एमालेले पनि आफ्नै चुनाव चिह्नमा मत हाल्न पाएका छन् । जस्तो कि यहाँका कांग्रेसी जनले यो भन्दा अघि पनि पाएन र त्यसअघि पनि रुख चिह्नमा सो क्षेत्रमा मत हाल्न पाएका छैनन् । त्यस्तै एमालेको अवस्था पनि त्यस्तै छ ।
अर्कातर्फ यसर ठूला राजनीतिक दलहरुले एक्लै चुनावी मैदानमा पनि यसरी लडेका छैनन् । कहिले एमाले माओवादी त कहिले कांग्रेस माओवादी भएर चुनावमा जाने गरेका थिए । त्यसले एक्लै चुनावमा गएका यसपटकको चुनावमा कुन पार्टीका कति मत छन् भन्ने कुराको पनि अहिले नै यकिन तथ्यांक छैन । त्यसैले यसै हो भनेर भन्न सकिने अवस्था छैन ।
अर्कातर्फ यसबर्ष देशैभरि रास्वपाको माहौल देखिएको छ । त्यसैले पनि तुलनात्मक रुपमा अघिल्लो संसदमा एक प्रकारको छवि बनाएकी सोविताले पनि यहाँ बाजी मार्न सक्ने अवस्था देखा पर्दैछ । तर यसअघिको निर्वाचनमा रास्वपाका उम्मेदबारको धेरै मतको अन्तरले तेस्रो अवस्थामा रहेकाले पनि उनीहरुलाई पनि धेरै नै मेहनत गर्नुपर्ने अवस्था देखिन्छ ।
