काठमाडौं । पहिलो दिन फेब्रुअरी ७ लाई विश्वभरका प्रेमिल जोडीले ‘रोज डे’ का रूपमा मनाउने गरिन्छ । यस दिन आफ्ना प्रेमीरप्रेमिकालाई गुलाफको फूल दिने गर्छन्। संसारभरि नै फेब्रुअरी १४ मा भ्यालेन्टाइन डे अर्थात् प्रणय दिवसका रूपमा मनाउने चलन छ। नेपालमा पनि यो चलन युवापुस्तामाझ लोकप्रिय हुँदै गएको देखिन्छ।
प्रेमी प्रेमिकाले किनेर आफ्ना मायालुलाई गुलाफको फूल उपहार दिने भएकाले शहर बजारका विभिन्न फूल पसल रातो गुलाबले झकिझकाउ भएका छन् । ‘ह्याप्पी भ्यालेन्टाइन डे’ ‘आइ लभ यु’ सम्म फर्माउनका लागि यही गुलाब प्रयोग गरिन्छ । जुन भावना शब्दमार्फत व्यक्त गर्न वर्षौंसम्म सकिंदैन, तर एउटा पूर्ण फक्रिनसकेको गुलाबको फूलले त्यो भावनालाई प्रतिबिम्बित गर्न पर्याप्त हुन्छ ।
यो दिवसको सुरुवात प्राचिन रोमनबाट शुरु भएको हो । विशेष गरी भ्यालेन्टाइन डे को औपचारिक शुरुवात इस्वी सम्वत २६९ रोमनबाट शुरु भएको हो । यो दिवससँग एउटा दुखान्त प्रेम कथा जोडिएको छ । तत्कालीन रोमन सम्राट क्लोडियस द्धितियले आफ्ना सैनिकलाई प्रेम तथा विवाह गर्न रोक लाएका थिए । प्रेम तथा विवाहले सैनिक कजोर हुन्छन् तथा युद्धसँग सम्बन्धित गोप्य सूचना बाहिर सार्वजनिक हुन्छ भन्ने धारणाले सम्राट क्लोडियसले प्रेम तथा विवाहमा रोक लगाएका थिए ।
तर सम्राटको नियम मन नपराउने मध्ये रोमनका पादरी सन्त भ्यालेन्टाइनले प्रेमको पक्षमा आवाज उठाए । उनले प्रतिबन्ध उल्लंघन गर्दै धेरै सैनिकको सार्वजनिक रुपमा विवाह गराए । सम्राटले उनलाई पक्राउ गरी मृत्युदण्डको सजाय सुनाएर जेलमा राखे ।
जेलमा रहँदा सन्त भ्यालेन्टाइनको जेलरकी दृष्टिबिहीन छोरीसँग माया बस्यो । आफूलाई मृत्युदण्ड दिनुअघि सन्त भ्यालेन्टाइनले लभ फ्रम योर भ्यालेन्टाइन भन्ने हस्ताक्षर सहितको प्रेम पत्र आफ्नी प्रेमिका अथार्त जेरकी छोरीलाई दिएका कथन छ । उनले आफ्ना दुवै आँखा प्रेमिकालाई दिएर मृत्युदण्ड स्वीकार गरेका थिए ।
उनलाई सन् २६९ को फेब्रुअरी १४ मा मृत्युदण्ड दिइएको थियो । यही दिनको सम्झनामा सन्त भ्यालेन्टाइने प्रेमका लागि गरेको त्यागको सम्झना गर्दै विश्वभर हरेक वर्ष १४ फेब्रुअरीमा प्रेम दिवसको रुपमा भ्यालेन्टाइन डे मनाउने गरिएको हो ।
भन्सार विभागको तथ्यांकअनुसार नेपालमा चालु आर्थिक वर्षमा गुलाफको फूल भित्र्याउनकै लागि धेरै रकम खर्चिएको छैन। हालसम्म बजारमा तीन सय ९० किलो फूलमात्रै भित्रिएको तथ्यांक छ। त्यस्तै यस बेला बजारमा धेरै परिमाणमा नेपालमै उत्पादित भएका फूल हुने बताइएको छ ।
