एजेन्सी । विश्वका विभिन्न देशमा प्राचीन स्थानको उत्खनन जारी छ । जसबाट यस्ता धेरै कुराहरु पाइन्छन् जसलाई देखेर मानिसहरु छक्क पर्छन् । यसले तत्कालीन सभ्यता र मानिसहरूको बारेमा जानकारी दिन्छ । यस्तै उत्खनन अन्य देशमा पनि गरिएको छ। यो काम १२०० वर्ष पुरानो चिहानमा गरिएको छ ।
यस समाधिस्थलमा उत्खननका क्रममा धेरै अचम्मका कुराहरू बरामद भएका छन् । सबैभन्दा अचम्मको कुरा के छ भने त्यसमा कम्तीमा ३२ जनाको शव भेटिएको थियो ।
यससँगै धेरै सुन बरामद भएको छ । पुरातत्वविद्हरू विश्वास गर्छन् कि यी सबै ३२ व्यक्तिको बलिदान गरिएको थियो । मिडिया रिपोर्टका अनुसार यो खोज पानामामा भएको हो ।
पानामा शहरबाट करिब ११० माइल टाढा रहेको एल कानो पुरातत्व पार्कमा यो खोज गरिएको थियो । यस खोजमा ह्वेलको दाँतले सजाइएको सुनको सल, बेल्ट, गहना र झुम्का जस्ता बहुमूल्य वस्तुहरू फेला परेका छन् । मिडिया रिपोर्टहरूका अनुसार अधिकारीहरूले विश्वास गर्छन् कि यी वस्तुहरू कोकल संस्कृतिको उच्च पदस्थ व्यक्तिसँग गाडिएको थियो ।
सामुदायिक प्रमुखलाई मृत्युपछिको जीवनमा सान्त्वना दिन ३२ जनाको बलिदान गरिएको थियो, तर शवको यकिन संख्या निर्धारण गर्न अझै अनुसन्धान जारी छ । पानामाको संस्कृति मन्त्रालयका लिनेट मोन्टेनेग्रोले खजानाको मूल्य धेरै भएको बताइन् ।
यो चिहान ७५० ईस्वीमा एक उच्च पदस्थ पुरुष नेताको लागि बनाइएको मानिन्छ । पुरुष नेतालाई महिलाको शवमाथि गाडिएको थियो । त्यसबेला कुलीन वर्गका मानिसलाई गाड्ने चलन थियो ।
चिहानमा ब्रेसलेट, मानव आकृतिसहितको झुम्का, गोहीको शव, घण्टी, कुकुरको दाँतबाट बनेको स्कर्ट, हड्डीको बाँसुरी र सिरेमिक वस्तुहरू पनि भेटिएका थिए । एल क्यानोमा सन् २००८ देखि उत्खनन कार्य भइरहेको छ ।
