काठमाडौँ: महान् संगीतकार, गायक तथा गीतकार अम्बर गुरुङको स्मृतिमा स्थापना गरिएको ‘अम्बर गुरुङ स्मृति संगीत पुरस्कार’ यस वर्ष मूर्धन्य एवं प्रतिष्ठित संगीतकार, गायक तथा गीतकार शम्भुजीत बासकोटालाई प्रदान गरिने भएको छ।
अम्बर गुरुङ सालिक संरक्षण समितिले नेपाली संगीत क्षेत्रमा बासकोटाले पुर्याउनुभएको योगदानको सम्मानस्वरूप उक्त पुरस्कार प्रदान गर्न लागेको जनाएको छ।
समितिको आयोजनामा तथा लभ एन्ड सपोर्ट फाउन्डेसन, मिरिक, दार्जिलिङको सहयोगमा आगामी २७ सेप्टेम्बर २०२६ मा भारतको मिरिकस्थित गोपाल योजन प्रेक्षागृहमा पुरस्कार समारोह आयोजना हुने जनाइएको छ।
समारोहमा नेपाली संगीत क्षेत्रमा अम्बर गुरुङले पुर्याउनुभएको अतुलनीय योगदानको स्मरण गर्दै पुरस्कार प्रदान गरिने आयोजकले जनाएको छ। नयाँ पुस्तामाझ गुरुङका कालजयी धुन तथा सिर्जनालाई स्मरण र संरक्षण गर्ने उद्देश्यले कार्यक्रम आयोजना गर्न लागिएको समितिको भनाइ छ।
आयोजकले ‘हाम्रा स्रष्टा–सर्जकलाई सम्मान गर्नु केवल एउटा कार्यक्रम होइन—उहाँहरूको सिर्जना यात्राप्रति हाम्रो कृतज्ञता र नेपाली कला–संस्कृतिप्रतिको सम्मान हो’ भन्ने सन्देशसहित कार्यक्रम आयोजना गर्न लागेको जनाएको छ।
नेपाली संगीतका मूर्धन्य व्यक्तित्व बासकोटाले नेपाली संगीत, चलचित्र, टेलिभिजन तथा सांस्कृतिक क्षेत्रमा पाँच दशकभन्दा लामो समयदेखि योगदान पुर्याउँदै आउनुभएको छ। उहाँले सन् १९७१ मा संगीत निर्देशक तथा गायकका रूपमा व्यावसायिक सांगीतिक यात्रा सुरु गर्नुभएको थियो।
संगीत निर्देशक, संगीतकार, गायक तथा गीतकारका रूपमा बासकोटाले नेपाली चलचित्र, आधुनिक, लोक, देशभक्तिपूर्ण तथा भक्ति संगीतका विभिन्न विधामा योगदान दिनुभएको छ। उहाँले ३६४ भन्दा बढी नेपाली चलचित्रमा संगीत निर्देशन गर्नुभएको तथा दुई हजारभन्दा बढी गीतमा संगीत सिर्जना गर्नुभएको जनाइएको छ। उहाँले सात सयभन्दा बढी रेडियो तथा टेलिभिजन विज्ञापनका जिङ्गलमा समेत संगीत दिनुभएको छ।
नेपाली टेलिभिजनको प्रारम्भिक विकासक्रममा समेत बास्कोटाको महत्वपूर्ण भूमिका रहेको छ। नेपाल टेलिभिजनको लोगो तथा समाचारको थिम संगीत निर्माण गर्नुका साथै ‘संगीत संगम’, ‘गीतगाथा’ र ‘मनको रहर’ जस्ता कार्यक्रमको परिकल्पना, निर्माण तथा निर्देशनमा उहाँले योगदान दिनुभएको थियो। बासकोटाले नेपालको पहिलो रियालिटी सो प्रतिभाको डबलीको परिकल्पना र निर्देशन समेत गर्नुभएको थियो ।
चलचित्र संगीततर्फ ‘प्रेमपिण्ड’, ‘सीमारेखा’, ‘बसन्ती’, ‘राजमती’ र ‘सेतो बाघ’ उहाँका चर्चित कृतिमध्ये पर्छन्। ‘गौँथली’ चलचित्रमा ५९ वटा गीतका लागि संगीत सिर्जना तथा निर्देशन गर्नु पनि उहाँको सांगीतिक यात्राको उल्लेखनीय उपलब्धि मानिन्छ।
सिर्जनात्मक कर्मसँगै बासकोटाले नेपाल संगीत तथा नाट्य प्रज्ञा–प्रतिष्ठानका उपकुलपति, नेपाल टेलिभिजनका कार्यकारी अध्यक्ष तथा महाप्रबन्धक र चलचित्र विकास बोर्डको पहिलो कार्यकारी अध्यक्ष लगायतका जिम्मेवारीसमेत सम्हाल्नुभएको छ। बासकोटाले प्रज्ञा प्रतिष्ठानमा अम्बर गुरुङसंग झण्डै २५ बर्ष सहकार्य समेत गर्नुभएको थियो ।
उहाँले प्रबल गोरखा दक्षिण बाहु, त्रिशक्ति पट्ट, नारायणगोपाल संगीत पुरस्कार, छिन्नलता पुरस्कार, तोयनाथ जेसिस पुरस्कार तथा युवा वर्ष पुरस्कार लगायत विभिन्न राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय सम्मान प्राप्त गरिसक्नुभएको छ।
