काठमाडौँ । पछिल्लो पटक एक खतरनाक वैदेशिक रोजगारीको गन्तव्य बनेको रुसमा मानव तस्करहरूको प्रलोभनमा सयौं नेपाली पुगेका पाइएको छ ।
उनीहरुलाई राम्रो कमाइको प्रलोभन देखाएर रुसी सेनामा भर्ना गराएको पनि पाइएको छ । तर यसको यकिन संख्या भने अझै आउन सकेको छैन । रुसको एक किसीमले भन्नुपर्दा भाडाका सैनिकका रुपमा कार्यरत नेपाली युवाहरूले ज्यान गुमाइरहेका छन् ।
बाहिर आएको तथ्यांक अनुसार हालसम्म कम्तीमा १२ नेपालीको ज्यान गइसकेको छ । अरु के कति हताहत छन् भन्ने कुराको पूरा विवरण आइसकेको छैन । अर्कातर्फ रुसी सेनामा कति नेपाली भर्ना भएका छन् भन्ने यकिन तथ्यांकसमेत परराष्ट्र मन्त्रालयले लिन सकेको छैन । सो मन्त्रालयले अहिलेसम्म यकिन तथ्यांक नै सार्वजनिक गर्न सकेको छैन । रुसी सेनामा कम्तीमा १२ नेपालीको ज्यान गइसकेको छ भने चार जना युक्रेनी सेनाको कब्जामा पनि छन् । उता रुससँगै युक्रेनले पनि सैनिक भर्ती गरिरहेको छ ।
यो पनि पढ्नुहोस- रुसी सेनामा भर्ती भएकाका आफन्तहरुको आग्रह: स्वदेश फर्काउन पहल गरिदिनुस्
यी दुवै देशको लडाईका चेपुवामा नेपाली युवा परेको बडो नमिठो संयोग आइलागेको छ । दुफैतर्फ गरेर कैयौं घाइते रहेका बताइन्छ तर यसको पनि यकिन संख्या छैन । तर यता सरकार भने यस्तो अवस्थामा पनि मुकदर्शक बनेर बसेको छ । परराष्ट्र मन्त्रालय मौन छ । रुसी र युक्रेनी सेनामा भर्ती हुन नजानु भन्ने औपचारिक विज्ञप्तिबाहेक सरकारसँग केही योजना र कार्यक्रम नै देखिँदैन । सरकारले न उद्धार गरेर स्वदेश ल्याउन खोजेको छ र नत भर्ती रोक्न नै सकेको छ ।
पाल सरकारले रुसलाई कूटनीतिक नोट लेखेर पठाएको थियो । तर यसको जवाफसमेत रुसले दिएको छैन । उता परराष्ट्रमन्त्रीले रुस भ्रमण गर्ने प्रचार गराइरहन्छन् जान सकेका छैनन् । जान चाहेका हुन् या नचाहेका हुन् अथवा अनुमति नै पो नपाएका हुन् कि भन्ने पनि केही सार्वजनिक गरिएको छैन । यत्ति हो कि नेपालले बलियो सञ्चार गर्न नै सकेको छैन । पछिल्लो समय नेपालको परराष्ट्र मामिला रुस–युक्रेन युद्ध र हमास–इजरायल युद्धसम्म पुगेको मात्र होइन यसले हामीलाई क्षति नै दिइरहेको प्रष्टै देखिएको छ । यस्तोमा परराष्ट्रको भूमिका र महत्व मन्त्री एनपी साउदले बढाउन सकेका छैनन् । यसतर्फ मन्त्री र मन्त्रालयको सक्रियता बढेको देखिएको छैन ।
केही अघि हमास विद्रोहीले इजरायलमा आक्रमण गरेर १० जना नेपाली युवाको ज्यन लिएका थिए । त्यतिबेलै हमासले बन्धक बनाएका विपिन जोशी अझै उनीहरुकै कब्जामा छन् । उनलाई छुटाउन पनि मन्त्री सफल भएका छैनन् । यसरी मन्त्री साउद विभिन्न सभा समारोहहरुमा विदेश भ्रमणमा जान लालायित भए पनि यस्ता गम्भीर प्रकृतिका कूटनीतिक विषयमा भने असफल भएका छन् । नेपालका कूटनीतिक क्षेत्रका जानकारहरु भन्छन्– नेपालको परराष्ट्र नीति इतिहासमै सबैभन्दा कमजोर भएको छ ।
