सिञ्जा । जुम्लामा उत्पादित जैविक सिमीले उचित मूल्य नपाउँदा किसान चिन्तामा परेका छन् ।
जिल्लाका दूरदराजका क्षेत्रमा उत्पादन भएको सिमीले मूल्य नपाएको हो । अहिले जिल्ला सदरमुकाम आसपासका क्षेत्रमा सिमी प्रतिकिलो रु १२० मा बिक्री भइरहेको छ । गाउँका किसानले भने बढीमा रु १०० मा बेच्ने गरेका छन् ।
तातोपानी गाउँपालिका–२ कि बेलु चनाराले व्यापारीले आफूलाई ठग्ने गरेको बताउनुभयो । “व्यापारीले हामीलाई फकाइफुलाइ कमाउ धन्दा चलाउँछन्”, उहाँले भन्नुभयो, “हामीले सिमीको उचित मूल्य पाउन सकेका छैनौँ ।”
यस्तै सिमीको मूल्य नपाउने अर्का किसान हुन् तिला गाउँपालिका–६ का लालबहादुर रावत । उहाँले जुम्लाबाट सुर्खेतमा ल्याएको सिमी बिक्री गर्न सक्नुभएको छैन । अहिलेसम्म रावतको पाँच क्विन्टल सिमी बिक्री भएको छैन । सुर्खेतस्थित मङ्गलगडी चोक नजिकै खुला चौरमा भण्डारण गरेर राखेको सिमी सोध्न आउने गरेको भएपनि खरीद गर्न निकै कम आउने गरेको उहाँले बताउनुभयो ।
उहाँले भन्नुभयो, “जुम्लाको सिमीका लागि सुर्खेतको बजार पनि काम लागेन, यसले सिमी उत्पादन गर्ने किसान निरुत्साहित हुने खतरा बढेको छ ।” जुम्लाका गाउँमै प्रतिकिलो रु ११० मा खरीद गरिएको सिमी रु १२० मा समेत बिक्री नभएको उहाँले बताउनुभयो । उहाँले भन्नुभयो, “सुर्खेतमा सिमीको माग अत्यधिक छ भन्ने कुरा जुम्लामा सुनिन्छ तर सुर्खेतमा आउँदा लामो समयसम्म भण्डारण गर्नुपर्ने बाध्यता छ ।” उहाँले बिक्रीका लागि ५० क्विन्टल सिमी सुर्खेत पु¥याउनुभएको छ । खुद्रा बेच्दा प्रतिकिलो रु १२५ र थोकमा रु ११५ मै बिक्री गर्ने गरेको उहाँले बताउनुभयो ।
“कर्णाली प्रदेश सरकारले प्राङ्गारिक कृषिजन्य वस्तुको प्रवद्र्धन गर्ने भन्छ, प्राङ्गारिक जिल्ला जुम्लाबाट आएको बस्तुले भाउ पाउँदैन, यो बिडम्वना छ”, उहाँले भन्नभयो । उहाँका अनुसार सरकारले जुम्लामा स्याउ र सिमीलाई प्राथमिकता दिइरहेको तर यसको बजारीकरण भरपर्दो छैन ।
सरोकारवाला पक्ष गम्भीर भएर नलागे यहाँका किसानले उत्पादनको मूल्य नपाउने खतरा बढेको छ । जुम्लास्थित चन्दननाथ सहकारीले वीरेन्द्रनगरमा जुम्लाको जैविक सिमीको सुपथ मूल्यको पसल राख्न थालेको छ । जुम्लाबाट ल्याएको सिमी यहाँ ग्रेडिङ, लेवलिङ, प्याकेजिङ र जैविक प्रमाणीकरण गरेर मात्रै बजारसम्म लैजाने प्रबन्ध मिलाउँदैछ ।
कर्णाली प्रदेशका भूमि व्यवस्था कृषि तथा सहकारीमन्त्री विमला केसीले सिमीको व्यावसायिक खेतीसँगै किसानलाई जैविक प्रमाणीकरण गरेर मात्रै बजारसम्म पुर्याउन आग्रह गर्नुभयो । उहाँले किसानलाई व्यावसायिक बनाउँदै कर्णाली प्रदेशबाट सिमी निर्यात गर्ने योजना तर्जुमा गर्न लागेको जानकारी दिनुभयो । रासस
