आगामी दशकमा चीनमा ‘रोक्न नसकिने गरी’ जनसंख्यामा ह्रास आउने एक रिपोर्टले प्रक्षेपण गरेको छ ।
राज्यद्वारा प्रायोजित चिनियाँ थिङ्कट्याङ्कहरुको समूहले तयार गरेको उक्त रिपोर्टमा चीनमा धेरै कामदारहरुले उमेर ढल्कँदै गएको समाजलाई समर्थन गर्न नसक्ने स्थिति पैदा हुँदै गएकाले अबको दशकमा यो समस्या देखिने बताइएको छ ।
चीनले दशक लामो विवादास्पद ‘एक बच्चाको नीति’ औपचारिक रुपमा अन्त्य गरेको तीन वर्षपछि यो रिपोर्ट सार्वजनिक गरिएको हो ।
‘नकारात्मक जनसंख्या बृद्धिको युग शुरु हुन लागेको छ,’ सन् २०२९ मा देशको जनसंख्या सबैभन्दा उच्च १.४४ अर्ब पुग्ने उल्लेख गर्दै रिपोर्टमा चेतावनी दिइएको छ ।
द चाइनिज एकाडेमी अफ सोसल साइन्सले प्रकाशित गरेको रिपोर्टमा सन् २०६५ सम्ममा प्रजन्न दरमा आउने गिरावटले चीनको जनसंख्या सन् १९९० ताकाको १.१७२ अर्ब को हाराहारीमा पुग्ने उल्लेख गरिएको छ ।
विश्व बैंकको तथ्यांक अनुसार सन् २०१७ मा चीनको जनसंख्या १.३८६ अर्ब थियो ।
रिपोर्टका अनुसार देशको क्रियाशील आयु भएको जनसंख्या बृद्धि रोकिएको छ तर क्रियाशील जनसंख्याको तुलनामा निश्क्रिय जनसंख्याको दर बढ्दो छ । यसले डिपेन्डेन्सी रेसियो बढेको छ ।
विज्ञहरुले चीन क्रियाशील जनसंख्यामा कमी आएसँगै घरेलु उत्पादन खपतमा पनि कमी आउने बताएका छन् । यसले चीनलाई ‘विकासको इन्जिन’ मान्ने विश्व अर्थतन्त्र पनि प्रभावित हुने उनीहरुको दाबी छ ।
चीन सन् २०१५ मा एक बच्चा नीति अन्त्य गरेको थियो । अहिले चिनियाँ जोडीले दुई वटासम्म सन्तान जन्माउन पाउँछन् । यसका बावजुद चीनको जन्मदरमा ठूलो बृद्धि देखिएको छैन ।
विश्वकै धेरै जनसंख्या भएको चीनमा जनसंख्या बृद्धिमा कमी आउने प्रक्षेपणका बावजुद संयुक्त राष्ट्रसंघले भने विश्वको कुल जनसंख्यामा बृद्धि जारी रहेको बताएको छ ।
सन् २०१७ मा विश्वको जनसंख्या ७.६ अर्ब रहेको बताइएको थियो । सन् २०३० सम्म यो संख्या बढेर ८.६ अर्ब पुग्ने अनुमान गरिएको छ ।
यता, सन् २०२४ सम्ममा जनसंख्याको मामिलामा भारतले चीनलाई उछिन्ने पनि बताइएको छ ।
