काठमाडौँ । जावलाखेलस्थित सदर चिडियाखानामा आजदेखि पूर्ण रूपमा कालो रङ भएको चितुवा (ब्ल्याक प्यान्थर) अवलोकनका लागि राखिएको छ ।

पूर्वी नेपालको इलामबाट उद्धार गरी ल्याइएको उक्त चितुवा आजदेखि दर्शकहरूले अवलोकन गर्न सक्ने गरी राखिएको चिडियाखानाका प्रमुख सत्यनारायण साहले जानकारी दिनुभयो ।

पूर्वी नेपालको इलामबाट उद्धार गरी गत भदौ १७ चिडियाखानामा ल्याई पशु चिकित्सकको प्रत्यक्ष निगरानीमा राखिएको उक्त कालो चितुवा हाल सामान्य अवस्थामा आएपश्चात अवलोकन गर्न सक्ने गरी राखिएको हो ।

यो चितुवाकै प्रजाति भए पनि मेलानिज्म नामक जेनेटिक म्युटेसनबाट शरीरमा अधिक मात्रामा मेलानिन् उत्पन्न भई काला धब्बाहरू बन्ने भएकाले पूर्ण रूपमा कालो देखिन्छ । यस प्रकारका चितुवाहरू विरलै मात्रामा भेटिने गर्छन् ।रासस

ललितपुर । चिडियाखानाको गेटबाट भित्र छिरेको एकैछिनमा बालबालिकाले चर्काे स्वरले कराउँदै भने — उ, पर हेरत कत्रो बाघ रैछ । केही त डराए तर धेरै भने रमाए । आइतबार ललितपुरको जाउलाखेलस्थित चिडियाखानामा पुग्दा तुलसालय आश्रमका बालबालिका निकै रमाएका थिए ।

आश्रममा सानो टेलिभिजनमा जनावर देखेका यी बालबालिका पहिलो पटक यसरी चिडियाखानामा पुगेर प्रत्यक्ष जनावर देख्न पाउँदा निकै दंग थिए । कोहीले कुनै त कोहीले कुनै जनावरलाई मन पराए, हेरे, जिस्किए र बोलाउन खोजे । आश्रममा संरक्षणमा रहेका बालबालिकाहरुलाई त्यसभन्दा बाहिरी संसार र समाज चिनाउनका लागि संघसंस्थाहरुको सहयोगमा विभिन्न स्थानमा लैजाने त गरिएको रहेछ तर चिडियाखाना भने यो पहिलो पटक रहेछ । सोही अनुसार आश्रमले आइतबार बालबालिकाहरुलाई सदर चिडियाखानाको आवलोकन गराएको थियो ।

सदर चिडियाखानाले जुटाइदिएको यो अवसरले निकै खुसी देखिएका बालबालिकालाई देखेर त्यहाँ आएका आरु सर्वसाधारणले पनि बडो चाखले उनीहरुलाई नै हेरेका थिए । चिडियाखानाले आश्रमदेखि नै सवारी साधनको व्यवस्था गरिदिएर उनीहरुलाई चिडियाखानामा घुमघाम गर्ने र जीव जनावारको बारेमा जानकारी पाउने अवसर मिलाएको चिडियाखानाकी संरक्षण शिक्षा अधिकृत रमिता ब्यञ्जनकारले जानकारी गराउनुभयो ।

व्यञ्जनकारका अनुसार सदर चिडियाखानाले यस्तो कार्यक्रम वर्षमा एक पटक गर्ने गरेकामा यस पटक आश्रममा आश्रित बालबालिकालाई ल्याएर यो अवसर प्रदान गरिएको थियो । उनीहरुलाई विहान ११ बजेदेखि दिउँसो २ बजेसम्म अवलोकन गर्ने व्यवस्थाका साथै खाजाको समेत व्यवस्थापन गरिएको हो । अवलोकनका क्रममा उनीहरुलाई अधिकृत व्यञ्जनकार, शिक्षा अधिकृत मदिसरा ढकाल र आस्था जोशीले बालबालिकाहरुलाई संरक्षित जनवारहरु चिनाउँदै उनीहरुको बारेमा व्याख्या समेत गरेका थिए । कुनै पनि कर्पाेरेट हाउस होस् या कार्यालय । सबैको सामाजिक उत्तरदायित्व फण्ड (सिएसआर) को व्यवस्था गरिएको हुन्छ ।

सो व्यवस्था अनुसार ती कम्पनी या कार्यालयको कमाइको केही प्रतिशत यो फण्डमा खर्च गर्नुपर्ने हुन्छ । सायद सदर चिडियाखानाले पनि सोही रकमको व्यवस्था गरेको हो कि कुन, त्यो त थाहा भएन । तर पनि यस्ता अनाथ आश्रम या यी बेसहारा बालबालिका तथा व्यक्तिहरुलाई सहारा प्रदान गरिरहेका आश्रमका लागि यसरी पनि यो रकम खर्च गर्न सकिन्छ भन्ने सदर चिडियाखानाको यो कार्य पनि एक उदाहरण बन्न सक्छ । चिडियाखानामा सबैको आकर्षणको केन्द्र थिइन् स्तुति ।

यो पनि पढनुहोस- स्तुतिको बोलीमा आउन खोजेकी ‘आमा’

विसं २०७८ को माघ महिनामा हुम्ला जिल्लाको अदानचुली गाउँपालिका वडा नं ५ स्थित एक गरिब परिवारमा जन्मिएकी स्तुतिले आमा देख्न पाइनन् । छोराको चाहनामा छोरी जन्माउँदै आएकी आमाकी उनी सातौँ छोरी थिइन् । स्तुति जन्मिएको केही मिनेटमै उनकी आमाले पीडाका कारण सालनाल नखस्दै मृत्युवरण गरिन् । उनलाई हुम्लाको त्यो समाजको ताप र त्रास थियो जसरी पनि छोरा जन्माउनुपर्ने । सातौँ पटक पनि छोरी जन्मिएपछि सन्तानको अनुहार नै नहेरी आमाले मृत्युुबरण गरेपछि भन्न सकिन्छ कि उनले त्यही पीडामै रहेर मृत्युवरण गरेकी हुन् । बुबा दम रोगका विरामी, घरमा उनका छ दिदीहरु ।

उनलाई हेरचाह र संरक्षण गर्न सक्षम नभएपछि गाउँलेले ८-९ दिनसम्म गाईभैसीको दुध खुवाएर त राखे, त्यसपछि उनलाई बचाउने र हुर्काउने झमेला कसले ब्यहोरिदिने ? घर र आफन्तकै बोझ बन्नुपरेकी यी छोरीलाई ललितपुरको तुलसालय आश्रमले हुम्ला पुगेरै उद्धार गरेर ल्यायो र अहिले उनी २७ महिनाकी भइन् र यो जन्मकी उनकी आमा हुन् सुरु सुवेदी । आमा वितेपनि स्तुतिको मातृत्व वित्न दिइनन् सुरुले । तुलसालय आश्रमकी अध्यक्ष सरु आफैँ हुम्ला पुगेर नानीलाई ल्याइन् र आश्रममै न्वरान पनि गरिन् । उनैले राखेको नाम हो, स्तुति । सरु भन्छिन्, जसरी छोरा जन्माउन नसक्नुको पीडाले उनको आमाले मृत्युवरण गर्नुपर्यो, त्यसरी अबका दिनमा कुनै आमा मर्नु नपरोस् भन्ने स्तुति भगवानलाई गरेर उनको नाम स्तुति रोखेकी हुँ ।

ललितपुर महानगरपालिका वडा नं २५ नख्खुडोलस्थित तुलसालय आश्रमकी सञ्चालक सुवेदी अहिले सो आश्रममा जेष्ठ नागरिक मानसिक रुपमा विक्षिप्त भएकाहरुका साथै बाबुआमा गुमाएकाहरुलाई समेत संरक्षकत्व प्रदान गरिरहेको बताउनुहुन्छ । अहिले जेष्ठ नागरिक र मानसिक समस्या भएकाहरु बाहेक ३७ जना बालबालिका सो आश्रममा हुर्किएका छन् र तीमध्ये ३२ जना विद्यालय जाने गर्दछन् ।

संरक्षणमा रहेका बालबालिकाहरुको स्याहारसुसारका लागि कसरी आर्थिक व्यवस्थापन गरिरहनुभएको छ त भन्ने पंक्तिकारको प्रश्नमा उनले हाँस्दै जवाफ दिइन्, “भगवानले पुर्याएका छन् । कसैले विवाहको बार्षिकोत्सव, जन्मोत्सव, अन्य कुनै पर्वका अवसरमा दिएको सहयोग आश्रमले पाएको छ । हामीले प्रचारप्रसार गरेर चन्दा मागेका छैनौं । सुरुमा आफ्नै सम्पत्ति बेचेर आश्रम सञ्चालन गर्याैं । अहिले विभिन्न व्यक्ति तथा संस्थाबाट सहयोग प्राप्त भइरहेको छ ।”

उनका अनुसार नेपाल सरकारको आँखा भने अहिलेसम्म तुलसालयसम्म पुगेको छैन । आश्रममा २७ महिनादेखि १७ बर्ष सम्मका बालबालिका र ९० बर्षसम्मका जेष्ठ नागरिकहरु गरी ५३ जना हुनुहुन्छ । संरक्षणमा रहेका बालबालिकाहरुका लागि आश्रमले भैसेपाटीस्थित आदर्श सौल युवक माध्यमिक विद्यालयमा अध्ययन गर्ने व्यवस्था मिलाएको छ । सबैलाई समान व्यवहार र संस्कारसहितको संरक्षण प्रदान गर्नुपर्छ भन्ने सोचअनुसार सबैलाई पठनपाठनको व्यवस्था मिलाइएको सरु बताउँछिन् ।

आइतबार यसरी चिडियाखानाले तुलसालय आश्रमलाई सम्झिएर यसरी बालबालिकालाई रमाउने अवसर प्रदान गरेकामा सुरु अध्यक्ष सरु सुवेदी निकै खुसी थिइन् । भवुक हुँदै उनले भनिन् “यो समाजमा बेसहाराहरुको पनि कोही रहेछ, हामीले गरिरहेका कामलाई पनि कसैले हेरेको या देखेको रहेछ भन्ने महसुुस गरिरहेकी छु, निकै खुसी लागेको छ ।”

काठमाडौँ । रातो मछिन्द्रनाथको भोटो देखाउने दिन आज मात्रै ललितपुरको जावलाखेलस्थित सदर चिडियाखानामा १२ हजार अवलोकनकर्ता आएका छन् ।

वर्षा र सहकालका देवता रातो मछिन्द्रनाथको भोटो देखाउने दिन परेकाले अन्य दिनभन्दा धेरैले चिडियाखाना अवलोकन गरेका हुन् । चिडियाखानाका सूचना अधिकारी गणेश कोइरालाका अनुसार अन्य दिन बढीमा तीन हजारले मात्र चिडियाखानाको अवलोकन गर्ने गरेका थिए आज भोटो देखाउने दिन भएकोले उल्लेख्य मात्रामा अवलोकनकर्ता आएका हुन् ।

चिडियाखाना अवलोकनकै लागि अन्य दिन रु दुई सय तिर्नुपर्ने भए पनि आज रु ७५ मै अवलोकनको व्यवस्था मिलाइएको अधिकारी कोइरालाले बताउनुभयो । कोरोनाले गर्दा तीन वर्षसम्म आर्थिक समस्या झेलिरहेको चिडियाखानामा पछिल्लो समय अवलोकनकर्ताको भीड नै लाग्ने गरेको छ । उहाँका अनुसार अवलोकनकर्ता बढेकै कारण विगत वर्षमा भन्दा यस वर्ष आम्दानीको लक्ष्यसमेत बढाइएको छ । विगतका वर्षमा वार्षिक रु १४ देखि १६ करोड आम्दानी गर्दै आएको चिडियाखानाले यस वर्ष रु २० करोड आम्दानी गर्ने लक्ष्य लिएको छ ।

“यही अनुपातमा अवलोकनकर्ता आउने हो भने लक्ष्यमा पुग्न हामीलाई कठिन छैन । यहाँको आम्दानीको स्रोत भनेको अवलोकनकर्ताबाट आउने प्रवेश शुल्कवापतको रकम नै हो”, अधिकारी कोइरालाले भन्नुभयो ।

हाल चिडियाखानामा एक सय १० प्रजातिका एक हजार ६८ जीवजनावर रहेका छन् । त्यहाँका मुख्य आकर्षणका रूपमा बाघ, भालु, चितुवा र रातो हाब्रे छन् । ती प्रजातिमध्ये ३३ स्तनधारी, ६१ चरा, आठ उभयचर र १७ प्रजातिका माछा छन् । नेपालमा लोप हुन लागेको भनी सूचीकृत ३८ दुर्लभ वन्यजन्तुमध्ये १५ लाई चिडियाखानाले संरक्षण गरी प्रदर्शनीमा राखेको छ । चिडियाखाना अवलोकन गर्न विदेशीका लागि रु सात सय ५०, सार्क देशका लागि रु पाँच सय, नेपालीलाई रु दुई सय तथा नेपाली विद्यार्थी र ज्येष्ठ नागरिकका लागि रु ९० शुल्क निर्धारण गरिएको छ ।

अवलोकनका लागि तीर्ने शुल्कबाट नै चिडियाखानाले कर्मचारीलाई तलब भत्ता र जीवजनावरलाई खाना खुवाउनेलगायत सबै व्यवस्थापनको काम गर्दै आएको छ । तत्कालीन राणा प्रधानमन्त्री श्री ३ जुद्धशम्शेर जङ्गबहादुर राणाले सन् १९३२ मा यहाँ निजी चिडियाखानाका रूपमा स्थापना गरेका थिए ।

विसं २०११ देखि सर्वसाधारणका लागि खुला गरिएको चिडियाखाना विसं २०५२ देखि व्यवस्थापनको जिम्मेवारीसहित राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण कोषबाट सञ्चालित छ । रासस

ललितपुर । जावलाखेलस्थित राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण कोष सदर चिडियाखाना जावलाखेलको आम्दानी बढेको छ । कोरोना महामारीका कारण लगातार घटेको आम्दानी चालु आर्थिक वर्षमा भने बढेको हो ।

चिडियाखानाका सूचना अधिकारी गणेश कोइरालाका अनुसार चालु आर्थिक वर्षको चैतसम्म यहाँ घुम्न आउने आन्तरिक र बाह्य पर्यटकसँगै आम्दानी पनि बढेको जानकारी दिनुभयो ।

उहाँको अनुसार सो अवधिमा सात लाख ६६ हजार ८५ जनाले अवलोकन गरेको र रु १२ करोड ८५ लाख ६५ हजार पाँच सय १० आम्दानी भएको छ । गत आवको सोही अवधिमा पाँच लाख २१ हजार आठ सय ४३ जना पर्यटकमार्फत रु आठ करोड ६३ लाख नौ हजार सात सय ७० आम्दानी भएको थियो । चिडियाखानामा प्रत्येक दिन औषतमा पाँच हजारदेखि छ हजार आन्तरिक तथा विदेशी पर्यटक आउने गरेको उहाँको भनाइ छ । रासस

काठमाडौँ । कञ्चनपुरको शुक्लाफाँंटा राष्ट्रिय निकुञ्ज क्षेत्रको नरभक्षी बाघलाई नियन्त्रणमा लिई आईतवार सदर चिडियाखाना, जावलाखेलमा ल्याइएको छ ।

निकुञ्ज र राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण कोषका प्राविधिकको सहयोगमा बाघलाई सदर चिडियाखाना, जावलाखेलमा राखिएको हो । वैशाख ८ गते कञ्चनपुर, बेलौरी नगरपालिका–८ पचुई गाउँ क्षेत्रमा पर्ने खप्टी नालामा ४२ वर्षीया गंगादेवी चन्दलाई आक्रमण गरेको थियो । आक्रमणपछि उहाँको निधन भएको थियो ।

अन्य महिला भाग्न सफल भई उद्धारका लागि कुण्डा सव डिभिजन वन कार्यालयमा खबर गरेपश्चात आक्रमणमा परेकी महिलाको उद्धार र बाघ नियन्त्रण कार्यमा डिभिजन वन कार्यालय कञ्चनपुर, निकुञ्ज कार्यालय (हात्ती सहित), नेपाल प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी बल, नेपाली सेना, कोषको शुक्लाफाँटा संरक्षण कार्यालयलगायतका निकाय क्रियाशील भइ बाघ नियन्त्रणमा लिइ भिडियाखानामा ल्याइएको हो ।

बाघ नियन्त्रणमा लिइ चिडियाघरमा ल्याइसकेपछि सञ्चारकर्मीहरुसँग कुरा गर्दै राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण कोषका सदस्यसचिव शरद अधिकारीले बाघले धेरै मानिसहरुलाई क्षति गरेकाले नियन्त्रणमा लिइ चिडियाखानामा राखिएको बताउनु भयो । उहाँले अहिले चिडियाखानामा ४ वटा बाघ राख्नसक्ने क्षमता भएपनि ५ वटा बाघ रहेको बताउनु भयो । उहाँले आईतवार ल्याइएको बाघसहित ५ वटा बाघमध्ये ४ वटा भाले बाघ र एउटा पोथी बाघ रहेको बताउनु भयो । उहाँले चिडियाखानमा एउटा महाराजा नामक बाघ रहेको र उसलाई जोडी बनाउने गरी कञ्चनपुरबाट ल्याइएको बाघ महारानी नाम दिएर राख्ने योजना रहेको बताउनु भयो ।

उहाँले भन्नुभयो, ‘यो बाघ कञ्चनपुर जिल्लाको बेलौरी नगरपालिका वडा नम्बर ८ मा सिमसार जस्तो क्षेत्रमा गंगादेवी चन्द, ४२ वर्षको उहाँलाई आक्रमण गर्दा मृत्यु भयो । हाम्रो साथीहरुले हिजो बिहान धेरै चाँडो यो बाघ नियन्त्रणमा लिन सक्नुभयो । बाघले नेपालमा धेरै मानिसको क्षति गरेको छ । यस्ता बाघलाई नसमाति उपाय नै छैन, त्यसैले पनि यो बाघलाई नियन्त्रण लिएर चिडियाखानामा ल्याएका हौँ ।

‘यहाँ दुई जोडी बाघ राख्नसक्ने क्षमता छ, अहिले ५ वटा छन्, जसमा ४ भाले र पोथी एक बाघ छ, पोथी बाघलाई यहाँ ल्याउनुको कारण कुनै एक भाले बाघसँग जोडी मिले राख्ने सोच छ । यहाँ एउटा महाराजा भन्ने बाघ छ, त्योसँग जोडी मिलेर मिलाएर राख्ने सोच छ । यी दुई बाघ मिले भने महाराज, महारानी नाम मिलाएर राख्ने सोच छ ।’

उद्धार गरिएको पोथी बाघ अन्दाजी पाँच वर्ष उमेरको रहेको र घटना भएको क्षेत्र नजिकको भारतीय वन क्षेत्रमा विगत एक महिनाको अवधिमा थप दुई जना (एक जना नेपालीसहित) को बाघका कारण ज्यान गएको पाइएको सदस्यसचिव अधिकारीले बताउनु भयो । शुक्लाफाँटा राष्ट्रिय निकुञ्ज र वरपरको क्षेत्रमा ३६ वटा वयस्क पाटेबाघ रहेको अनुमान गरिएको छ ।

काठमाडौँ । यही मङ्सिर ४ गते हुने प्रतिनिधिसभा र प्रदेशसभा सदस्य निर्वाचनको दिन जावलाखेलस्थित सदर चिडियाखाना बन्द हुने भएको छ ।

हरेक दिन बिहान १० देखि साँझ ५ बजेसम्म सर्वसाधारणका लागि अवलोकन गर्न खुला रहने गरेको चिडियाखाना निर्वाचनको मतदानको दिनलाई ध्यानमा राखी बन्द गर्ने निर्णय गरिएको चिडियाखाना व्यवस्थापन पक्षले जनाएको छ । हाल चिडियाखानामा विभिन्न ११० प्रजातिका एक हजार एक वन्यजन्तु छन् ।

अवलोकन गर्न विदेशीका लागि रु एक हजार, सार्क राष्ट्रका व्यक्तिका लागि रु ५०० र नेपालीलाई रु २०० शुल्क निर्धारण गरिएको छ । चिडियाखानामा वार्षिक करिब ११ लाख दर्शक अवलोकन गर्न आउने गरेका छन् । यहाँ वन्यजन्तुको रेखदेख र स्याहारका लागि हाल ६५ कर्मचारी रहेका छन् ।

तत्कालीन राणा प्रधानमन्त्री जुद्ध शम्शेरद्वारा विसं १९८९ मा निजीरूपमा स्थापना गरिएको सदर चिडियाखाना २०११ सालदेखि मात्र सर्वसाधारणलाई खुला गरिएको थियो । चिडियाखाना २०५२ सालदेखि भने राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण कोषद्वारा व्यवस्थापन गरिएको हो ।

काठमाडौँ । ललितपुरको जावलाखेलमा रहेको सदर चिडियाखाना अवलोकन गर्न आउने अवलोकनकर्ताको सङ्ख्या बढ्दै गएको छ । पछिल्लो समय कोरोना सङ्क्रमणको त्रास पनि हट्दै गएकाले चिडियाखाना अवलोकन गर्न आउने अवलोकनकर्ताको सङ्ख्या बढ्दै गएको चिडियाखाना प्रशासनले जनाएको छ ।

हिजो आज दैनिक कम्तीमा पनि एक हजार पाँच सयसम्म सदर चिडियाखाना अवलोकन गर्न आउने गरेको सदर चिडियाखाना प्रमुख रचना शाहले बताउनुभयो । उहाँले भन्नुभयो, “कोरोना सङ्क्रमण दर घट्दै गएकाले अहिले चिडियाखाना अवलोकन गर्नेको सङ्ख्या उल्लेख्यरुपमा वृद्धि भएको छ, सबैभन्दा बढी युवा र बिद्यार्थी आउने गरेका छन् ।”

अवलोकनकर्ता बढेसँगै चिडियाखाना प्रशासनले अवलोकनकर्तालाई अनिवार्यरुपमा स्वास्थ्य मापदण्ड पालना गराउने गरेको छ । अवलोकनकर्ताले अब मास्क अनिवार्य, चिडियाखानाभित्र बसेर खान र जीव जनावरलाई खुवाउन छुन नपाउने, सेनिटाइजर अनिवार्य प्रयोग गर्नुपर्ने, आफू गएको समूहसँग मात्रै घुलमिल हुन मिल्ने जस्ता मापदण्डको पालना गर्नुपर्ने नियम बनाएको बताइएको छ ।

चिडियाखाना अवलोकन समय हरेक दिन बिहान १० देखि साँझ ५ बजेसम्म राखिएको छ । हाल चिडियाखानामा एक सय १० प्रजातिका एक हजार ६८ जीव जनावर राखिएका प्रमुख शाहले बताउनुभयो ।

उहाँका अनुसार चिडियाखानामा मुख्य आकर्षणका रुपमा बाघ, भालु, चितुवा, रेडपाण्डा ९रातो हाब्रे० रहेका छन् । ती प्रजातिमध्ये ३३ स्तनधारी, ६१ चरा, आठ उभयचर र १७ प्रजातिका माछा छन् । नेपालमा लोप हुन लागेको भनी सूचीकृत ३८ दुर्लभ वन्यजन्तुमध्ये १५ लाई चिडियाखानाले संरक्षण गरी प्रदर्शनीमा राखेको छ ।

चिडियाखाना अवलोकनका गर्न विदेशीलाई रु एक हजार, सार्क राष्ट्रका पाहुनालाई रु पाँच सय, नेपालीलाई रु दुई सय, विद्यार्थीलाई रु एक सय ३५ र ज्येष्ठ नागरिकका लागि रु ९० शुल्क निर्धारण गरिएको चिडियाखाना प्रशासनले जनाएको छ ।

तत्कालीन राणा प्रधानमन्त्री श्री ३ जुद्धशमसेर जङ्बहादुर राणाले सन् १९३२ मा निजी चिडियाखानाका रुपमा स्थापना गर्नुभएको हो । विसं २०११ बाट सर्वसाधरणका लागि खुला गरिएको चिडियाखाना विसं २०५२ बाट यसको व्यवस्थापनको जिम्मेवारी ३० वर्षका लागि नेपाल सरकारले राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण कोषलाई हस्तान्तरण गरेको छ ।

काठमाडौं । सदर चिडियाखानामा रहेका एकजोडी चिम्पान्जीका लागि सुविधा सम्पन्न ‘चिम्पान्जीको घर’ बनाइएको छ ।

शुक्रबार सदर चिडियाखानाको परिसरमा नवनिर्मित ‘चिम्पान्जीको घर’ वन तथा वातावरण मन्त्रालयका सचिव एवं राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण कोषका सदस्य पेमनारायण कंडेल र राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण कोषका सदस्य सचिव शरदचन्द्र अधिकारीले संयुक्त रुपमा उद्घाटन गर्नुभएको हो । उक्त घर चिम्पान्जीका लागि सुविधा सम्पन्न रहेको तथा चिडियाखाना आउने दर्शकहरुका लागि पनि सजिलै अवलोकन गर्न सकिने गरि निर्माण गरिएको सदर चिडियाखानाले बताएको छ ।

चिडियाखानामा रहेका एक जोडी चिम्पान्जीबा बच्चा २०७४ साल असोज ३१ गते अवैध रुपमा नेपाल ल्याइएको अवस्थामा केन्द्रीय अनुसन्धान ब्यूरो(सिआईबी) ले उद्धार गरी चिडियाखानामा ल्याइएको जनाइएको छ । चिडियाखाना आइपुग्दा चिम्पान्जीको भाले बच्चा अन्दाजी ३ महिनाको र तौल ३.५ केजी रहेको तथा पोथी बच्चा अन्दाजी ६ महिनाको र तौल ४ केजी रहेकोमा हाल भालेको तौल २१ केजी र पोथीको तौल २४ केजी रहेको छ । चिम्पान्जीलाई मौसम अनुसारको फलफूल, सागसब्जी, दुध, पाउरोटी, मह खुवाउने गरिएको छ ।

चिम्पान्जीको जोडीलाई प्रभुशम्शेर जबरा तथा राजी राणा ट्रष्टकी राजी राणाले वार्षिक दश लाख रुपैयाँ उपलब्ध गराएर अभिभावकत्व लिनुभएको जानकारी दिइएको छ । चिडियाखानाले वन्यजन्तु अभिभावकत्व अभियान सुरु गरेको र यस अभियान अन्र्तगत चिडियाखानाका वन्यजन्तुहरुको आवश्यक आहारा, स्याहार, स्वास्थ्योपचार खर्च लगायतका सम्पूर्ण अभिभावकत्व जो कोहीले लिन सक्ने सदर चिडियाखानाले स्पष्ट पारेको छ ।

१२० रोपनी क्षेत्रफलमा फैलिएको सदर चिडियाखानामा हाल ११३ प्रजातिका विभिन्न वन्यजन्तुहरु प्रदर्शनीमा रहेका छन् । सदर चिडियाखानाले वार्षिक रुपमा औसत ३०० वन्यजन्तुको उद्धार गर्दै आएको बताइएको छ ।