जेरूसेलम। इरानसँगको सम्झौता ‘परमाणु खतरा पूर्ण रूपमा अन्त्य’ का लागि हुनुपर्ने अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पसँगको फोनवार्ताबारे जानकारी दिँदै प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतन्याहुले आइतबार बताउनुभएको छ।

इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतान्याहुले भन्नुभएको छ, “अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प र मबीच इरानसँग कुनै पनि अन्तिम सम्झौताका लागि इस्लामिक गणतन्त्रको ‘आणविक खतरा’ को पूर्ण रूपमा अन्त्य गर्ने बिषयमा सहमति भएको छ।”

नेतान्याहुले शनिबार राति दुई नेताबीच भएको कुराकानीलाई सङ्केत गर्दै भन्नुभएको छ, “फोनवार्ता धेरै राम्रो भयो।” राष्ट्रपति ट्रम्पले यसपहिले नै उक्त कुराको पुष्टि गर्नुभएको थियो ।

“राष्ट्रपति ट्रम्प र म इरानसँग कुनै पनि अन्तिम सम्झौताले आणविक खतरा पूर्ण रूपमा समाप्त गरिनुपर्छ भन्ने कुरामा सहमत भएका छौँ। यसको अर्थ इरानको युरेनियम संवर्धन केन्द्रहरू भत्काउनु र उसको क्षेत्रबाट प्रवर्धित आणविक सामग्री हटाउनु हो,” नेतान्याहूले एक विज्ञप्तिमा भन्नुभएको छ।

उहाँले भन्नुभयो, “राष्ट्रपति ट्रम्पको जस्तै मेरो नीति पनि परिवर्तन भएको छैन, इरानले आणविक हतियार उत्पादन गर्नेछैन ।”

नेतन्याहुले भन्नुभयो, “दुबै नेताहरूले स्ट्रेट अफ हर्मुज पुनः खोल्ने सम्बन्धी समझदारी पत्रबारे पनि छलफल भएको छ।

“दुई देशबीचको साझेदारी युद्धको मैदानमा प्रमाणित भएको छ, इरान कहिल्यै बलियो भएको छैन,” यसअघि राष्ट्रपति ट्रम्पले भन्नुभएको थियो । ट्रम्पले लेबनान लगायत सबै मोर्चामा खतराविरुद्ध इजरायलको रक्षा गर्ने अधिकारको लागि आफ्नो प्रतिवद्धता पछिल्लो फोनवार्तामा दोहोर्याउनु भएको छ । (रासस/एएफपी)

काठमाडौँ। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले अमेरिका र इरानबीचको सम्बन्धमा सकारात्मक विकास भइरहेको र दुई देश सम्झौतानजिक पुगेको बताउनुभएको छ ।

इरानमाथि गर्ने भनिएको सैन्य आक्रमण स्थगित गर्ने घोषणा गरेको केही घण्टापछि राष्ट्रपति ट्रम्पले यस्तो धारणा राख्नुभएको हो ।

खाडी मुलुकहरूले इरानमाथि मङ्गलबारका लागि तय गरिएको सैन्य कारबाही केही दिनका लागि रोक्न आग्रह गरेको ट्रम्पले जानकारी दिनुभयो ।

उहाँकाअनुसार यो स्थगन केही समयका लागि अझै लम्बिन सक्ने सम्भावना छ । यसैबीच, राष्ट्रपति ट्रम्पले इरानले आफ्नो परमाणु कार्यक्रम पूर्ण रूपमा त्याग्नुपर्ने अडान पुनः दोहोर्याउनुभएको छ । सिन्ह्वा/ न्युज एजेन्सी नेपाल

बेइजिङ। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले बिहीबार चिनियाँ समकक्षी सी चिनफिङसँगको वार्ता ‘अत्यन्त सकारात्मक’ भएको बताउनुभएको छ।

ग्रेट हल अफ द पिपुलमा आयोजित भव्य समारोहमा राष्ट्रपति ट्रम्पले भन्नुभयो, “हामीले चिनियाँ प्रतिनिधिमण्डलसँग आज अत्यन्त सकारात्मक र फलदायी कुराकानी गरेका छौँ ।

भेटका अबसरमा अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिनपिङलाई सेप्टेम्बर २४ मा ह्वाइट हाउस भ्रमणका लागि आमन्त्रण पनि गर्नुभएको छ।

अमेरिकी राष्ट्रपति र प्रतिनिधिमण्डलको सम्मानमा आयोजित रात्रिभोज समारोहमा राष्ट्रपति सी र उहाँकी पत्नी पेङ लियुआनलाई सम्बोधन गर्दै ट्रम्पले भन्नुभयो, “सेप्टेम्बर २४ मा ह्वाइट हाउस भ्रमणका लागि चिनियाँ राष्ट्रपति सी र प्रथम महिला पेङलाई निमन्त्रणा गर्न पाउनु मेरो लागि गौरवको विषय हो ।”

सहकार्यले अमेरिकालाई सहयोग पुर्‍याउने छ : नेता सी

यसैबीच, चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टीका महासचिव तथा राष्ट्रपति सी चिनफिङले अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पसँगको वार्तापछि आयोजित रात्रिभोजलाई सम्बोधन गर्दै चीनको प्रगतिले अमेरिकालाई पुनः महान् बनाउन सक्ने बताउनुभएको छ।

ट्रम्पको एमएजीए अभियानलाई सङ्केत गर्दै नेता सीले भन्नुभयो, “चिनियाँ राष्ट्रको महान पुनरुत्थान हासिल गर्ने कार्य र अमेरिकालाई फेरि महान बनाउने काम पूर्ण रूपमा सँगसँगै चल्न सक्छ। यसले एक अर्कालाई सफल हुन मद्दत गर्न सक्छ र सम्पूर्ण विश्वको भलाइलाई अगाडि बढाउन सक्छ।

बेइजिङमा भएको वार्तापछि आयोजित एक भोजमा राष्ट्रपति सी र उनकी पत्नी पेङ लियुआनलाई सम्बोधन गर्दै ट्रम्पले भने, ’सेप्टेम्बर २४ मा ह्वाइट हाउसमा हामीलाई भेट्न आउनु भएकोमा म्याडम पेङलाई निमन्त्रणा गर्न पाउनु मेरो लागि गौरवको विषय हो । (रासस/एएफपी)

वासिङ्टन। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प अमेरिकी समयअनुसार मङ्गलबार राति चीन भ्रमणका लागि प्रस्थान गर्नुभएको छ । उहाँ अबको केहीघण्टाभित्र बेङजिङ अवतरण गर्नुहुनेछ ।

राष्ट्रपति ट्रम्पको चीन भ्रमण यस्तो समयमा भएको छ जतिवेला इरानविरूद्ध अमेरिका–इजरायलको संयुक्त आक्रमणपछि बदलामा इरानले चालेको कदमले मध्यपूर्वमा तनाबको अवस्था सिर्जना भएको छ।

विश्वका प्रमुख दुई विशाल अर्थतन्त्रबीच व्यापार, करवृद्धि र मध्यपूर्वजस्ता महत्वपूर्ण विषयमा छलफल गर्ने कार्यक्रम रहेको चिनियाँ अधिकारीले जनाएका छन् ।

चीनले यो भ्रमणलाई अमेरिकासँगको व्यापारिक सम्बन्ध सुधारको अवसरका रूपमा हेरेको छ । इरान सङ्कट र खाडी क्षेत्रको अवस्थाबारे भ्रमण केन्द्रित रहने अन्तराष्ट्रिय सञ्चारमाध्याहरूले जनाएका छन् ।

अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पको बुधबार हुने चीनको राजकीय भ्रमणका क्रममा हुने यो भेटवार्तासँगै दुई मुलुकका नेताबीचको यो सातौँ प्रत्यक्ष भेट हुनेछ । यसअघि उहाँहरुबीच सन् २०२५ को अक्टोबरमा दक्षिण कोरियाको बुसानमा भेटवार्ता भएको थियो ।

चीनले यो भ्रमणलाई व्यापार सम्झौतालाई अगाडि बढाउने र अमेरिकासँगको करवृद्धि विवाद अन्त्य गर्ने अवसरका रूपमा हेरेको छ । यो करवृद्धिले ५२५ अर्ब डलरभन्दा बढीको चिनियाँ निर्यातमा असर गरेको तथ्याङ्कहरू सार्वजनिक भएका छन् ।

राष्ट्रपति ट्रम्पले यसअघि सन् २०१७ मा आफ्नो पहिलो कार्यकालमा चीनको भ्रमण गर्नुभएको थियो यसपटक उहाँ अमेरिकाका कैयौँ ठूला कम्पनीका कार्यकारी प्रमुखसहित बेइजिङ आइपुग्नुहुनेछ ।

ह्वाइट हाउसले ट्रम्पको कार्यतालिका कस्तो हुने भन्ने खुलाएको छ ।

ह्वाइट हाउसका अनुसार राष्ट्रपति ट्रम्प बुधबार साँझ बेइजिङ पुग्नुहुनेछ भने बिहीबार उहाँलाई चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनफिङले औपचारिकरूपमा स्वागत गर्नुहुनेछ र त्यसपछि द्विपक्षीय भेटवार्ता हुनेछ । दुई नेताबीच शुक्रबार पनि अनौपचारिक कुराकानी हुनेछ र सोही दिन उहाँलाई चिनियाँ राष्ट्रपतिका तर्फबाट दिवा भोजको आयोजना हुनेछ । अमेरिकाले चिनियाँ राष्ट्रपति सीलाई वासिङ्टन भ्रमणको निम्तो दिने योजना पनि बनाएको छ ।

अमेरिकी अर्थमन्त्री स्कट बेसेन्टसँग व्यापार वार्ताका लागि उपप्रधानमन्त्री हे लिफेङ मे १२ र १३ मा दक्षिण कोरिया जानुभएको छ । ट्रम्पको भ्रमणअघि यो वार्ता अन्तिम चरणको वार्ता हुनेछ । वार्तामा व्यापार, कर, कृत्रिम बुद्धिमत्ता र प्रविधि, ताइवान र अमेरिकाले ताइपेईलाई हतियार बिक्री गर्ने, इरान र मध्यपूर्वको सुरक्षा, दुर्लभ खनिज र आपूर्ति श्रृङ्खलाजस्ता विषयमा छलफल हुने बताइएको छ ।

ट्रम्पको तालिकामा बेइजिङमा रहेको ‘टेम्पल अफ हेवन’ (स्वर्गको मन्दिर) को भ्रमण पनि समावेश छ । यो मन्दिरहरूको एक परिसर हो, जहाँ पुरानो समयमा चिनियाँ सम्राटहरूले राम्रो फसलको लागि पूजा गर्थे।

व्यापार वार्ता

बेइजिङ प्रस्थान गर्नुअघि राष्ट्रपति ट्रम्पले सीसँगको सबैभन्दा महत्वपूर्ण वार्ता व्यापारसम्बन्धी हुने बताउनुभएको थियो । उहाँले चीनसँग थप सम्झौतामा हस्ताक्षर गर्ने योजना बनाउनुभएको छ, जसअन्तर्गत चीनले अमेरिकाबाट थप खाद्य पदार्थ र विमान खरिद गर्नेछ । दुई देशले आफ्ना मतभेदहरू समाधान गर्न व्यापार बोर्ड गठन गर्ने योजना पनि बनाएका छन्।

चीनको अपेक्षा

व्यापारका दृष्टिले ट्रम्पसँगै अमेरिकाका प्रमुख बहुराष्ट्रिय कम्पनीका उच्च अधिकारीहरु पनि सहभागी हुने भएकाले यो भ्रमणबाट चीनले ठूलो फाइदा लिने अपेक्षा गरिएको छ । यसमा टेस्लाका प्रमुख एलन मस्क र एप्पलका कार्यकारी प्रमुख टिम कुक पनि सामेल हुनुहुन्छ, उहाँहरूको चीनमा राम्रो व्यवसाय छ । सन् २०२६ को सुरुवातमा एप्पलले चीनको प्रतिस्पर्धी स्मार्टफोन बजारमा पहिलो स्थान हासिल गरेको छ । यसको कारण आइफोनको बिक्रीमा २८ प्रतिशतले वृद्धि भएको थियो । चीनमा बनेका टेस्ला गाडीहरूको बिक्री (निर्यात सहित) अप्रिलमा ७९,४७८ पुगेको छ, जुन अघिल्लो वर्षको तुलनामा ३६ प्रतिशतले बढी हो। यसले उत्पादन पुनः बढ्ने सङ्केत गरेको छ ।

विश्व नजर

खाडी क्षेत्रको सङ्कट र इरान युद्धको समाधान हुने अपेक्षा गरिएकाले विश्वको यो भ्रमणमा विशेष नजर रहनेछ । इरानका विदेशमन्त्री अब्बास अरागचीले हालै बेइजिङको भ्रमण गर्नुभएको थियो, जसलाई अमेरिकाले पनि नजिकबाट नियालेको थियो । चीन इरानबाट तेल किन्ने सबैभन्दा ठूलो देश हो।

चीनले इरानलाई स्ट्रेट अफ हर्मुज खोल्न अपिल गरेको छ । अमेरिकी विदेशमन्त्रीले भने इरानको नीतिले उसलाई विश्वस्तरमै एक्ल्याउने बताउनुभएको छ। विश्लेषकहरूका अनुसार चीनले साउदी अरब, युएई र कुवेतजस्ता धेरै देशसँग गहिरो सम्बन्ध राखेकाले खाडी क्षेत्रमा स्थिरता चाहन्छ ।

चीनको सरकारी पत्रिका ग्लोबल टाइम्सले दुई नेताबीचको वार्ताले सम्बन्धमा स्थायित्व ल्याउने र भविष्यमा सहकार्यलाई अझ मजबुत बनाउनुपर्ने जनाएको छ । चीनले यो बैठकमा ताइवान मुद्दा पनि महत्वपूर्ण हुने बताएको छ भने अमेरिकाले चीनलाई ताइवानमाथि ‘सही निर्णय’ लिन भनेको छ । रासस

काठमाडौँ। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानद्वारा युद्ध अन्त्यका लागि पठाइएको पछिल्लो प्रश्तावमाथि चाँडै समीक्षा गर्ने बताउनुभएको छ । यद्यपि, उक्त प्रस्ताव स्वीकार्य हुनेमा उहाँले गम्भीर शङ्का व्यक्त गर्नुभएको छ ।

आफ्नो सामाजिक सञ्जाल ‘ट्रूथ सोसल’ मार्फत जानकारी दिँदै राष्ट्रपति ट्रम्पले भन्नुभयो, ‘म इरानले भर्खरै पठाएको योजनाको चाँडै समीक्षा गर्नेछु, तर त्यो स्वीकार्य होला भन्ने म कल्पना गर्न सक्दिनँ।’

यसअघि पत्रकारहरूसँगको कुराकानीमा ट्रम्पले आफूलाई उक्त सम्झौताको ‘अवधारणा’ बारे जानकारी गराइएको र अहिले विस्तृत मस्यौदाको पर्खाइमा रहेको बताउनुभएको थियो । उहाँले इरानलाई चेतावनी दिँदै भन्नुभयो, ‘यदि उनीहरूले खराब आचरण प्रदर्शन गरे वा कुनै गलत कदम चालेमा अमेरिकी सेनाले पुनः सैन्य कारबाही शुरु गर्नसक्ने सम्भावना छ।’

पाकिस्तानमार्फत अमेरिकालाई पठाइएको उक्त १४ बुँदे प्रश्तावमा इरानले मुख्यतया सैन्य आक्रमण विरुद्धको ग्यारेन्टी, यस क्षेत्रबाट अमेरिकी सेनाको फिर्ती, रोक्का गरिएको इरानी सम्पत्तिको फुकुवा र आर्थिक प्रतिबन्धहरू हटाउनुपर्ने माग राखेको छ ।

सञ्चारमाध्यमहरूका अनुसार उक्त प्रश्तावमा हर्मुज जलसन्धिका लागि नयाँ संयन्त्र निर्माण गर्नुपर्ने र लेबनानसहित सबै मोर्चामा जारी युद्ध अन्त्य गर्नुपर्ने विषय समेत समावेश गरिएको छ ।

हाल अमेरिका र इरानबीचको तनावपूर्ण सम्बन्धका बीच ट्रम्पको यो भनाइले कूटनीतिक वृत्तमा चासो बढाएको छ । उक्त प्रश्तावका विस्तृत बुँदाहरूको अध्ययनपछि अमेरिकाले आफ्नो औपचारिक धारणा सार्वजनिक गर्ने अपेक्षा गरिएको छ । सिन्ह्वा/न्युज एजेन्सी नेपाल

काठमाडौँ। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले सोमवार बिहानदेखि हर्मज जलडमरूमध्यमा रोकिएका व्यापारिक जहाजहरूलाई सुरक्षित रूपमा बाहिर निकाल्ने कार्य शुरु गरिने घोषणा गर्नुभएको छ ।

ट्रम्पले यस अभियानलाई ‘प्रोजेक्ट फ्रीडम’ नाम दिँदै यसलाई एक ‘मानवीय पहल’ का रूपमा व्याख्या गर्नुभएको छ । सामाजिक सञ्जाल ‘’ट्रुथ सोसल’ मार्फत जानकारी दिँदै उहाँले मध्यपूर्वको वर्तमान विवादमा संलग्न नभएका विभिन्न मुलुकहरूले आफ्ना जहाजहरूलाई सुरक्षित रूपमा बाहिर निकाल्न अमेरिकासँग सहयोग मागेको उल्लेख गर्नुभएको छ ।

ट्रम्पकाअनुसार जलडमरूमध्यमा रोकिएका धेरैजसो जहाजहरूमा खाद्य सामग्री र चालक दलका सदस्यहरूका लागि आवश्यक आधारभूत सामग्रीको अभाव हुन थालेको छ ।

इरान, मध्यपूर्व र संयुक्त राज्य अमेरिकाको हितलाई ध्यानमा राख्दै ती जहाजहरूलाई सुरक्षित रूपमा बाहिर निकालिने र उनीहरूलाई पुनः आफ्नो व्यापारिक गतिविधिमा फर्कन सघाउ पु¥याइने उहाँले बताउनु भयो ।

यसका साथै राष्ट्रपति ट्रम्पले यस मानवीय प्रक्रियामा कुनै पनि प्रकारको अवरोध सिर्जना गरिए त्यसको सशक्त प्रतिवाद गरिने कडा चेतावनी समेत दिनुभएको छ ।

ट्रम्पको यो घोषणा यस्तो समयमा आएको छ, जब इरानले आफ्नो १४ बुँदे शान्ति प्रस्तावमाथि अमेरिकाको तर्फबाट प्राप्त प्रतिक्रियाको समीक्षा गरिरहेको जनाएको छ । यद्यपि, राष्ट्रपति ट्रम्पले शनिबार उक्त प्रश्ताव स्वीकार्य हुने सम्भावना न्युन रहेको टिप्पणी गर्नुभएको थियो ।

उता इरानी विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ता इस्माइल बाघेईले इरानको प्रस्ताव विशेष रूपमा युद्ध अन्त्य गर्ने विषयमा मात्र केन्द्रित रहेको र यसमा आणविक क्षेत्रसँग सम्बन्धित कुनैपनि विषय समावेश नरहेको स्पष्ट पार्नुभएको छ । सिन्ह्वा/न्युज एजेन्सी नेपाल

काठमाडौँ। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले बुधवार समाप्त हुने दुई हप्ताको युद्धविरामलाई थप लम्ब्याउने बताउनुभएको छ ।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले मंगलवार इरानसँगको युद्धविरामलाई विस्तार गर्ने घोषणा गरेका छन्, किनकि हालको दुई हप्ताको युद्धविराम बुधवार राति समाप्त हुँदै थियो ।

अमेरिकी राष्ट्रपतिले प्रश्ताव पेश नभएसम्म र छलफल निष्कर्षमा नपुगेसम्म युद्धविराम लम्ब्याउने बताउनु भयो । यद्यपि अमेरिकी सैन्य बलले इरानविरुद्धको नाकाबन्दी जारी राख्ने र तयार र सक्षम रहने ट्रम्पले बताउनु भयो ।

ट्रम्पले युद्धविराम लम्ब्याउने सम्भावना अत्यन्त कम भएको बताउनुभएको थियो । मंगलवार बिहान अमेरिकी सञ्चारमाध्यमसँग कुरा गर्दै उहाँले आफू युद्धविराम गर्न नचाहेको र इरानसँग कुनै सम्झौता नभएमा पुनः बमबारी गर्ने धम्की समेत दिएका थिए । अ

मेरिकी उप–राष्ट्रपति जेडी भान्स, जसको पाकिस्तान भ्रमण हाल स्थगित गरिएको छ, ह्वाइट हाउसमा महत्वपूर्ण बैठकहरूमा सहभागी भएको रिपोर्ट गरिएको छ ।

साथै ट्रम्पका विशेष दुत स्टीव विटकफ र उनका ज्वाइँ जेरेड कुश्नर पनि बैठकमा सामेल थिए । इरानी विदेश मन्त्री अब्बास अराघचीले अमेरिकाले इरानी बन्दरगाहमा नौसैनिक नाकाबन्दी गरेर युद्धविरामको उल्लंघन गरेको टिप्पणी गर्नुभएको छ ।

इरानको विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ता इस्माइल बाघेईले भनेका छन् कि इरानले अझै शान्ति वार्तामा सहभागी हुने वा नहुने निर्णय गरिसकेको छैन । किनकि उनीहरू वाशिंगटनबाट आएका विरोधाभासी सन्देशहरूबाट असन्तुष्ट छन् । सिन्ह्वा/ न्युज एजेन्सी नेपाल

वासिङ्टन। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानसँग वार्ताका लागि उसको टोली पठाउनुको अर्को विकल्प नभएको दावी गर्नुभएको छ । उहाँले वार्ता सफल नभए इरानी संरचनाहरू समेत ‘ध्वस्त’ बनाइदिने यस पहिले नै चेतावनी दिनुभएको थियो ।

सीएनबीसीसँगको अन्तर्वार्तामा ट्रम्पले इरानसँग सम्झौता हुने आशा व्यक्त गर्दै भन्नुभयो, “मलाई लाग्छ हामीबिच धेरै राम्रो सम्झौता हुनेछ।”

उहाँले भन्नुभयो,“संयुक्त राज्य अमेरिका वार्ता गर्न राम्रो स्थितिमा छ । हामी ‘स्ट्रेट अफ हर्मुज’ लाई नियन्त्रण गर्ने अवस्थामा छौँ ।”

उता इस्लामावादमा प्रस्तावित वार्तामा इरान सहभागी हुने वा नहुने भन्ने अझै स्पष्ट भइसकेको छैन ।

इरानको संसदका सभामुख बघर गालिबाफले विगत दुई हप्तादेखि इरानले युद्धको मैदानमा नयाँ कार्ड देखाउने तयारी गरिरहेको बताउनुभएको छ।

उहाँले इरानले ‘चेतावनीको छायामा रहेर वार्ता स्वीकार नगर्ने’ पनि बताउनुभयो ।

अमेरिकाले युद्धविराम लम्ब्याउँछ कि भनेर सोधिएको प्रश्नमा राष्ट्रपति ट्रम्पले भन्नुभयो, “म त्यसो गर्न चाहन्नँ ।” उहाँले इरानको पनि एउटै बाटो वार्ताको विकल्प नरहेका बताउनुभयो ।

अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पले इरानमाथि गरिएको नौसैनिक नाकाबन्दीलाई युद्धमा ‘ठूलो सफलता’ भन्नुभएको छ ।

वार्तामा केही प्रगति भएको नदेखिए युद्धविरामको प्रक्रिया अघि बढाउनुहुन्छ भनी सोधिएको प्रश्नमा अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पले भन्नुभयो, “म त्यसो गर्न चाहन्नँ ।”

ट्रम्पले थप्नुभयो, “मलाई लाग्छ, इरानसँगको वार्तामा कुनै प्रगति सम्भावना नदेखिए यसको विकल्प ‘व्यापक आक्रमण’ हुनेछ । त्यो धेरै राम्रो तरिका हुनेछ।”

उनले सम्झौतामा पुग्न धेरै समय बाँकी नरहेको र यदि इरानले अमेरिकासँग सम्झौता गरेमा उसले आफूलाई ‘धेरै राम्रो स्थिति’ मा राख्न सक्ने बताउनुभयो ।

अमेरिकी राष्ट्रपतिले इरानसँग सम्झौता गरेमा इरान फेरि बलियो हुने र महान देश बन्न सक्ने बताउनुभएको छ। उहाँले भन्नुभयो, “तपाईंलाई थाहा छ, हामी तयार छौँ। मेरो मतलब, अमेरिकी सेना पूर्ण रूपमा तयार छ।”

गर्ने तयारी गरिएको भएपनि इरानले अझै यही अवस्थामा वार्ताका लागि सहमति जनाएको छैन ।

इरानको सरकारी मिडियाले आफ्नो टेलिग्राम पोस्टमा भनेको छ, “अहिलेसम्म इरानको कुनै पनि प्रतिनिधिमण्डलले इस्लामाबाद प्रस्थान गरेको छैन।”
टेलिग्राम पोस्टमा मिडिया रिपोर्टलाई ‘अफवाह’ को रूपमा वर्णन गरिएको थियो जसमा इरानी प्रतिनिधिमण्डलको प्रस्थानको मितिको बारेमा दाबी गरिएको छ।

यसैबीच इरानी अधिकारीहरूको पुरानो अडान दोहोराएका छन् । संसदका सभामुख गालिबाफलगायतका अधिकारीले भनेका छन्, “तेहरानले धम्कीको छायामा कुनै पनि वार्ता स्वीकार गर्दैन।”

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले आफ्नो प्रतिनिधिमण्डल वार्ताका लागि पाकिस्तान जाने यसअघि नै बताइसक्नुभएको थियो ।

पाकिस्तानका लागि इरानका राजदूत रेजा अमिरी मुकद्दमले इरान सुरक्षा जोखिम र खतराबाट डराएको बताउनुभएको छ।

पाकिस्तानका लागि इरानका राजदूत रेजा अमीरी मुकद्दमले एक वक्तव्य जारी गर्नुभएको छ ।

रजा अमीरी मुकद्दमले एक्समा लेख्नुभएको छ, “यो सर्वविदित छ कि जोसँग महान् सभ्यता छ, ऊ डर र दबाबमा सम्झौता गर्दैन । यो एक महत्त्वपूर्ण इस्लामिक र धार्मिक सिद्धान्त हो। म चाहन्छु कि अमेरिकाले यो कुरा बुझ्न सकोस्।”

इरानको रिभोलुसनरी गार्ड कोर (आईआरजीसी) सँग सम्बद्ध फार्स न्यूज एजेन्सीले टेलिग्राममा इरानको सबैभन्दा ठूलो सैन्य मुख्यालयका कमान्डरको बयान साझा गरेको छ।

फार्सका अनुसार मेजर जनरल अब्दुल्लाहीले फारसी भाषामा लेख्नुभएको छ, “आईआरजीसीले इजरायल र संयुक्त राज्य अमेरिकालाई झुक्न पारेको छ, उनीहरूलाई युद्धविराम माग गर्न बाध्य पारेको छ।”

उहाँले भन्नुभयो, “विशेष गरी स्ट्रेट अफ हर्मुजको मुद्दामा सशस्त्र बलले अमेरिकी राष्ट्रपतिलाई जमिनको अवस्थाको बारेमा झुटो र गलत कथा सिर्जना गर्न अनुमति दिँदैन।”

बीबीसीका अनुसार इरानभित्र राजनीतिक तनाव छ, जहाँ कट्टरपन्थीहरूले वार्ताकारहरूलाई कूटनीतिको सट्टा टकरावको बाटो रोज्न दबाब दिइरहेका छन्।

इरान र अमेरिकाबीच अप्रिल ८ मा दुई हप्ताको युद्धविराम का लागि हस्ताक्षर भएको थियो । यदि अवधि बिस्तार गर्ने सहमति नभएमा यो बुधबार समाप्त हुनेछ ।(रासस/एएफपी)

काठमाडौँ। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले बिहीवार अमेरिका र इरानबीच हप्तौंदेखि जारी द्वन्द्व अन्त्य गर्न शान्ति सम्झौता भएमा आफू पाकिस्तान भ्रमण गर्नेबारे विचार गर्ने बताउनुभएको छ ।

यदि इस्लामाबादमा सम्झौता हस्ताक्षर भयो भने आफू त्यहाँ जानसक्ने उहाँको भनाइ छ । सायद सप्ताहन्तमा आफू जानसक्ने उहाँले बताउनु भयो । इरानसँग सम्झौता हुने सम्भावना निकै राम्रो देखिएको बताउनु भयो ।

ट्रम्पले इरानसँगको वर्तमान दुई हप्ताको युद्धविराम, जुन अर्को हप्ता समाप्त हुँदैछ, त्यसलाई लम्ब्याउन आवश्यक नपर्ने पनि बताउनु भयो ।

यसैबीच, ट्रम्पले इरानको युरेनियम संवर्धन स्थगित गर्न अमेरिकाले राखेको भनिएको २० वर्षको समयसीमालाई खारेज गरिदिनुभएको छ ।

अमेरिकी राष्ट्रपतिले तेहरान हामीले बी–टु बमवर्षक विमानबाट गरेको आक्रमणका कारण जमिनमुनि रहेको आणविक धुलो फिर्ता दिन सहमत भएको दाबी पनि गर्नुभयो ।

उहाँले इरानको संवर्धित युरेनियमलाई संकेत गर्दै सो कुरा बताउनुभएको हो । यद्यपि वार्ता असफल भएमा फेरि बमबारी शुरु गर्ने धम्कीलाई ट्रम्पले दोहो¥याउनु भयो । सिन्ह्वा/न्युज एजेन्सी नेपाल

काठमाडौँ। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले शनिवार पाकिस्तानमा भएको अमेरिका–इरान वार्ताको परिणामबाट आफू चिन्तित नभएको बताउनुभएको छ ।

ह्वाइट हाउसबाट बाहिरिने क्रममा पत्रकारहरूसँग कुरा गर्दै ट्रम्पले युद्धमा अमेरिका अगाडि रहेको दाबी गर्नुभयो । इरानलाई जसरी पनि जित्ने उहाँको भनाइ छ ।

इरानको नौसेनासँग १५८ जहाजहरू रहेको र उनीहरूसँग २८ वटा माइन ड्रपरहरू रहे पनि ती सबै डुबिसकेका बताउनु भयो । सायद पानीमा केही माइनहरू बाँकी रहेको उहाँको भनाइ छ ।

अमेरिकाका माइन स्वीपरहरू त्यहाँ रहेको बताउनु भयो । सिन्ह्वा/ न्युज एजेन्सी नेपाल

नयाँदिल्ली। भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी र अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पबीच मध्यपूर्वको अवस्था र ‘स्ट्रेट अफ हर्मुज’लाई खुला राख्ने विषयमा टेलिफोन वार्ता भएको छ ।

दुई नेताबिचको कुराकानीपछि सामाजिक सञ्जाल एक्समा भारतीय प्रधानमन्त्री मोदीले लेख्नुभएको छ, “मध्यपूर्वको अवस्थाबारे म र अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पबीच ‘उपयोगी विचारहरूको आदानप्रदान’ भएको छ ।”

उहाँले लेख्नुभएको छ, “भारत तनाव कम गर्ने र शान्ति बहालीको पक्षमा छ । ‘स्ट्रेट अफ हर्मुज’ खुला, सुरक्षित र पहुँचयोग्य रहेको सुनिश्चित गर्नु सम्पूर्ण विश्वको लागि आवश्यक छ। शान्ति र स्थायित्वका लागि गरिने प्रयासमा सम्पर्कमा रहन हामी सहमत भएका छौँ ।”

यसअघि भारतका लागि अमेरिकी राजदूत सर्जियो गोरले दुई नेताबीच मङ्गलबार भएको टेलिफोन कुराकानीको पुष्टि गर्दै भन्नुभएको थियो, “दुई नेता (प्रधानमन्त्री मोदी र अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्प) बिच मध्यपूर्वमा जारी अवस्था, ‘स्ट्रेट अफ हर्मुज’ खुला राख्ने महत्त्वका बारेमा छलफल गरेका छन्।”

मोदीले २१ मार्चमा इरानका राष्ट्रपति मसूद पेजेश्कियानसँग क्षेत्रीय घटनाक्रमबारे पनि कुरा गर्नुभएको थियो । उहाँले नौवहनको स्वतन्त्रताको रक्षा गर्ने र ढुवानी मार्गहरू खुला र सुरक्षित रहने सुनिश्चित गर्ने महत्त्वलाई दोहोर्याउनुभयो । (रासस/सिन्ह्वा)

वासिङ्टन। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले अमेरिकी सैन्य अभियानका लागि विरोधाभासपूर्ण मार्ग देखाएपछि आइतबार अमेरिकी अर्थमन्त्री स्कट बेसेन्टले ‘युद्धको प्रभाव रोक्न अमेरिकाले इरानविरुद्धको आक्रमण ‘बढाउन’ आवश्यक रहेको बताउनुभएको छ।

ट्रम्पले शनिबार अमेरिकी उद्देश्य निकै नजिक रहेको र युद्ध अन्त्य गर्ने विचार गरिरहेको बताृनुभएको थियो भने यसको विपरीत आइतबार तेहरानले हर्मुजको जलमार्ग पूर्ण रूपमा नखोले इरानका ऊर्जा संयन्त्रहरू ‘ध्वस्त’ पार्ने धम्की दिनुभएको थियो ।

एनबीसीको ‘मिट द प्रेस’ मा सोधिएको के ट्रम्पले युद्ध अन्त्य गर्ने तयारी गरिरहनुभएको हो वा बढाइरहनुभएको हो भन्ने प्रश्नमा बेसेन्टले भन्नुभयो, “तिनीहरू विरोधाभाषपूर्ण छैनन् । कहिलेकाँही युद्ध रोक्न युद्ध गर्नुपर्छ । यो इरानीहरूले बुझ्ने एक मात्र भाषा हो।”

विश्वको पाँच भागको एक भाग विश्वव्यापी ग्यास र तेल आपूर्तिको प्रवाह हुने स्ट्रेट अफ हर्मुज हुँदै आवतजावत हुने जहाजको बिरूद्ध इरानको धम्कीले विश्वभरि ऊर्जाको मूल्य बढाएको छ।

बजारको अस्तव्यस्ततालाई कम गर्ने प्रयासमा पहिले नै जहाजहरूमा लोड गरिएको इरानी र रूसी तेलमा अमेरिकी प्रतिबन्धहरू अस्थायी रूपमा हटाएको बेसेन्टले बताउनुभयो, तर यो कदमले केही प्रतिक्रिया उत्पन्न गरेको छ, आलोचकहरूले यसले अमेरिका–इजरायल द्वन्द्व जारी रहेको समयमा इरानलाई आर्थिक सहयोग प्रदान गर्नेछ।

विरोधाभासको बारेमा एनबिसीलाई सोधिएको प्रश्नमा बेसेन्टले अमेरिकी साझेदारहरूमाथिको दबाब कम गर्न र इरानले आफ्नो तेलको लागि प्राप्त गर्न सक्ने मूल्य कम गर्न मद्दत पुर्याएको रूपमा यस कदमको बचाउ गर्नुभयो ।

“त्यो इरानी तेल सधैं चिनियाँहरूलाई बेच्ने गरिएको थियो र यो छुटमा चिनियाँ बजारमा गइरहेको थियो । तेलको मूल्य १५० डलर प्रति व्यारेल पुग्नु र इरानले त्यसको ७० प्रतिशत पाउनु ठीक कि तेलको मूल्य १०० भन्दा तल हुनु ठीक? पक्के पनि पछिल्लो कुरा ठीक हुनेछ ।

कच्चा तेलको मूल्यमा भएको वृद्धिले संयुक्त राज्य अमेरिकाभर पम्पमा लागत पनि द्रुत रूपमा बढेको देखिएको छ। जसले ‘मिड टर्म’ चुनावको केही महिना अघि राष्ट्रपतिका लागि सम्भावित राजनीतिक जोखिम सिर्जना गरेको छ।

बेसेन्टले आइतबार अमेरिकीहरूले कहिले मूल्यहरू नरमाइलो हुने अपेक्षा गर्नुपर्दछ भन्ने समयरेखा दिन अस्वीकार गर्नुभयो र तर्क गर्नुभयो, “अमेरिकी मतदाताहरू सहमत हुनेछन् कि इरानको आणविक खतरा हटाउनु अस्थायी लागतको लायक हुनेछ।”

उहाँले युद्धको निरन्तरता वा अन्त्यबारे गरिएको प्रश्नमा भन्नुभयो, “मलाई थाहा छैन, युद्ध ३० दिन हुनेछ वा ५० दिन हुनेछ । यो १०० दिनसम्म पनि पुग्ने हो कि यो पनि मलाइ थाहा छैन।

“तर मध्यपूर्वमा ५० वर्ष शान्ति कायम गर्नु र इरानी शासनलाई बदनाम गरिएको छ भन्ने थाहा पाउनु सार्थक हुनेछ।

यसैबीच, इरानका अन्तिम शाह रेजा पहलवीका निर्वासित छोराले ट्रम्प र इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतान्याहूलाई इरानको नागरिक पूर्वाधारलाई निशाना नबनाउन आग्रह गर्नुभएको छ।

विदेशमा प्रभाव राख्ने तर कुनै आधिकारिक पद नभएका इरानीमूलका अमेरिकी पहलवीले एक्स सन्डेमा एक पोस्टमा भन्नुभयो, “इरानको सत्ता र शासन विघटन हुनुपर्छ, इरानको रक्षा गर्नुपर्छ ।“(रासस/एएफपी)

तेहरान। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले देशको ऊर्जा प्लान्टलाई निशाना बनाएमा रणनीतिक महत्वको ‘स्ट्रेट अफ हर्मुज’ पूर्ण रूपमा बन्द गर्ने इरानको सेनाले आइतबार चेतावनी दिएको छ ।

अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पले इरानमाथि भएको युद्धको सुरुवात फेब्रुअरी २८ देखि नै इरानलाई हर्मुज नाका सम्प्रर्ण रूपमा पुनः खोल्न ४८ घण्टाको समय दिनुभएको थियो ।

त्यसपछि यो युद्ध मध्यपूर्वमा फैलिएको छ, इरानले यस क्षेत्रमा इजरायल र अमेरिकी चासोमाथि ड्रोन र मिसाइल आक्रमणको साथ जवाफ दिएको छ।

“यदि इरानको पावर प्लान्टहरूको बारेमा संयुक्त राज्य अमेरिकाले धम्की दियो भने, “स्ट्रेट अफ हर्मुज पूर्ण रूपमा बन्द हुनेछ, र हाम्रो नष्ट भएका विद्युत उत्पादन प्लान्टहरू पुनर्निर्माण नभएसम्म यो पुनः खोलिने छैन,“ सेनाको अपरेशनल कमान्ड खातम अल–अन्बियाले एक विज्ञप्तिमा उल्लेख गरेको छ।

इरानी सेनाले इजरायलको ‘पावर प्लान्ट’, ऊर्जा, र सूचना र सञ्चार प्रविधि (आइसिटी) पूर्वाधार साथै क्षेत्रीय देशहरूमा रहेका अमेरिकी लगानीका पावर प्लान्ट र अमेरिकी सेयरधनीहरू भएका कम्पनीहरूमा पनि आक्रमण गर्ने बताएको छ।

इरानी सेनाले भनेको छ, “‘हाम्रो देश र हाम्रो राष्ट्रको हितको रक्षाका लागि’ अन्य उपायहरू अपनाइनेछ ।”

युद्धको सुरुवातदेखि नै विश्वको २० प्रतिशत कच्चा तेल र तरलीकृत प्राकृतिक ग्याँस जाने यस जलमार्गबाट हुने यातायात लगभग ठप्प भएको छ ।

एनालिटिक्स फर्म केप्लरका अनुसार तुलनात्मक रूपमा थोरै सङ्ख्यामा जहाजहरूले यसलाई आपूर्ति गर्न सक्षम भएका छन् । यो सङ्ख्या युद्धपूर्वको तुलनामा लगभग पाँच प्रतिशत मात्र हो ।

इरानी सेनाले धेरै जहाजहरूमा आक्रमण गरेको छ र जहाजहरूले जलमार्ग पार नगर्ने ‘चेतावनी’ पालन गर्न असम्भव भएको बताएका छन्।

हालैका दिनहरूमा इरानले आफूले मित्रवत् ठानेका देशका केही जहाजलाई आवतजावत गर्न अनुमति दिएको छ भने आफूविरुद्ध ‘आक्रमण’ मा सामेल भएका देशका जहाजहरू रोक्ने चेतावनी दिएको छ ।

संसदका सभामुख मोहम्मद बाघेर गालिबाफले सामुद्रिक यातायात ‘युद्धपूर्वको अवस्थामा नफर्कने’ बताएसँगै इरानको संसदले जलडमरूको मध्य क्षेत्र हुँदै जहाजमा कर लगाउने योजना बनाइरहेको बताएको छ। (रासस/एएफपी)

वासिङ्टन। इरानमाथि अमेरिका–इजरायल आक्रमणका कारण मध्यपूर्व युद्धमा फसेपछि बढेको ऊर्जा लागत कम गर्न सदियौँ पुरानो समुद्री ढुवानी कानुनलाई अस्थायी रूपमा खारेज गरिएको अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले बुधबार बताउनुभएको छ ।

राष्ट्रपति ट्रम्पले ६० दिनका लागि जोन्स एक्ट छुट जारी गर्ने कदम अघि बढाएपछि यस अवधिमा अमेरिकी बन्दरगाह भएर कार्गो ओसारपसार गर्ने विदेशी ध्वजाबाहक जहाजहरूमा लगाइएको प्रतिबन्ध हटाउनेछ।

सन् १९२० को कानुनको उद्देश्य अमेरिकी जहाज निर्माणलाई बढावा दिनु रहेको बताइएको छ । यसले स्वतन्त्र व्यापारमा बाधा पुर्याउने र उपभोक्ताहरूको लागि लागत बढाउने आलोचकहरूले तर्क गरेका छन् ।

ह्वाइट हाउसकी प्रेस सेक्रेटरी क्यारोलिन लेविटले फेब्रुअरी २८ मा इरानविरुद्ध अमेरिका–इजरायलले संयुक्त रूपमा गरेको आक्रमणलाई सङ्केत गर्दैएक विज्ञप्तिमा भन्नुभएको छ, “अमेरिकी सेनाले ‘अपरेसन एपिक फ्युरी’को लक्ष्य मा अघि बढिरहेकाले तेल बजारमा छोटो अवधिको अवरोधलाई कम गर्ने दिशामा ट्रम्पको पछिल्लो कदम आएको हो।”

“यो कार्यले तेल, प्राकृतिक ग्यास, मल र कोइलाजस्ता महत्त्वपूर्ण स्रोतहरूलाई साठी दिनसम्म अमेरिकी बन्दरगाहहरूमा स्वतन्त्र रूपमा प्रवाह गर्न अनुमति दिनेछ,” लेविटले थप्नुभयो ।

उहाँले ट्रम्प प्रशासन ‘आफ्नो महत्वपूर्ण आपूर्ति श्रृङ्खला’लाई बलियो बनाउन जारी राख्न प्रतिबद्ध रहेको बताउनुभएको छ । ‘ट्रिपल ए’ मोटर समूहको तथ्याङ्क अनुसार युद्ध सुरु भएयता अमेरिकी पेट्रोलको मूल्य २७ प्रतिशतभन्दा बढीले बढेको छ । (रासस/एएफपी)

काठमाडौँ। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानका सर्वोच्च नेता आयतोल्लाह अली खामेनी मृत भएको घोषणा गर्नुभएको छ ।

यो घोषणा अमेरिका र इजरायलले इरानमाथि संयुक्त रूपमा गरेको ठूलो सैन्य हमलापछि आएको हो । ट्रम्पले इरानविरुद्धको यो ठूलो सैन्य अभियान जारी रहने बताउनु भयो ।

इरानी सरकारी सञ्चारमाध्यमहरूले पनि खामेनीको मृत्युको पुष्टि गरेको विभिन्न अन्तर्राष्ट्रिय समाचार स्रोतहरूले जनाएका छन् । खामेनीको मृत्यु तेहरानस्थित उनको कम्पाउण्डमा भएको हमलामा भएको बताइएको छ ।

यो घटनाले इरानमा नेतृत्वको ठूलो शून्यता सिर्जना गरेको छ र क्षेत्रीय तनाव अझ बढाएको छ । इरानले यस हमलाको जवाफमा इजरायल र अमेरिकी आधारहरूमा प्रतिकारात्मक हमला गरेको छ ।

जसले मध्यपूर्वको स्थिति झन् जटिल बनेको छ । ट्रम्पले यो हमलालाई इरानी जनताले आफ्नो देश फिर्ता लिने अवसरको रूपमा पनि व्याख्या गरेका छन् । यो घटना फेब्रुअरी २८, २०२६ मा भएको हो र यसको प्रभाव विश्वव्यापी रूपमा हेर्न बाँकी छ । सिन्ह्वा/न्युज एजेन्सी नेपाल

दोहा। कतारका शासक शेख तमिम बिन हमाद अल थानीले अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पसँग टेलिफोन वार्ता गरी क्षेत्रीय तनाव न्यूनीकरणबारे छलफल गर्नुभएको कतारका अमिरको कार्यालयले बुधबार जारी एक विज्ञप्तिमा जानकारी गराएको छ।

अर्को एक विज्ञप्तिमा जनाइएअनुसार उहाँले राष्ट्रपति ट्रम्पसँगको वार्तापछि इरानका उच्च सुरक्षा अधिकारीसँग भेटवार्ता गर्नुभएको थियो ।

अमेरिकी राष्ट्रपति शेख तमिम बिन हमाद अल थानी र ट्रम्पले यस क्षेत्रको वर्तमान अवस्था र तनाव न्यूनीकरण तथा क्षेत्रीय सुरक्षा तथा शान्तिलाई सुदृढ पार्ने अन्तर्राष्ट्रिय प्रयासमा ध्यान केन्द्रित गर्नुभएको छ।

नेताहरुबीच ‘वार्ता र शान्तिपूर्ण माध्यमबाट सङ्कटको समाधान गर्ने कूटनीतिक प्रयासलाई सहयोग गर्ने’ विषयमा पनि छलफल भएको बताइएको छ ।

शेख तमिमले इरानको सर्वोच्च राष्ट्रिय सुरक्षा परिषद्का प्रमुख अली लारीजानीसँग दोहामा भेटवार्ता गरेको अमिरको कार्यालयले जनाएको छ ।

कतारका प्रधानमन्त्री शेख मोहम्मद बिन अब्दुलरहमान अल थानीसमेत सहभागी हुनुभएको अमिरसँगको भेटवार्ताबारे जानकारीका लागि जारी विज्ञप्तिमा भनिएको छ, “नेताहरूसँगको भेटमा क्षेत्रीय विकास, तनाव कम गर्न र क्षेत्रीय सुरक्षा बढाउनका लागि गरिएका प्रयासहरूबारे छलफल भएको छ ।”

तेहरानले प्रदर्शनकारीमाथि गरेको घातक दमनपछि अमेरिकी नौसैनिक समूह मध्यपूर्वी जलक्षेत्रमा सरेको छ ।

लारीजानीले मङ्गलबार मस्कटमा ओमानका शासक सुल्तान हैथम बिन तारिकसँग भेटवार्ता गर्नुभएको थियो । (रासस/एएफपी)

डाभोस। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले बुधबार डाभोसमा भएको एक कडा सम्बोधनमा ग्रिनल्याण्ड अधिग्रहणका सम्बनधमा तत्काल वार्ताको माग गर्नुभएको छ।

छ वर्षपछि पहिलो पटक विश्व आर्थिक मञ्चलाई सम्बोधन गर्दै राष्ट्रपति ट्रम्पले राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय सुरक्षाका लागि ग्रिनल्याण्ड आफ्नो नियन्त्रणमा लिन खोजेको बताउनुभयो ।

“यो विशाल भूमि र बरफको यो विशाल टुक्रालाई संयुक्त राज्य अमेरिका एक्लैले रक्षा गर्न सक्छ,” ट्रम्पले स्विस स्की रिसोर्टमा एक घण्टाभन्दा बढी लाइनमा रहेका विश्वव्यापी राजनीतिक र व्यापारिक नेताहरूको खचाखच भरिएको दर्शकलाई सम्बोधन गर्दै भन्नुभयो ।

उहाँले भन्नुभयो, “यही कारण अमेरिकाले ग्रिनल्याण्ड अधिग्रहण गर्ने विषयमा पुनः एकपटक मैले वार्ता गर्न खोजिरहेको छु ।” ग्रिनल्याण्डबारे डेनमार्कसँग ‘विकल्प’ रहेको उहाँले बताउनुभयो ।

उहाँले भन्नुभयो, “तपाईं हुन्छ भन्नुस् । हामी धेरै सराहना गर्नेछौँ । तपाईं हुन्न पनि भन्न सक्नुहुन्छ र हामी यसलाई सम्झनेछौँ। एक बलियो र सुरक्षित अमेरिका भनेको एक बलियो नेटो पनि हो।”

ट्रम्पले ट्रान्सएटलान्टिक गठबन्धनलाई टुक्रा पार्ने धम्की दिएको नेटो सदस्य डेनमार्कविरुद्ध सैन्य कारबाहीको चेतावनी दिएको भन्ने कुरालाई अस्वीकार गर्नुभयो र यो आरोप लगाएकोमा डेनमार्कलाई ‘कृतघ्न’ को संज्ञा दिनुभयो ।

ट्रम्पले भन्नुभयो, “स्पष्ट रूपमा भन्नुपर्दा, हामी रोक्न सकिने अवस्थामा हुने छैनौँ तर म त्यसो गर्दिनँ। सम्भवतः मैले अत्यधिक शक्ति र बल प्रयोग गर्ने निर्णय गर्दिनँ ।”

उहाँले अगाडि थप्नुभयो, “मैले बल प्रयोग गर्नु पर्दैन र म बल प्रयोग गर्न चाहन्नँ । म बल प्रयोग गर्दिनँ।” ट्रम्पले ग्रीनल्याण्डदेखि कर र अर्थतन्त्रसम्मका कैयौँ बिषयमा युरोपको आलोचना गर्दै भन्नुभयो, “यो सशी दिशामा गइरहेको छैन।”

खनिजका लागि धनी ग्रिनल्याण्डमाथि हिउँमा बिछ्याइएको रातो कार्पेटमा हेलिकप्टरबाट अवतरण गरेका ट्रम्पको दाबीले डाभोसमा भएको बैठकलाई पूर्ण रूपमा ओझेलमा पारेको छ ।

विद्युतीय समस्याले एयर फोर्स वानलाई वाशिङ्गटनमा फर्कन र विमान परिवर्तन गर्न बाध्य पारेका कारण उहाँ निर्धारित समयभन्दा दुई घण्टा ढिलो कार्यक्रमस्थलमा आइपुग्नुभएको थियो ।

युरोप र क्यानडाले यसअघि अर्ध–स्वायत्त ग्रिनल्याण्डमाथि ट्रम्पको क्षेत्रीय महत्वाकाङ्क्षाबाट अमेरिकी नेतृत्वको विश्व व्यवस्थालाई खतराको रूपमा हेरेका थिए।

क्यानडाका प्रधानमन्त्री मार्क कार्नीले मङ्गलबार डाभोसमा अमेरिकी नेतृत्वको प्रणाली ‘फुट्ने’ चेतावनी दिनुभएको थियो ।

नेटोका प्रमुख मार्क रुटले बुधबार डाभोसमा भन्नुभएको थियो, “ग्रिनल्याण्डमाथि ट्रम्पको दाबीले समूहको अस्तित्वको सङ्कट निम्त्याएको छ।”

“अहिले यी तनावहरू छन्, यसमा कुनै शङ्का छैन,” रुटले भन्नुभयो । रुटलाई अमेरिकी राष्ट्रपतिसँग व्यवहार गर्ने क्षमताका लागि कुशल व्यक्तिका रूपमा चिनिन्छ।

ट्रम्पले आफ्नो भाषणका क्रममा नेटोप्रति शङ्का व्यक्त गर्दै वासिङ्टनमाथि ‘अन्यायपूर्ण व्यवहार’ गरिएको बताउनुभएको थियो ।

फ्रान्सका राष्ट्रपति इम्यानुएल म्याक्रोँको कार्यालयले बुधबार ग्रीनल्याण्डमा नेटो अभ्यासका लागि आह्वान गरेको छ र यसमा योगदान दिन तयार रहेको जनाएको छ ।

म्याक्रोँले मङ्गलबार डाभोसमा अमेरिकाले युरोपलाई अधीनमा राख्ने प्रयासविरुद्ध चेतावनी दिनुभएको थियो र ग्रीनल्याण्डमा सहयोगी राष्ट्रमाथि कर लगाउने ट्रम्पको ‘अस्वीकार्य’ चेतावनीप्रति आलोचना गर्नुभएको थियो ।

ट्रम्पले डेनमार्कलाई समर्थन गरेको भन्दै आठ युरोपेली देशमाथि २५ प्रतिशतसम्म कर लगाउने चेतावनी दिएपछि युरोपले प्रतिकार गर्ने बताएको छ।

ग्रिनल्याण्डका प्रधानमन्त्रीले आफ्नो सानो जनसङ्ख्यालाई ५७ हजार सैनिक बलका लागि तयार पारिनुपर्ने बताउनुभएको छ ।

यसैबीच, बिहीबार ट्रम्पले औपचारिक रूपमा आफ्नो तथाकथित ‘बोर्ड अफ पिस’ को पहिलो चार्टर घोषणा गर्ने तयारी गर्नुभएको छ, अन्तर्राष्ट्रिय द्वन्द्व समाधान गर्ने एक निकायका रूपमा शान्ति समिति (बोर्ड अफ पिस) को स्थायी सदस्यताका लागि एक अर्ब डलर तिर्नुपर्नेछ ।

बेल्जिय। मयुरोपेली नेताहरूले ग्रिनल्याण्डसम्बन्धी आफ्नो योजनाको विरोध गरेको भन्दै अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले कर लगाउने धम्कीको आइतबार प्रतिवाद गरेका छन् । इटालीकी प्रधानमन्त्री जर्जिया मेलोनीले ’गल्ती’ नगर्न वासिङ्टनसँग आग्रह गर्नुभएको छ।

ट्रम्पले दोस्रो कार्यकालका लागि ह्वाइट हाउसमा फर्किएपछि व्यक्त गरेको डेनमार्कको स्वायत्त क्षेत्र आर्कटिक टापु कब्जा गर्ने आफ्नो इच्छालाई लुकाएको पाइदैन । हालैका हप्ताहरूमा यो दाबीले ट्रान्सएटलान्टिक सम्बन्धलाई गहिरो रूपमा हल्लाएको छ ।

उहाँले शनिबार फेरि आक्रमण बढाए र आठ युरोपेली देशहरूले सैन्य अभ्यासको एक भागको रूपमा ग्रीनल्याण्डमा केही दर्जन सेना पठाएपछि अतिरिक्त कर लगाएर दण्डित गर्ने चेतावनी दिनुभयो ।

ट्रम्पसँग राम्रो सम्बन्ध भएको मानिएकी प्रधानमन्त्री मेलोनीले युरोपलाई आर्थिक रूपमा दण्डित गर्नु आफ्नो गल्ती भएको बताउनुभएको छ ।

उहाँले भन्नुभयो, “मलाई विश्वास छ, अहिले नयाँ प्रतिबन्ध लगाउनु गल्ती हुनेछ । मैले केही घण्टाअघि डोनाल्ड ट्रम्पसँग कुरा गरेको थिएँ र उहाँसँग आफ्नो धारणा बताएकी थिएँ ।”

यद्यपि, मेलोनीले पत्रकारहरूलाई ग्रीनल्याण्डमा युरोप र अमेरिकाबीच ‘समझदारी र सञ्चारको समस्या’ रहेको भन्दै द्वन्द्वलाई कम गर्ने प्रयास पनि गर्नुभयो ।

उहाँले बढ्दो सङ्कटमा सक्रिय भूमिका खेल्ने नाटोको जिम्मेवारी रहेको बताउनुभयो । बेलायती संस्कृति मन्त्री लिसा नन्दीले बीबीसीसँगको अन्तर्वार्तामा भन्नुभएको छ, “बेलायती प्रधानमन्त्री केइर स्टार्मरले जतिसक्दो चाँडो ट्रम्पसँग यस विषयमा छलफल गर्ने योजना बनाइरहनुभएको छ।”

“हामी विश्वास गर्छौँ कि यो गम्भीर रूपमा असहयोगी र प्रत्युत्पादक छ । प्रधानमन्त्रीले यसलाई स्पष्ट पार्न पछि हट्नुहुनेछैन,” उहाँले भन्नुभयो ।

यसैबीच, फ्रान्सका राष्ट्रपति इम्यानुएल म्याक्रोँले युरोपेली सङ्घलाई आफ्नो शक्तिशाली ‘एन्टी–कोएर्सियन इन्स्ट्रुमेन्ट’ प्रयोग गरेर खतराको सामना गर्न आह्वान गर्नुभयो ।

पहिले कहिल्यै प्रयोग नगरिएको यो ‘एन्टी–कोएर्सियन इन्स्ट्रुमेन्ट’ उपायलाई इयूको व्यापार ‘बाजुका’ भनिन्छ र यसले वस्तु र सेवाहरूको आयातमा अङ्कुश लगाउन अनुमति दिन्छ ।

ट्रम्पले फेब्रुअरी १ देखि लागु गर्नेगरी डेनमार्क, नर्वे, स्वीडेन, फ्रान्स, जर्मनी, बेलायत, नेदरल्यान्ड्स र फिनल्याण्डबाट अमेरिका पठाउने सबै सामानमा १० प्रतिशत अतिरिक्त कर लगाउने चेतावनी दिनुभएको छ ।

‘ग्रीनल्याण्डको पूर्ण सामान खरिदका लागि सम्झौता नहुँदासम्म’ जुन १ देखि उक्त कर २५ प्रतिशत बढाइने राष्ट्रपति ट्रम्पले बताउनुभयो ।

इयूले गत जुलाईमा यहाँबाट अमेरिकी हुने अधिकांश निर्यातमा १५ प्रतिशत कर लगाउने सम्झौता गरेको थियो। इयूले आइतबार ब्रसेल्समा आफ्ना राजदूतहरूको असाधारण बैठक बोलाएको छ ।

युरोपेली आयोगका प्रमुख उर्सुला भोन डेर लेयन र युरोपेली परिषद्का अध्यक्ष एन्टोनियो कोस्टाले शनिबार करवृद्धिले ‘ट्रान्सएटलान्टिक’ सम्बन्धलाई कमजोर पार्नेछ र सम्बनधमा खतरनाक ओरालो लाग्ने जोखिम हुने बताउनुभएको छ। (रासस/एएफपी)

वासिङ्टन। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले मङ्गलबार सिरियासहित थप सात देशका नागरिक र प्यालेस्टिनी प्राधिकरणका पासपोर्ट वाहकहरूलाई संयुक्त राज्य अमेरिका प्रवेशमा पूर्ण यात्रा प्रतिबन्ध लगाउने निर्णय गर्नुभएको छ ।

यस कदमसँगै राष्ट्रियताको आधारमा मात्र अमेरिका प्रवेशमा रोक लगाइएका देशहरूको सङ्ख्या करिब ४० पुगेको छ । यसका साथै पश्चिमी देशहरूबाट हुने नियमित यात्रामा समेत नियमहरू थप कडा पारिएका छन् ।

आप्रवासनप्रति कठोर दृष्टिकोणलाई आफ्नो प्रमुख राजनीतिक एजेन्डा बनाउँदै आउनुभएका राष्ट्रपति ट्रम्पले सामूहिक निर्वासनको आदेश जारी गरिसक्नुभएको छ भने गैर–श्वेत आप्रवासीहरूविरुद्धको कडा अभिव्यक्ति पनि तीव्र बन्दै गएको छ ।

ह्वाइट हाउसले जारी गरेको विज्ञप्तिमा ‘अमेरिकीहरूलाई धम्की दिन सक्ने’ विदेशी नागरिकहरूलाई रोक्न प्रतिबन्ध लगाइएको उल्लेख गरिएको छ । साथै, अमेरिकाको संस्कृति, सरकार, संस्था तथा संस्थापक सिद्धान्तहरूलाई कमजोर पार्न खोज्ने व्यक्तिहरूलाई देशभित्र प्रवेश नदिन चाहिएको भनिएको छ ।

लामो समयसम्म शासक बशर अल–असदको पतनपछि अन्तर्राष्ट्रिय समुदायमा पुनःस्थापना हुने प्रयासमा रहेको सिरियामाथि यो प्रतिबन्ध त्यतिबेला लगाइएको छ जतिबेला केही दिनअघि त्यहाँ दुई अमेरिकी सैनिक र एक सर्वसाधारण मारिएका थिए । सिरियाली अधिकारीहरूका अनुसार ती घटनाका आरोपी सुरक्षा बलका पूर्वसदस्य थिए, जसलाई ‘चरमपन्थी इस्लामवादी विचार’ का कारण बर्खास्त गरिएको थियो ।

यसैबीच, फ्रान्स र बेलायतलगायत केही पश्चिमी देशहरूले प्यालेस्टिनी राज्यलाई मान्यता दिएको विरोधमा ट्रम्प प्रशासनले इजरायलसँग ऐक्यबद्ध हुँदै प्यालेस्टिनी प्राधिकरणका पासपोर्ट वाहकहरूमा अनौपचारिक यात्रा प्रतिबन्ध लागू गरिसकेको थियो, जसलाई अहिले औपचारिक बनाइएको छ ।

पूर्ण यात्रा प्रतिबन्धमा परेका नयाँ देशहरूमा अफ्रिकाका बुर्किना फासो, माली, नाइजर, सिएरा लियोन र दक्षिण सुडान, साथै दक्षिणपूर्वी एसियाको लाओस रहेका छन् । यसबाहेक, नाइजेरिया, आइभोरी कोस्ट र सेनेगललगायत केही अफ्रिकी देशका नागरिकमाथि आंशिक यात्रा प्रतिबन्ध लगाइएको छ । यी देशहरू अमेरिका, क्यानाडा र मेक्सिकोमा आयोजना हुने आगामी विश्वकप फुटबलका लागि योग्य भए पनि ट्रम्प प्रशासनले खेलाडीहरूलाई मात्र प्रवेश अनुमति दिने स्पष्ट पारेको छ, प्रशंसकहरूका हकमा कुनै प्रतिबद्धता जनाएको छैन ।

आंशिक प्रतिबन्धमा परेका अन्य देशहरूमा एङ्गोला, एन्टिगुआ र बार्बुडा, बेनिन, डोमिनिका, ग्याबोन, गाम्बिया, मलावी, मौरितानिया, तान्जानिया, जाम्बिया, जिम्बाब्वे तथा पोलिनेसियाली देश टोङ्गा रहेका छन् । यीमध्ये केही देश अमेरिकाका महत्त्वपूर्ण साझेदारसमेत रहेका छन्, जसलाई पूर्वराष्ट्रपति जो बाइडेनले लोकतन्त्रप्रतिको प्रतिबद्धताका लागि प्रशंसा गर्नुभएको थियो ।

शरणार्थी अधिकारका पक्षमा काम गर्ने इसाई संस्था ग्लोबल रिफ्युजले यात्रा प्रतिबन्धले कमजोर र जोखिममा परेका मानिसहरूलाई झनै अप्ठ्यारो अवस्थामा धकेल्ने चेतावनी दिएको छ । संस्थाका अध्यक्ष तथा प्रमुख कार्यकारी अधिकृत कृष ओ’मारा विग्नाराजाहले व्यक्तिगत र प्रमाणमा आधारित मूल्याङ्कनको सट्टा सम्पूर्ण जनसङ्ख्यालाई सजाय दिने नीति अपनाइएको आरोप लगाउनुभएको छ ।

राष्ट्रपति ट्रम्पले पछिल्ला सार्वजनिक कार्यक्रममा आप्रवासीहरूलाई लक्षित गर्दै विवादास्पद भाषा प्रयोग गर्दै आउनुभएको छ । यसअघि नै सोमाली नागरिकहरूको प्रवेशमा प्रतिबन्ध लगाइसकिएको छ भने अफगानिस्तान, इरान, लिबिया, सुडान, यमनलगायत देशहरू पनि पूर्ण यात्रा प्रतिबन्धमा रहेका छन् ।

यसै क्रममा ह्वाइट हाउसले तुर्कमेनिस्तानले गरेको ‘महत्त्वपूर्ण प्रगति’ लाई स्वीकार गर्दै त्यस देशका नागरिकलाई गैर–आप्रवासी भिसामा अमेरिका प्रवेशको अनुमति पुनः दिन थालिएको जनाएको छ । तर समग्रमा हेर्दा, राष्ट्रपति ट्रम्पको पछिल्लो निर्णयले अमेरिकी आप्रवासन नीतिलाई अझै कठोर बनाएको स्पष्ट देखिएको छ ।(रासस\एएफपी)

वासिङ्टन डीसी। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले युक्रेन र रूस बिचको युद्धको अन्त्य गर्न युरोपेली नेताहरू र युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्की बीच बर्लिनमा चलिरहेको वार्ता शान्ति सम्झौता नजिक पुगेको बताउनु भएको छ ।

ह्वाइट हाउसमा बोल्दै ट्रम्पले संयुक्त राज्य अमेरिकाले जर्मनी, इटाली, फ्रान्स, बेलायत, पोल्याण्ड, नर्वे, डेनमार्क, फिनल्यान्ड र नेदरल्यान्ड्स लगायत युरोपेली नेताहरूबाट समर्थन“ प्राप्त गरेको र द्वन्द्वको अन्त्य हेर्न चाहेको बताउनु भएको छ ।

उनीहरू अहिले रूसका राष्ट्रपति पुटिनसँग धेरै कुराकानी गरेर नजिक भएका छन् र मलाई लाग्छ हामी पहिले भन्दा अहिले नजिक छौं हामी धेरैको ज्यान बचाउन चाहन्छौँ “, ट्रम्पले भन्नु भयो ।

यसै बिच द्धन्द्धलार्ई अन्त्य गर्न चाहने युरोपेली नेताहरूबाट पनि ठुलो समर्थन प्राप्त भइरहेको उहाँले बताउनु भएको छ ।

युक्रेनमा युद्धको समाधानका लागि वार्ता गर्न बर्लिनमा अमेरिका, युरोपेली र नेटो नेताहरू र जेलेन्स्कीबीच घन्टौँ लामो कूटनीतिक छलफल पछि ट्रम्पको टिप्पणी आएको हो ।

अल जजिराका अनुसार युरोपेली नेताहरू युक्रेनका लागि कुनै पनि पश्चिमी सुरक्षा ग्यारेन्टीको लागि सहमत भएका छन् ।

यस अघि युक्रेनी राष्ट्रपतिले पश्चिमाहरुको सुरक्षा ग्यारेन्टि भए युक्रेन आफ्नो नेटो सदस्यताको महत्वाकाक्षां त्याग्न तयार रहेको सङ्केत गर्नु भएको थियो । (रासस/एएनआई)