काठमाडौँ । नेकपा एमालेका प्रमुख सचेतक महेश बर्तौलाले प्रधानमन्त्रीसँग प्रश्नोत्तर कार्यक्रम नियमावली वमोजिम निर्धारण भएपनि सूचिबाट हटाइनु दुःखद् भएको बताउनुभएको छ ।

शुक्रवार प्रतिनिधि सभा परिसरमा सञ्चारकर्मीसँग कुरा गर्दै प्रमुख सचेतक बर्तौलाले नियमावलीमै व्यवस्था भएको विषयमा रास्वपाले अर्घेल्याई गर्नु दुःखद् भएको बताउनुभएको हो ।

संसदमा रास्वपाको विरोध जारी रहेको अवस्थामा प्रधानमन्त्रीलाई रोष्टममा पु¥याएर नाराबाजी गराउने विषय शोभनीय नदेखिने अवस्थामा सभामुखले कार्यसूचि हेरफेर गर्नुभएको उहाँको दाबी थियो । उहाँले अध्यागमन प्रणाली र भिजिट भिषा प्रकरणमा प्रमुख प्रतिपक्षी दलसँग भएको दुई बुँदे सहमतिमा सबै कुरा समेटिएको दावी गर्दै अब रास्वपाले मागेको के हो भन्दै प्रश्न गर्नुभयो । संसदीय लोकतान्त्रिक प्रणालीमा विपक्षी दल मुख्य कुरा भएपनि उनीहरुसँग हुने समझदारी मुख्य विषय हुने भन्दै रास्वपा संसदीय प्रणालीमा आएपनि पद्धति र संस्कारमा अभ्यस्त हुन नसकेको बर्तौलाको आरोप थियो ।

उहाँले भन्नुभयो, ‘संसदको अबरोध राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीले कायम राखिराखेको छ । संसदको नियमित कार्यबाही अगाडि बढ्छ । उहाँहरुले के बुझ्नुपर्छ भने विपक्षी दलसँग दुई बुँदे सहमति जे भयो त्यही भित्रबाट समस्याको समाधान हुन्छ । हामीले प्रष्ट भनेका छौं दुई बुँदे सहमति तपाईहरुले एकपटक राम्रोसँग अध्ययन गर्नुभयो भने अध्यागमन प्रणालीमा र भिजिट भिषा प्रकरणमासमेत वृहद अध्ययन गर्ने, त्यसको छानविन गरि त्यो क्षेत्रको प्रशासनिक, संरचनागत, कानुनी र नीतिगत सुधारका लागि सरकारले काम गर्नेछ भनेर लिखतमा पनि भन्यो, प्रतिबद्धतापनि व्यक्त ग¥यो । र, एक महिनाभित्र त्यस वमोजिम उपयुक्त संरचना बनाउँछु भनेर गृहमन्त्रीले संसदबाट बोलिसकेपछि यो भन्दा बढी रास्वपाले मागेको के हो ? विपक्षी दलसँग भएको सम्झौता, सहमति र परामर्श वमोजिम नै सदन अगाडि बढ्नुपर्छ प्रमुख प्रतिपक्षी दल अहिले सदन चलाउन र नियमित काम कारबाहीको प्रक्रियामा सहज ढंगले उपस्थित भएको छ ।’

‘संसदीय लोकतान्त्रिक प्रणालीमा विपक्षी दल मुख्य कुरा हो, उसँगको समझदारी नै मुख्य विषय हो । र सबै दल विशेष वा सबै व्यक्ति विशेषसँगको सहमति, सम्झौताको रेस्पोन्स भन्नेकुरा संसदीय व्यवस्थामा कम हुन्छ । तर, उहाँहरुले उठाएको मुद्दा सरकारले सुन्छ कि सुन्दैन भन्दा सुन्नेमात्र होइन कार्यान्वयन गर्न तयार छ । जब कार्यान्वयन गर्ने कुरा भनिसक्यो त्यसपछि पनि रास्वपा जुन ढंगबाट विरोधमा लागिरहेको छ र प्रधानमन्त्रीको आजको प्रश्नोत्तर कार्यक्रम भनेको नियमावली बमोजिम निर्धारण भएको विषय हो । यसमा आज उहाँले बोल्न पाउनुभएन, अवरोध सिर्जना भयो, अबरोधकाबीचमा प्रधानमन्त्रीलाई रोष्ट्रममा पु¥याएर नाराबाजी गराउने कुरा त्यो संसदमा शोभनीय देखिएन भन्ने लाग्यो सभामुखलाई उहाँले कार्यसूची हेरफेर गरिदिनुभो । अर्थात आज सूचीबाट हटाउनुभयो अब चाहेर पनि सदनमा प्रधानमन्त्रीलाई यही प्रयोजनका लागि बोलाउन सक्दैनौं । जब नियमावलीमै व्यवस्था भएको विषयमा समेत यस विषयमा अर्घेल्याई गरेर रास्वपाले जे व्यवहार प्रदर्शन ग¥यो यो दुःखद् छ । उहाँहरु संसदीय प्रणालीमा आएपनि तर पद्धति र संस्कारलाई आपूmलाई अभ्यस्त गराउने कुरा गर्न सक्नुभएको छैन । उहाँहरु बाहिर स्टण्ट गरिरहनुभएको छ ।’

उहाँले रास्वपाले उठाएको मुद्दा सुन्छ कि सुन्दैन भनिरहनुभन्दा सरकारले सुन्नेमात्र हैन कार्यान्वयन गर्नसमेत तयार रहेको दाबी गर्नुभयो ।

हेटौंडा । नेकपा (एमाले)का मुख्य सचेतक महेश वर्तौलाले नागरिकले अहिले डेलिभरी खोजिरहेको बताउनुभएको छ ।

एमाले हेटौंडा उपमहानगर पालिकाको दोस्रो अधिवेशनमा बोल्दै उहाँले सरकार अभावका बिचमा पनि जनताले महसुस गर्नेगरी सेवा प्रवाहमा लागि परेको बताउनुभयो ।

उहाँले पार्टीलाई जनताको माझमा स्थापित गराउने गरि काम गर्न शुभकामना व्यक्त गर्नु भयो ।

उहाँले भन्नुभयो “नेकपा एमाले हेटौंडा उपमहानगर पालिकामा हारेको हो सकिएको होइन । हेटौंडाको जनताको मनमनमा जागरण ल्याउने गरि सन्देश यस दोस्रो अधिवेशनले दिनु पर्नेछ ।”

यस्तै, उहाँले आजको आवश्यकताले एमालेको आपसी समझदारी मागेको बताउनु भयो ।

उहाँले अगाडि भन्नुभयो “एमाले हिजो प्रतिपक्षमा रहँदा पनि घेराबन्दी थियो र अहिले एमाले सरकारमा हुँदा पनि आक्रमण तथा कपोकल्पित भ्रम सिर्जनाहरु बढिरहेको छ । एमालेलाई कमजोर बनाउन सक्दा मात्रै आफ्ना इन्ट्रेस्टहरु पूरा गर्न लागिरहेका छन् ।”

एमालेले नाजायज वैदेशिक हस्तक्षेप स्वीकार नगर्ने पनि उहाँले प्रष्ट पार्नुभयो ।

काठमाडौँ । सत्तारुढ प्रमुख घटक नेकपा (एमाले) का प्रमुख सचेतक महेश बर्ताैलाले आफ्नो काममा गति बढाउनुपर्ने बताउनुभएको छ ।

उहाँले नागरिकको अपेक्षा सम्बोधन हुनेगरी सरकारले आफ्नो काममा गति बढाउनुपर्ने बताउनुभएको हो । बुधवार संघीय संसद भवन परिसरमा सञ्चारकर्मीहरुले सरकारको सय दिनको कसरी मुल्यांकन गर्नु भएको छ ? भनि प्रश्न गरेका थिए । त्यसको जवाफ दिँदै प्रमुख सचेतक बर्तौलाले सरकारको सय दिनमा नकारात्मक टिप्पणी गर्ने ठाउँ नभएको बताउनु भयो ।

नागरिकमा विद्यमान समस्या समाधान गर्ने सामथ्र्यका साथ सरकारले काम गर्नुपर्ने उहाँको भनाई थियो । प्रमुख सचेतक बर्तौलाले सरकारप्रति नागरिकको ठूलो अपेक्षा भएकाले पनि त्यसलाई सम्बोधन हुने गरी काम गर्नुपर्ने बताउनु भयो । सरकारले नागरिकको विश्वास जित्न सफल भएको दाबी गर्दै उहाँले सिमित स्रोत, साधनको बीचमा पनि सरकारले अधिकतम डेलिभरी दिन सकेको पनि बताउनु भयो ।

प्रमुख सचेतक बर्तौलाले भन्नुभयो, ‘सय दिनमा सरकारले नराम्रो गरेन । सय दिनको अंक दिँदाखेरी अनुत्तिर्ण भएको अवस्था छैन । डिस्टिंग्शन दिइहाल्नुपर्ने अवस्था पनि रहेन । त्यो पथमा सरकार पुगेको छ । नागरिकको विश्वास जितेको छ । अर्थतन्त्रलाई बिग्रदो गतिबाट ट्रयाकमा ल्याउने ठाउँमा पुर्‍याएको छ । शान्ति सुरक्षालाई कायम पथमा सरकार अघि बढिरहेको छ । सरकारको तर्फबाट जेस्रोत, साधन छ, यसको सिमितताको बीचबाट पनि अधिकतम डेलिभरीहरु गर्न खोजेको देखिन्छ । तर अब सरकारले आफ्नो गति बढाउनु पर्छ । अब गेयर बदल्नुपर्छ । न्युट्रलमा थियो, अब १/२ हुँदै अगाडि बढाउनुपर्छ । अहिलेको गतिले अब पुग्दैन । नागरिकमा ठूलो अपेक्षा छ । युवाहरुको ठूलो संख्या बेरोजगार छन् । कृषिमा समस्याहरु छन् । यी देखिएका समस्या समाधान गर्ने सामथ्र्यका साथ सरकारले काम गर्नुपर्छ । अहिलेसम्मको सय दिनको मूल्यांकन गर्दाखेरी नकारात्मक टिप्पणी गर्ने ठाउँ छैन ।’

प्रमुख सचेतक बर्तौलाले सरकारले आफ्नो सय दिनमा मुलुकको बिग्र्र्र्र्र्र्रँदो अर्थतन्त्रलाई ट्रयाकमा ल्याएको र नागरिकको विश्वास जित्न सफल भएको जिकिर पनि गर्नुभयो ।

काठमाडौँ । सत्तारुढ प्रमुख घटक नेकपा (एमाले) का प्रमुख सचेतक महेश बर्ताैलाले नेपाली काँग्रेसले संसदमा मुठभेडमा लैजान चाहेको आरोप लगाउनुभएको छ ।

नेपाली काँग्रेसका उपसभापति धनराज गुरुङले गत जेठ ३ गते बिहीवार संसद अवरोध गर्ने क्रममा एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीमाथि दुव्र्यवहारको प्रयास गरेको उल्लेख गर्दै उहाँले काँग्रेसले संसदमा उदण्ड, अभद्र, अशिष्ट र अमर्यादित ढंगले प्रश्तुत भएर मुठभेडमा लैजान चाहेको जिकिर गर्नुभएको हो ।

शनिवार काठमाडौंमा आयोजित युवा विषयक विचार गोष्ठीमा बोल्दै प्रमुख सचेतक बर्तौलाले पार्टी अध्यक्ष ओलीमाथि काँग्रेस उपसभापति गुरुङले संसदमा उदण्ड व्यवहार प्रदर्शन गरेर संसदीय मूल्य, मान्यताको नै खिल्ली उडाएको बताउनु भयो । उहाँले संसदमा काँग्रेसले सत्तापक्षको आशनमा आएर गरिएको दुव्र्यवहारको जति निन्दा गरे पनि कम हुने बताउनु भयो ।

प्रमुख सचेतक बर्तौलाले भन्नुभयो, ‘नेपाली काँग्रेसले संसदमा गरिरहेको हर्कत हेर्नुहोस् । संसदमा सत्ता पक्ष कहाँ बस्ने, प्रतिपक्ष कहाँ बस्ने, सरकार कहाँ बस्ने ? त्यहाँ डिफाईन गरेको हुन्छ । आसन निर्धारण गरिएको हुन्छ । तर प्रमुख प्रतिपक्षका साथीहरुले वेल घेराउ गर्न जानुभएको छ, आपत्ति छैन । नारा लगाउनुभएको छ । हामीलाई आपत्ति छैन । यसमा गुनासो छैन । तर सरकारको आसनमा आएर उपसभामुखको आसनमा आएर जुन प्रकारको अभद्र, अशिष्ट, अमर्यादित र उदण्ड प्रश्तुतिहरु उहाँहरुबाट भईरहेको छ । यसले संसदीय इतिहासमा, संसदीय राजनीतिको इतिहासमा, संसदीय परम्परामा यो एउटा कालो दिनको रुपमा अस्तीको घटना रह्यो ।

हाम्रा श्रद्धेय अध्यक्षमाथि नेपाली काँग्रेसका एक जना नेता, जसलाई स्वर्गमा पुगेका पितृहरुले पनि निर्वाचनको बेलामा प्रकट भएर भोट दिएर पठाएर निर्वाचित गरेर पठाए, ती त्यस्ता व्यक्तिले संसदबाट, संसदमा हाम्रा श्रद्धेय अध्यक्षमाथि अशिष्ट व्यवहार प्रर्दशन गरे, उदण्ड व्यवहार प्रर्दशन गरे । यसले के देखाउँछ भने राजनीतिलाई इमानबाट निर्देशित होइन, संसदीय मूल्य, मान्यताको जगबाट संसद चलाउने होइन । भिडभाड, दादागिरी र उदण्डताका साथ मुठभेडमा लैजान नेपाली काँग्रेस चाहन्छ भन्ने कुरा त्यो अस्तीको घटनाबाट देखिन्छ ।’

प्रमुख सचेतक बर्तौलाले सहकारीको ठगी प्रकरण फौजदारी अभियोग भएकाले त्यसलाई संसदले नभई सरकारी निकायले अनुसन्धान गर्नुपर्ने तर्क समेत गर्नुभयो ।

काठमाडौँ । प्रमुख प्रतिपक्ष दल नेकपा (एमाले) ले सरकारले चीनलाई तत्काल नेपालको नयाँ नक्शा (चुच्चे नक्शा) लाई मान्यता दिन कुटनीतिक नोट पठाउनुपर्ने बताएको छ ।

एमालेका सचेतक महेश बर्ताैलाले चीनले आफ्नो नयाँ नक्शा जारी गर्दा नेपालको पुरानै नक्शा राखेकाले सरकारले त्यसलाई तत्काल सच्याउनका लागि चीन सरकारलाई सो बारे कुटनीतिक नोट तत्काल पठाउनुपर्ने बताउनुभएको हो ।

सोमवार संघीय संसद भवन परिसरमा सञ्चारकर्मीहरुले राखेका जिज्ञासाको जवाफ दिनेक्रममा उहाँले चीन सरकारलाई सो नक्शा सच्याउन नेपाल सरकारले अविलम्व पहल गर्नुपर्ने बताउनु भयो । चीनले नेपालको नक्शा पनि समेटदा पुरानै नक्शालाई मान्यता दिनु दु:खद् भएको उल्लेख गर्दै सचेतक बर्तौलाले त्यसलाई कुटनीतिक माध्यमबाट सच्याउनका लागि नेपाल सरकार लाग्नुपर्ने बताउनु भयो ।

उहाँले भन्नुभयो, ‘हामीलाई एक इन्च पनि जमिन कसैको चाहिँदैन । कसैलाई छोड्दैनौं पनि । यही मान्यता बमोजिम हामी आज पनि यसमा उभिएका छौं । जहाँसम्म चीनले नेपालको नक्शा पनि छेउमा राख्दै गर्दा चुच्चे नक्शा गायव गरेर राख्यो । यस सन्दर्भमा नेपाल सरकारले अविलम्व चाईनाको सरकारलाई यस विषयमा उसले कुटनीतिक नोट पठाओस् । यसमा अविलम्व प्रश्न गरोस् । अविलम्व सरकारले चाईनको सरकारसँग समन्वय गरेर यो विषयलाई चाँडो हल गरोस् ।’

‘किनभने लिम्पियाधुरा, लिपुलेक, कालापानी नेपाली भूभाग हो । कुनै देशलाई हो वा होइन भन्ने अधिकार छैन । त्यसकारण यो भूगोलको बारेमा, यो नेपालको होइन जस्तो गरेर, नेपालमा नभएजस्तो गरेर चाईनामा हामीले नेपालको नक्शा देख्यौं । त्यो दुखद् कुरा हो । सरकारले अभिलम्ब यसमा कुटनीतिक पहलमार्फत, उपयुक्त छलफलमार्फत यसमा चाईनाको सरकारलाई सच्याउनका लागि पनि अपिल गर्नुपर्छ । सरकारलाई हामी त्यो माग गर्न चाहन्छौं ।’

सचेतक बर्तौलाले एमाले आफ्नो एक ईन्च भूमि छोड्ने पक्षमा नरहेको दोहोर्‍याउनु भयो । उहाँले नेपालको भुगोलबारे अन्यथा टिप्पणी गर्ने अधिकार अरु राष्ट्रलाई नभएको पनि दोहोर्‍याउनु भयो ।

काठमाडौँ । प्रमुख प्रतिपक्ष दल नेकपा (एमाले)का सचेतक महेश बर्ताैलाले संसदमा पेश गरिएको आगामी आर्थिक वर्षको बजेट फिर्ता लिन सरकारलाई दवाव दिनु भएको छ ।

सत्तारुढ दलहरु स्वयम् सन्तुष्ट नरहेकाले सो बजेट फिर्ता गरी सांसदहरुले दिएको सुझावको आधारमा सरकारले नयाँ बजेट ल्याउनुपर्ने उहाँको तर्क थियो । आईतबार संघीय संसद भवन परिसरमा सञ्चारकर्मीहरुले राखेका जिज्ञासाको जवाफ दिने क्रममा सचेतक बर्तौलाले बजेटमार्फत् सरकारले जिल्ला निर्वाचन कार्यालय हटाउने, किसानको हित विपरित राष्ट्रिय दुग्ध बोर्ड खारेज गर्ने निर्णय लिएको भन्दै आपत्ति समेत जनाउनु भयो । लोकतन्त्र विरोधी खालका प्रावधान बजेटमा भएकाले विरोध गर्नु परेको उहाँले स्पष्ट पार्नु भयो ।

उहाँले भन्नु भयो, ‘जिल्ला निर्वाचन कार्यालय सिडियो कार्यालयमा गाँभ्ने सरकारको निर्णयले निर्वाचन निष्पक्ष हुन्छ भन्न सकिन्न । त्यसकारण लोकतन्त्र विरोधका काम उहाँहरुले गर्नु भएको छ बजेटमार्फत् । यो बजेट फिर्ता लिनुपर्छ । राष्ट्रपति कार्यालयमा रहेका अनावश्यक संस्थाहरु खारेज गरियोस् । यो मुलुकका किसानहरुले वार्षिक २६ लाख मेट्रिक टन दुध उत्पादन गर्दछन । ३५ हजार किसान प्रत्यक्ष रोजगारीमा जोडिएका छन । प्रत्येक दिन ६ करोड पैसा त सहरबाट गाउँ जान्छ ।

यस्तो काम गर्ने राष्ट्रिय दुग्ध विकास बोर्डलाई खारेज गर्ने निर्णय गरिएको छ । यो बेठिक छ । यी, यस्ता कुराहरुलाई सुधार गर्नु पर्छ । यो कुरामा सरकारले ध्यान दिएको पाइएन । हामी प्रतिपक्षमा आँखाबाट मात्रै होइन, सरकार पक्ष स्वमय् पनि यो बजेटबाट सन्तुष्ट छैन । त्यसकारण यो बजेट फिर्ता गरियोस । हाम्रा सुझावहरुलाई समेटेर बजेट ल्याइयोस् ।’

सचेतक बर्तौलाले प्रधानमन्त्री, मन्त्री र सत्तारुढ दलका केही नेतालाई केन्द्रित गरेर बजेट विनियोजन गरिएको आरोप लगाउँदै समर्थन गर्न नसकिने बताउनु भयो ।

काठमाडौँ । नेपाली काँग्रेसका उपसभापति पूर्णबहादुर खड्काले प्रतिनिधिसभा नियमावली आफूले उलंघन गरेको स्विकार गर्दै माफी माग्नु भएको छ ।

आइतबार प्रतिनिधिसभा बैठकमा एमाले सचेतक महेश बर्ताैलाले नियमापत्ति जनाउँदै प्रतिनिधिसभा नियमावलीको नियम २० को ६ बमोजिम सभामुख आसन तथा बोलिरहेको सदस्यको बीचबाट हिँडन कोही पनि सदस्यलाई अनुमति नभएको उल्लेख गरिएपनि सत्तापक्षका माननीयबाट त्यसको उलंघन गर्ने काम भएको भनेर सभामुखको ध्यानाकर्षण गराएलगत्तै उपसभापति खड्काले त्यसलाई स्विकार गर्दै माफी माग्नु भएको हो ।

एमाले सचेतक बर्तौलाले सत्तारुढ दलकै सांसदले प्रतिनिधिसभा नियमावलीको धज्जी उडाउने काम गर्नु गम्भिर विषय भएको भन्दै भन्नु भयो, ‘मैले एउटा नियमापत्तिको विषय उठाउन खोजेको हुँ । भोलीका दिनमा पनि यो विषय काम लाग्छ । यो हाउसमा पटकपटक मर्यादा विपरित काम भईरहेको छ । हाम्रो प्रतिनिधिसभा नियमावलीको नियम २० को ६ बमोजिम सभामुख आसन तथा बोलिरहेको सदस्यको बीचबाट हिँडन कोही पनि सदस्यलाई त्यो अनुमति हुँदैन ।’

‘पटकपटक यो संसदको गरिमा र महत्वलाई धज्जी उडाउँदै माननीय सदस्यहरुबाट यस प्रकारको काम भईरहेको छ । सत्ता पक्षका माननीयज्यूहरुबाट यस प्रकारको काम भईरहेको छ । म गम्भिरताका साथ सभामुख महोदय, म यो विषयमा सभामुखको ध्यानाकर्षण होस् । यही विषय राख्न चाहन्छु ।’

त्यसलगत्तै सभामुख देवराज घिमिरेले यस्तो विषयमा ध्यान दिन सचेत गराउनु भएको थियो । सोही विषयमा सभामुखसँग समय माग गरेर उपसभापति खडकाले भन्नुभयो, ‘अनदेखाको कारणले माननीयज्यूले उल्लेख गर्नु भए अनुसार मैले त्यो नियमावलीको त्यो दफालाई उलंघन गरेँ । त्यसका लागि म क्षमा माग्न चाहन्छु ।’

प्रतिनिधिसभा नियमावलीको नियम २० को ६ बमोजिम सभामुख आसन तथा बोलिरहेको सदस्यको बीचबाट हिँडन कोही पनि सदस्यलाई अनुमती नहुने उल्लेख गरिएको छ ।