काठमाडौं । विश्व स्वास्थ्य सङ्गठन (डब्ल्यूएचओ) ले हान्ताभाइरस प्रकोप अझ फैलिन सक्ने जोखिम रहेको चेतावनी दिएको छ, यद्यपि समयमै कडा स्वास्थ्य सावधानी अपनाइएमा यो प्रकोप सीमित स्तरमै नियन्त्रण गर्न सकिने अपेक्षा गरिएको छ ।

हालसम्म यस प्रकोपका कारण तीन जनाको मृत्यु भइसकेको छ भने पाँच वटा पुष्टि भएका र तीन वटा शंकास्पद सङ्क्रमणका केसहरू देखिएका छन् । सङ्क्रमित तथा शंकास्पद बिरामीहरूलाई बेलायत, जर्मनी, नेदरल्यान्ड्स, स्विट्जरल्याण्ड र दक्षिण अफ्रिकामा उपचार वा आइसोलेसनमा राखिएको छ ।

यो सङ्क्रमण एमभी होन्डियस नामक क्रुज जहाजसँग जोडिएको छ, जसले अर्जेन्टिनाको उसुआइआबाट यात्रा सुरु गरी क्यानरी टापुहरूतर्फ समुद्री यात्रा गरिरहेको थियो । यात्राका क्रममा केही यात्रुहरूमा अचानक गम्भीर लक्षण देखिन थालेपछि स्वास्थ्य अधिकारीहरूले जहाजमा फैलिएको संक्रमणबारे अनुसन्धान सुरु गरेका हुन् ।

प्रारम्भिक अनुसन्धानअनुसार एक यात्रु अर्जेन्टिनामा जहाज चढ्नु अघि नै संक्रमित भएको हुन सक्ने र पछि जहाजमा अन्य यात्रुहरूमा संक्रमण फैलिएको हुन सक्ने अनुमान गरिएको छ । डब्ल्यूएचओका महानिर्देशक टेड्रोस अधानोम घेब्रेयेससका अनुसार हान्ताभाइरसको इन्क्युबेशन अवधि छ हप्तासम्म हुन सक्ने भएकाले आगामी दिन वा हप्ताहरूमा थप सङ्क्रमणका केसहरू देखिन सक्ने सम्भावना रहन्छ ।

उहाँल यस रोगको विकासक्रमलाई नजिकबाट निगरानी गरिँदैछ र अन्तर्राष्ट्रिय समन्वय आवश्यक रहेको बताउनुभयो । डब्ल्यूएचओका आपतकालीन प्रतिक्रिया निर्देशक अब्दी रहमान महमुदले यदि सबै देशहरूले समयमै परीक्षण, सङ्क्रमित व्यक्तिहरूको पहिचान, सम्पर्क ट्रेसिङ र आइसोलेसन जस्ता सार्वजनिक स्वास्थ्य उपायहरू प्रभावकारी रूपमा लागू गरे भने यो प्रकोप ठूलो स्तरमा फैलिन नदिई नियन्त्रण गर्न सकिने बताउनुभयो ।

उहाँका अनुसार अहिलेको अवस्था ‘सीमित तर सतर्क रहनुपर्ने’ प्रकृतिको छ । यसबीच अर्जेन्टिनाका स्वास्थ्य अधिकारीहरूले सङ्क्रमणको स्रोत पत्ता लगाउन उसुआइआ क्षेत्रमा मुसा परीक्षण गर्ने तयारी गरेका छन्, किनकि हान्ताभाइरस सामान्यतया संक्रमित मुसाको सम्पर्कबाट फैलिने गर्छ । जहाजमा यात्रा गरेका सबै यात्रु र चालक दलको विस्तृत सम्पर्क ट्रेसिङ पनि भइरहेको छ ।

जहाज सञ्चालक कम्पनी ओशनवाइड एक्सपेडिसनका अनुसार हाल जहाजमा कुनै पनि लक्षण देखिएका यात्रु छैनन् र जहाज आफ्नो गन्तव्य स्पेनको टेनेरिफतर्फ अघि बढिरहेको छ, जहाँ आइतबार पुग्ने तालिका छ ।

यात्रुहरूलाई विभिन्न देशमा पठाइएपछि स्थानीय स्वास्थ्य निकायहरूले उनीहरूको स्वास्थ्य निगरानी गरिरहेका छन् । डब्ल्यूएचओले यो प्रकोपलाई नियन्त्रणमा राख्न अन्तर्राष्ट्रिय सहयोग, समयमै परीक्षण र कडा आइसोलेसन उपायहरू अत्यन्त आवश्यक छन्, अन्यथा संक्रमण थप देशहरूमा फैलिन सक्ने जोखिम रहने जनाएको छ ।

एजेन्सी । रुसमा चमेरोमा कोरोना जस्तै नयाँ भाइरसको पुष्टि भएको छ । यसको नाम खोस्ता–२ हो । वैज्ञानिकहरुका अनुसार यो मानिसमा संक्रमण गर्न सक्षम छ ।

हाल उपलब्ध कोरोना भ्याक्सिन यसको विरुद्ध प्रभावकारी छैन । तर, अहिलेसम्म कसैमा पनि यसको संक्रमण पुष्टि भएको छैन ।

प्लोस प्याथोजेन्स जर्नलमा प्रकाशित अनुसन्धानका अनुसार तपाईंले कोभिड भ्याक्सिनको एक डोज लिनुभएको छ र तपाईंको शरीरमा कोरोनाविरुद्ध एन्टिबडी भए पनि तपाईं खोस्ता-२ संक्रमणबाट बच्न सक्नुहुन्न ।

यो भाइरस पहिलो पटक सन् २०२० मा पत्ता लागेको थियो । तर, त्यसबेला अनुसन्धानकर्ताहरूले सोचेका थिए कि यसले मानिसलाई हानि गर्दैन । तर, अहिले नयाँ अनुसन्धानले यो भाइरस विश्वका लागि नयाँ खतरा बन्न सक्ने देखाएको छ ।

कोभिड–१९ रोग फैलाउने सार्स–कोभ–२ स्ट्रेन एक प्रकारको कोरोना भाइरस हो, त्यसैगरी खोस्टा–२ पनि कोरोना भाइरसको एक प्रकार हो । टाइम म्यागजिनको रिपोर्टका अनुसार खोस्ता–२ जस्तै खोस्ता–१ भाइरस पनि छ तर यसले मानिसमा संक्रमण गर्दैन ।

खोस्ता–२ भाइरस अहिले चमेरा, प्याङ्गोलिन, र्‍याकुन डग र सिभेटजस्ता जंगली जनावर तथा चराचुरुङ्गीमा फैलिरहेको छ । अध्ययनमा संलग्न माइकल लेट्को भन्छन् कि नयाँ भाइरसले भविष्यमा महामारीको रूप लिन सक्छ । यसबाहेक यदि यो कोरोनासँग मिसियो भने यसको संक्रमण खतरनाक साबित हुन सक्छ । तर, दुवै भाइरस लाग्ने सम्भावना निकै कम हुन्छ ।

आक्रा । अफ्रिकी देश घानाबाट फेरि एकपटक डरलाग्दो खबर आएको छ । इबोला जस्तो रोग यहाँ फैलिन थालेको छ । इबोलासँग मिल्दोजुल्दो लक्षण भएको मारबर्ग भाइरसले अहिले मानिसहरूलाई आफ्नो सिकार बनाइरहेको छ।

दुई जनामा ​​यो रोगका लक्षण देखिएका छन् र यो भाइरस निकै संक्रामक भएको बताइएको छ । यसको मृत्युदर ८८ प्रतिशत रहेको बताइएको छ । यो भाइरसको चपेटामा आएका दुई जनाको मृत्यु भएको छ ।

कोभिड–१९ रोक्न असफल विश्व स्वास्थ्य संगठन अब सतर्क भएको छ । यो नयाँ भाइरस अधिकारीहरूका लागि समस्याको विषय हो। र यसलाई रोक्न सबै प्रयासहरू भइरहेका छन्।

के हो लक्षण

मारबर्ग भाइरसले गर्दा ज्वरो आउन थाल्छ र रगत निस्कन थाल्छ। त्यसैले यसलाई थप खतरनाक भनिएको छ । यो भाइरस जनावरबाट मानिसमा पनि सरेको हो । कोभिड–१९ जस्तै यो भाइरस पनि चमेरोबाट फैलिएको छ ।

भाइरस पहिले शरीरको तरल पदार्थमा पुग्छ र त्यसपछि छालामा संक्रमण गर्दछ। इबोलासँग मिल्दोजुल्दो यो भाइरसका कारण रगत बग्ने, ज्वरो आउने र अन्य लक्षणहरू देखिन्छन्। इबोलामा बिरामीलाई उच्च ज्वरो, बेचैनी र टाउको दुख्ने लक्षण देखिएको थियो।

धेरै बिरामीमा सात दिनभित्र रगत बग्ने लक्षण पनि देखियो । इबोलामा मृत्युदर पनि २४ प्रतिशतबाट बढेर ८८ प्रतिशत पुगेको छ । सेनेगलको प्रयोगशालाबाट यस नयाँ भाइरसको नतिजाको बारेमा थप जानकारी दिइनेछ।

स्वास्थ्य अधिकारी उच्च सतर्क

मारबर्गमा मारिएका दुई व्यक्ति घानाको आशान्ती क्षेत्रका बासिन्दा थिए। यी दुईबीच कुनै सम्बन्ध थिएन र उनीहरुमा पखाला, ज्वरो, वाकवाकी र बान्ता जस्ता लक्षण देखिएको थियो ।

घानामा विश्व स्वास्थ्य संगठन (डब्ल्यूएचओ) का प्रतिनिधि डा फ्रान्सिस कासोलोले भनेका छन् कि स्वास्थ्य अधिकारीहरूले हाल अवस्थाको अनुसन्धान गरिरहेका छन्। उनी पनि सम्भावित महामारीको लागि तयार रहेको बताएका छन्।

उनले मृतकको सम्पर्कमा आएका व्यक्तिहरुको खोजी गर्न घानाका अधिकारीहरूसँग काम गरिरहेको बताए। यसको उद्देश्य भाइरसलाई बढ्नबाट रोक्नु हो।

डब्ल्यूएचओले धेरै समुदायहरूसँग उनीहरूलाई सचेत र शिक्षित गर्न पनि काम गरिरहेको छ। उनले आपतकालीन प्रतिक्रिया टोलीसँग काम गर्दै तिनीहरूलाई मारबर्गको खतराहरू बारे बताइरहेका छन्।

यदि घानामा मारबर्ग मामिलाहरू पुष्टि भएमा, पश्चिम अफ्रिकामा भाइरस पत्ता लाग्ने यो दोस्रो पटक हुनेछ। १६ सेप्टेम्बर २०२१ मा गिनी भाइरस पुष्टि भएको थियो। मारबर्गको उपचारका लागि हाल कुनै खोप उपलब्ध छैन।

पश्चिम अफ्रिकामा डिसेम्बर २०१३ देखि जनवरी २०१६ सम्म इबोलाका केसहरू देखिएका थिए। कुल २८ हजार ६४६ बिरामी फेला परेका छन् भने ११ हजार ३२३ जनाको मृत्यु भएको छ । मार्च २९, २०१६ मा डब्ल्यूएचओले इबोला अब आपत्कालिन अवस्था नरहेको बताएको थियो।

एजेन्सीको सहयोगमा