बाँके। लुम्बिनी प्रदेशमा रहेका थारू, कुसुन्डा, अवधी र मुस्लिम संस्कृतिको संरक्षणसम्बन्धी गोष्ठी कोहलपुरमा सम्पन्न भएको छ ।

नेपाल संस्कृत विश्वविद्यालय सांस्कृतिक अध्ययन केन्द्रको आयोजना र हाम्रो पूर्णिमा साहित्य प्रतिष्ठान कोहलपुरको सहकार्यमा लुम्बिनी आइतबार प्रदेशस्तरीय सांस्कृतिक गोष्ठी भएको हो ।

सो अवसरमा नेपाल संस्कृत विश्वविद्यालयका उपकुलपति प्रा डा सुदनकुमार पौडेलले हाम्रा संस्कृति राष्ट्रका अमूल्य निधि भएकाले तिनको संरक्षण र प्रवर्द्धनका लागि यस्ता कार्यक्रम महत्त्वपूर्ण हुने बताउनुभयो । उहाँले प्राचीन संस्कृतिलाई नवीन प्रविधिको उपयोगबाट प्रचार र संरक्षण गर्न सकिने सम्भावना औँल्याउनुभयो ।

‘थारू जातिका धार्मिक तथा सांस्कृतिक अनुष्ठानमा प्रकृति र पर्यावरणीय चेतना’ शीर्षकमा महेन्द्र बहुमुखी क्याम्पसका उपप्राध्यापक डा राजकुमार थारूले प्रस्तुत गरेको पहिलो अवधारणपत्रमा पूर्वमन्त्री तथा थारू संस्कृतिका अध्यता डा गोपाल दहितले टिप्पणी गर्नुभयो ।

प्रकृति पूजक थारू जातिका प्रायः सबै अनुष्ठानमा प्रकृतिलाई सम्मान गरिने निचोड रहेको उहाँको भनाइ थियो । अर्का अध्येता उदयराज आलेले विश्वकै दुर्लभ ‘कुसुन्डाको परम्परागत संस्कृति’मा कार्यपत्र प्रस्तुत गर्नुभयो ।

उक्त कार्यपत्रमाथि मध्यपश्चिम विश्वविद्यालय, वागेश्वरी बहुमुखी क्याम्पसका उपप्राधापक डा पुष्कर रिजालले टिप्पणी गर्नुभएको थियो ।

वनराजाका रूपमा चिनिने कुसुन्डा जाति ग्रामीण जीवनशैलीमा बस्न थालेसँगै उनीहरूको मौलिक संस्कृति हराउनु दुःखद् विषय रहेको उल्लेख गर्दै डा रिजालले कुसुन्डा भाषाका मातृभाषी वक्ता एक जनामात्रै रहनु चिन्ताको विषय रहेको बताउनुभयो ।

अवधी संस्कृतिका अध्येता जगतराम यादवले ‘अवधी लोकसाहित्यमा लोकगाथा चनैनी’ शीर्षकको तेस्रो अवधारणापत्र प्रस्तुत गर्नुभयो । उक्त गोष्ठीमा लोकसंस्कृतिका अध्येता डा गोविन्द आचार्यले ढाँचागत केही कसर रहे पनि यसले अवधी लोकगाथालाई चिनाउन मद्दत गर्ने टिप्पणी गर्नुभएको थियो ।

मुस्लिम संस्कृतिका आरिफÞ खानले तयार गरेको ‘मोहर्रम’ माथि महेन्द्र बहुमुखी क्याम्पसका उपप्राध्यापक डा हरिप्रसाद तिमिल्सिनाले टिप्पणी गर्नुभयो । खानको पत्रले मुस्लिम संस्कृतिका धेरै पक्षहरू छुटाएको भन्दै तिमिल्सिनाले नेपालगन्ज उर्दू साहित्य र संस्कृतिमा धनी भएको जानकारी दिनुभयो । यस प्रदेशमा रहेका थारू, कुसुन्डा, अवधी र मुस्लिम संस्कृतिको संरक्षणसम्बन्धी गोष्ठीमा फरकफरक अवधारणपत्र प्रस्तुत भएका थिए ।

नेपाल संस्कृत विश्वविद्यालयका कुलसचिव प्रा माधव अधिकारी, लुम्बिनी प्राविधिक विश्वविद्यालयका कुलसचिव रेगबहादुर भण्डारी, साहित्ययकार प्रा डा कृष्णप्रसाद घिमिरे, वरिष्ठ साहित्यकार सनत रेग्मी, वागेश्वरी बहुमुखी क्याम्पसका प्रमुख दानबहादुर हमाल, खजुरा प्रज्ञा प्रतिष्ठानका उपकुलपति डा इन्द्र भण्डारी, कोहलपुर वाङ्मय प्रतिष्ठानकी कावाअध्यक्ष सुमित्रा न्यौपानेलगायतले आफ्नो धारणा राखेका थिए । रासस