धरान, (सुनसरी) । सप्तकोशी नदीमा पानीको सतह बढेको छ ।

जिल्ला प्रहरी कार्यालय सुनसरीका प्रहरी प्रवक्ता योगराज खतिवडाका अनुसार आइतबार बेलुकी १० बजे गरिएको जलसतह मापनमा कोशी ब्यारेजमा पानीको प्रवाह प्रतिसेकेण्ड दुई लाख २६ हजार ५६० क्युसेक पुगेको छ ।

आइतबार दिउँसो २ बजे एक लाख ७४ हजार ३७५ प्रतिसेकेण्ड पानीको प्रवाह मापन गर्दा २३ ढोका खोलिएको थियो ।

प्रवक्ता खतिवडाका अनुसार कोशी ब्यारेजका ५६ ढोकामध्ये अहिले ३१ ढोका खोलिएका छन् । कोशी ब्यारेमा पानीको प्रवाह एक लाख ५० हजार क्युसेक नाघेपछि खतराको सङ्केत स्वरूप रातो बत्ती बाल्ने गरिन्छ । सोहीअनुसार रातो बत्ती बालिएको कन्ट्रोल रुमले जनाएको छ ।

पहाडी भेगमा भइरहेको वर्षाका कारण जलसतह बढ्दै गएको प्रहरी प्रवक्ता खतिवडाले बताउनुभयो ।

काठमाडौँ । सप्तकोशीमा बाँध निर्माण भएयता दोस्रो ठूलो बाढी मापन गरिएको छ ।

सन् १९६२ मा निर्माण सम्पन्न भएको कोशी ब्यारेजमा सन् १९६८ (२०२५ साल)मा अत्याधिक बाढी मापन भएको थियो ।

त्यसयता आइतबार बिहान अत्याधिक बाढीको बहाव मापन भएको थियो । आइतबार बिहानपछि भने पानीको मात्रा घट्न थालेको छ ।

आइतबार बिहान कोशी ब्यारेजमा पानीको बहाव ६ लाख ६१ हजार ०५ क्युसेक मापन भएको थियो ।

सन् १९६८ अक्टोबर ५ (२०२५ असोज २० गते) कोशीमा ७ लाख ८८ हजार २०० क्युसेक बहाव मापन भएको रेकर्ड थियो ।

जोखिम कायमै रहेका कारण ब्यारेजका ५६ वटै ढोका खोलिएको छ ।

ब्यारेजको पुलबाट अत्यावश्यक बाहेकका सवारीसाधन र पैदलयात्रीलाई आवतजावतमा रोक लगाइएको छ ।

इनरुवा । कोशी ब्यारेजको पुलबाट सम्पूर्ण आवतजावत बन्द गरिएको छ । सप्तकोशीमा पानीको बहाव खतराको तह पार गरेपछि उक्त पुलमा आवतजावतमा रोक लगाइएको हो ।

पूर्वी नेपालका पहाडी जिल्लामा तीन दिनदेखि लगातार वर्षा भइरहेको छ । सुनसरीका सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी वेदराज फुयालले आज एक विज्ञप्ति जारी गर्दै अहिले साँझ ४ः०० बजेदेखि अर्को सूचना जारी नभएसम्मका लागि कोशी ब्यारेजको पुलबाट आवागमनमा रोक लगाइएको जानकारी दिनुभयो । अत्यावश्यक कामका लागि वैकल्पिक मार्गको प्रयोग गर्नसमेत उहाँले अनुरोध गर्नुभएको छ ।

सुनसरीका प्रहरी नायव उपरीक्षक नविनकृष्ण भण्डारीका अनुसार सप्तकोशीमा पानीको बहाव अहिले साँझ ५ः०० बजे प्रतिसेकेन्ड पाँच लाख ५७ हजार क्युसेक नाघेको छ ।

पानीको बहावले खतराको तह पार गरेपछि कोशी ब्यारेजका सबै ५२ ढोका खोलिएका उहाँले बताउनुभयो । यसका साथै सप्तरी र सुनसरीतर्फको नहरका चारै ढोढा समेत खोलिएको प्रहरी नायव उपरीक्षक भण्डारीले जानकारी दिनुभयो ।

विराटनगर । बिहीबार बेलुका कोशी ब्यारेजबाट यात्रुवाहक बस सप्तकोशी नदीमा खसेको छ ।

विराटनगरबाट उदयपुर गाइघाट जाँदै गरेको यात्रुवाहक बस सप्तकोशी ब्यारेजको ३४ र ३६ नम्बरको ढोकाको बिचबाट खसेको सुनसरी प्रहरीले जनाएको छ ।

सबै यात्रुको सकुशल उद्धार गरेर उपचारको लागि अस्पताल पठाईएको सुनसरीका प्रमुख जिल्ला अधिकारी रामचन्द्र तिवारीले जानकारी दिए ।

घटनाबारे थप विवरण आउन बाँकि छ ।

पूर्व–पश्चिम राजमार्गअन्तर्गत कोशी ब्यारेजमा असार २९ गते शुक्रबार मालवाहक ट्रक खसेको सूचना आयो । ब्यारेजको ढोका नं १० बाट मे१ख ३००७ नंको ट्रक सूचना पाएपछि म रिपोटिङका लागि त्यसतर्फ गएँ । नदीमा झरेको ट्रकमा सवार चालक र अन्य व्यक्तिलाई उद्धार गरिएको थियो भने ट्रकको खोजी भइरहेको थियो ।

भारतबाट सामान ल्याएर आएको ट्रक खसेको खबरपछि सीमा क्षेत्रका क्रियाशील रहेका केही भारतीय सञ्चारकर्मीहरु पनि सो क्षेत्रमा आइपुगे । दिउँसो ४ः३० बजे उनीहरु मबीच विवाद भयो । उनीहरु विदेशी भूमिमा रिपोर्टिङ गर्न आउँदा न स्थानीय प्रशासनसँग अनुमति लिएका थिए न कुनै समन्वय नै गरेका थिए ।

भारतीय सञ्चारमाध्यमले नेपाली सीमामा आएर कतिसम्म गलत प्रचार गर्छ र नेपालीमाथि कस्तो व्यवहार गर्छ भन्ने पछिल्लो उदाहरण हो यो घटना । तराईको जनताको सशक्त आवाजका रुपमा सञ्चालन हुँदै आएको न्युज लाइभ रफ्तारका लाागि कोशी ब्यारेज पुग्दा केही लफडा भयो ।

बिनाअनुमति नेपालमा आएर भारतीय पत्रकारहरुले नेपाल प्रहरीलाई नै अपशब्द बोल्दै प्रश्न गरेपछि मैले सहन सकिन । कोसँग अनुमति लिएर नेपालमा रिपोर्टिङ्मा आउनुभयो भन्दै प्रश्न गर्दा एक महिला पत्रकारले उल्टै ममाथि आक्रमण गर्ने प्रयास गरिन् । त्यति मात्रै हैन उनले अश्लील हर्कत नै गरिन् जुन हेर्नसमेत लायक थिएन।

केही दिनअगाडि कोशी ब्यारेजमा एउटा ट्रक खसेको थियो । सो ट्रक खसेको भिडियोनै सामाजिक सञ्जालमा भाइरल भएको थियो । यही भिडियोको रिपोर्टिङ्ङ गर्न म सो स्थानमै पुगेका थिए। तर भारतीय सञ्चारमाध्यमले सो स्थानबाट गलत शैलीले आफ्नो टेलिभिजनमा प्रचार गर्दै थिए।

प्रहरीलाई नै उल्टो प्रश्न गर्दै के हेरेर बसेको थ्यो त्यो बेलामा भन्दै थर्काइरहेको थिए । सो दृश्य मैले हेरिरहन सकिनँ । मैले सिधा पत्रकारहरुलाई प्रश्न गरेँ, “कोसँग अनुमति लिएर यहाँको रिपोर्टिङ गर्दै हुनुहुन्छ र ? ” एक पुरुष पत्रकारले उल्टै मेरो परिचयपत्र मागे । उनीहरुले त्यति मात्रै गरेनन्, भ्युजका लागि यो सब नाटक गरेको समेत आरोप लगाउन थाले । त्यो कुरा मलाई सह्य भएन । र प्रश्नमाथि प्रश्न राख्दै मैले भारतीय मिडियालाई सो स्थानबाट पछि हट्न बाध्य पारेँ।

दुःखको कुरा यो हो कि भारतीय सीमामा पुगेर कुनै पनि पत्रकारलाई रिपोर्टिङ गर्न अनुमति छैन । सोधे पनि भारतको सीमा रक्षामा खटिएका भारतीय सेनाले सिधै लखेट्छन् । तर नेपाली सीमामा आएर नेपाललाई नै असर पर्ने गरी यसरी रिपोर्टिङ गरिरहँदा र प्रहरीलाई नै थर्काउँदा पनि मौन छ प्रशासन । कोशी ब्यारेजमा भएको सो घटनाले यहाँसम्म पुगेको छ घटना।

सामान बोकेर नेपाल आएको ट्रक कोशीमा खसेको थियो । उक्त भिडियो सामाजिक सञ्जालभरि छ, तर भारतीय सञ्चारमाध्यमले भने नेपाली सुरक्षा राम्रो नहुँदा यसरी दुर्घटना बढेको आरोप मिडिया मार्फतनै लगाउन खोजिरहेको पाइन्छ। नेपालको गलत प्रचार गर्ने र सीमामै आएर यसरी पत्रकारमाथि दुर्व्यवहार गर्ने शैलीप्रति प्रशासन अहिलेसम्म मौन छ। यस विषयमा न कुनै प्रशासन बोल्न सकेको छ न राज्यले नै केही भन्न सकेको छ।

हुन त यो राज्यकै दायित्व हो आफ्नो देशको सीमा रक्षा गर्ने र सीमामा कस्तो सञ्चार माध्यमलाई प्रवेश गराउने भनेर । राज्यकै अंगभित्र गनिने पत्रकारमाथि यसरी भारतीय मिडियाको ज्यादतीले नेपालप्रति कस्तो सन्देश जान्छ?  म नेपाल र नेपालीको लागि बोलिरहने छु । हामी नेपाली एक छौँ । यो प्रतिक्रियाका पछि धेरैको प्रतिक्रिया छ, ‘तपाईंको साथमा हामी छौँ, तपाईं अगाडि बढ्नुहोस्।’

कोशी ब्यारेजमा भएको उक्त घटनाप्रति मिडियाहरुले समेत मलाई खुलेर साथ दिएका छन्। यसअगाडि पनि मैले एक नागरिक साइकलमा यात्रा गरिरहँदा कारबाट निस्केर मुक्का हानेर गम्भीर घाइते बनाएको दृश्य बाहिर ल्याउन सफल भएको थिएँ । म पत्रकारिताको मर्म बुझेर नै यो क्षेत्रमा आएको हुँ । आजको घटनामा पनि ममाथि आधा दर्जन भारतीय मिडियाकर्मी जाइलाग्दा एक्लैले प्रतिवाद गरेँ ।

सोहीबीचमा भारतीय सञ्चारमाध्यामका एक महिलाले मलाई हातपात गर्यो भन्दै लाइभ गरिन् । तर मैले कत्ति पनि नआत्तिकन उनीहरुको प्रतिवाद गरेँ।

राजविराज । पूर्व–पश्चिम राजमार्गअन्तर्गत कोशी ब्यारेजमा आज ट्रक खसेको छ ।

ब्यारेको ढोका नं १० बाट मे१ख ३००७ नंको ट्रक खसेको जिल्ला प्रहरी कार्यालय सप्तरीका प्रहरी नायब उपरीक्षक नरेश सिंहले जानकारी दिनुभयो । उहाँका अनुसार पूर्वबाट पश्चिमतर्फ गइरहेको मे १ ख १८६५ नंको बस र विपरीत दिशाबाट आइरहेको ट्रक एकापसमा ठोकिँदा ट्रक कोशी नदीमा खसेको हो ।

नदीमा झरेको ट्रकमा सवार चालक र अन्य व्यक्तिलाई सकशुल उद्धार गरिएको छ । यसैबीच कोशीमा खसेका ट्रकको खोजी भइरहेको जिल्ला प्रहरी कार्यालयले जनाएका छ । घटनाको थप विवरण आउन अझै बाँकी रहेको प्रहरीको भनाइ छ । रासस

काठमाडौँ । नेपाल—भारत रेलसेवा सञ्चालनको माग गर्दै सीमावर्ती क्षेत्र कोशी ब्यारेजका दुवै देशका स्थानीयले आन्दोलन गर्ने भएका छन् ।

सोमवार कोशी ब्यारेजस्थित नेपाल—भारत सीमामा बसेको दुई देशीय प्रतिनिधिहरुले रेल सेवा सञ्चालनको माग गर्दै आन्दोलन गर्ने निर्णय गरेका हुन् । रेलसेवा सञ्चालनको लागि भारतीय पक्षले नेपाल पक्षको समेत समर्थन जुटाएर संयुक्त रुपमा आन्दोलन गर्ने भएका छन् ।

सन् २०११ मा समपन्न कोशी सम्झौता अनुसार २०१६ देखि २०४० सम्म भारतको भीमनगर हुँदै धरानको फुस्रेसम्म सञ्चालित रेल्वे ट्रयाक प्रयोग गरी पुनः रेल सञ्चालनमा ल्याउन दबाब सिर्जना गर्नेगरी आन्दोलन गर्न लागेको भारतीय रेल आन्दोलन संघर्ष समितिका अध्यक्ष मोहनप्रसाद रस्तागीले बताउनु भयो ।

प्रदेश १ का पूर्व पर्यटन मन्त्री जगदिश कुसियतले नेपाल—भारत संयुक्त रेलसेवा आन्दोलनको आवश्यकता महशुस भएकाले संयुक्त आन्दोलनमा उत्रन लागेको बताउनु भयो । उहाँले धार्मिक पर्यटनसँगै रोजगारी र विकासका लागि दुई देशीय रेल सञ्चालन आवश्यक रहेको बताउनु भयो ।

भीमनगरसम्म रेल मार्ग जोडिनुपर्ने भन्दै एक दशकयता सो क्षेत्रका बासिन्दा भारत सरकार बिरुद्ध संघर्षमा छन् । कोशी ब्यारेजमा सम्पन्न भारतको वीरपुर, भीमनगर, बसमतीयासहित सीमावर्ती क्षेत्रका पूर्वसांसद, विधायक, सरोकारवाला र मुखिया सम्मिलित भेलाले भारतीय संघर्ष समितिलाई बिस्तार गरी अघि बढ्ने निर्णय गरेको छ ।

कोशी प्रोजेक्ट अन्तर्गत भारतले सुनसरी र सप्तरीको सीमानामा पर्ने भीमनगरदेखि धरानको रेल्वे लाइन र चकरघट्टीदेखि चतरासम्म ४७ किलोमिटर रेल सञ्चालनमा ल्याएको थियो । त्यस बखत कोशीब्यारेज पुल बनाउन ढुङ्गा ओसार्न भारतको भीमनगरबाट छुट्ने रेलका लागि नेपाल तर्फको कुशाहा, मधुवन, चक्रघट्टी, चतरा, बाङ्गे र घोपा क्याम्पमा रेल स्टेशन राखिएको थियो ।

काठमाडौं । कोशी ब्यारेजमा जलचरका लागि बनाइएका २ वटा फिस ल्याडर सञ्चालनमा नआउँदा डल्फिनलाई समस्या बढेको छ ।

जलचरका लागि बनाइएका २ वटा फिस ल्याडर सञ्चालनमा नआउँदा डल्फिन कोशी ब्यारेज पार गर्न नपाएका हुन् । जलचर प्राणी (डल्फिन र माछा) ब्यारेज वारपार गर्ने २ वटा बाटो छन् । कोशीमा रहेका १५ देखि १८ वटा डल्फिनहरु उक्त बाटो बन्द हुँदा ब्यारेज पार गर्न पाएका छैनन् ।

जलचर प्राणीले नेपाल तर्फबाट भारततर्फ पानीको बेगसँगै सहज पार हुने र भारत तर्फबाट नेपालतर्फ आउन फिस ल्याडरको बाटो प्रयोग गर्ने गरेको कोशी टापु वन्यजन्तु आरक्षण केन्द्रका प्रमुख रामचन्द्र खतिवडाले बताउनु भयो । उहाँले हाल डल्फिन, माछा, घडियाल गोही लगायतका जलचर प्राणीले कोशी ब्यारेज वारपार गर्न नसकेको उहाँले बताउनु भयो ।

४०/५० वर्षअघि बनेको कोशी ब्यारेजको ६ नम्बर गेट र ५२ नम्बर गेटमा बनेका फिस ल्याडर बन्द छ । फिसल्याडर सञ्चालनमा आए डल्फिन र ठूला प्रजातिका जलचर प्राणी कोशी ब्यारेज पार गर्न सक्छन् । निर्माण भएको १÷२ वर्षपछि फिस ल्याडर बन्द रहेका कारण डल्फिनहरु ब्यारेज पार गर्न पाएका छैनन् । केही समयअघि सुनसरीको बराहक्षेत्रमा डल्फिनहरु देखिने गरेका थिए । जाडो मौसममा कोशी पार गरेका डल्फिन हाल ब्यारेजको दक्षिण भारतीय क्षेत्रतर्फ आएर जाम भएर बसेका छन् ।

डल्फिन जाडोमा तल्लो भू–भागमा झर्ने र गर्मी मौसममा सन्तान वृद्धिका लागि माथिल्लो भू–भागमा जाने गरेको आरक्षण केन्द्रका प्रमुख खतिवडाले बताउनु भयो । उहाँले जलचर संरक्षण ऐनका अनुसार यसको सञ्चालन गर्ने, नियमन गर्ने दायित्व जिल्ला प्रशासन कार्यालय र प्रमुख जिल्ला अधिकारीको हुने उल्लेख गरिएको भन्दै प्रमुख जिल्ला अधिकारीलाई आफूहरुले भारतीय पक्षलाई सञ्चालनका लागि निर्देशन दिन अनुरोध गरिएको जानकारी दिनुभयो ।

फिस ल्याडर सञ्चालनमा आए डल्फिनले र माछाले कोशी पार गर्नसक्ने तथा डल्फिन र माछाको संख्या बढ्ने उहाँले जानकारी दिनुभयो । नेपाल र भारतको सहमतिमा फिस ल्याडर बनेपनि केही वर्ष सञ्चालनमा आएर बन्द छ ।