नयाँदिल्ली। भारतीय वायु सेना (आइएएफ) को एएन–३२ परिवहन विमान शनिबार उत्तरपूर्वी राज्य आसाममा दुर्घटनाग्रस्त भएको अधिकारीहरूले बताएका छन् ।

यस क्षेत्रमा कार्गो र आपूर्तिका लागि प्रयोग गरिने दुई इन्जिन भएको टर्बोप्रप सैन्य परिवहन विमान, आसामको राजधानी दिसपुरबाट लगभग २९८ किलोमिटर उत्तरपूर्वमा रहेको जोरहाट जिल्लाको आइएएफ स्टेशनमा अवतरण गर्ने प्रयास गर्दा दुर्घटनाग्रस्त भएको जनाइएको छ ।

अहिलेसम्म, दुर्घटनामा हताहत भएको कुनै रिपोर्ट गरिएको छैन । दुर्घटना पछि, वरिष्ठ आइएएफ अधिकारीहरू उद्धार र उद्धार अधिकारीहरुको समन्वयमा घटनास्थलमा उद्धार आगो नियन्त्रण गरेको बताइएको छ ।

दुर्घटनाको कारण आल सम्म पत्ता नलागेको जनाउदै आइएएफले अनुसन्धानको लागि निर्देशन दिइ सकेको बताएको छ । (रासस/सिन्ह्वा)

काठमाडौँ: ‘हिमालय रिम चलचित्र प्रदर्शनी २०२६’ काठमाडौँमा सुरु भएको छ । त्रिभुवन विश्वविद्यालयको अडिटोरियम हलमा विभिन्न चलचित्रको ट्रेलर प्रदर्शन गरेर कार्यक्रमको औपचारिक उद्घाटन गरिएको छ ।

हिमालयन रिम फिल्म एक्जिविसनले आयोजना गरेको दुई दिने कार्यक्रममा चार वटा चिनियाँ चलचित्र प्रदर्शन गरिँदैछ । दुई देशको सांस्कृतिक तथा प्रविधि र एनिमेसन कला नवप्रवर्तन गर्ने उद्देश्यसहित आयोजना गरिएको क्रार्यक्रममा ‘ब्लेड्स अफ दी गार्जियन: वाइन्ड राइज इन दी डिजर्ट’, ‘दी लिजेन्ड अफ दी कन्डर हिरो: दी ग्यालेन्ट्स’, ‘दी मास्टर’ र ‘आइ एम ह्वाट आइ एम २’ प्रदर्शन गर्न लागिएको हो ।

चिनियाँ कराते र मार्सल आट्र्सलाई केन्द्रमा राखिएको यी चलचित्रबारे कलाकारहरुले चीनबाटै अनलाइनमार्फत् आफ्नो अनुभव र प्रदर्शनीको सान्दर्भिकताबारे धारणा राखेका थिए ।

कार्यक्रममा विभिन्न चिनियाँ निर्देशक, प्राध्यापक, कलाकार र विद्यार्थीहरुको उपस्थिति थियो । काठमाडौँमा प्रदर्शनी सकिएपछि एक्जिविसनले पोखरामा पनि प्रदर्शन कार्यतालिका राखेको छ । गत वर्षबाट थालिएको उक्त प्रदर्शनीले दुई देशबीच कायम रहेको चलचित्र क्षेत्रको सहयोगलाई नयाँ उचाइमा पुर्याउने विश्वास गरिएको छ ।

काठमाडौँ। भारतको राजधानी नयाँ दिल्लीस्थित मालवीय नगरमा रहेको माइकासा इन होटलमा बुधवार भीषण आगलागी हुँदा २१ जनाको मृत्यु भएको छ ।

स्थानीय सञ्चारमाध्यमहरूका अनुसार आगलागीमा परी अन्य धेरै व्यक्ति घाइते भएका छन् । अग्नि नियन्त्रण विभागका एक अधिकारीले ३५ जनाभन्दा बढीको उद्धार गरिएको जानकारी दिएका छन् ।

उद्धार गरिएका व्यक्तिहरूलाई उपचारका लागि स्थानीय तीनवटा अस्पतालमा भर्ना गरिएको छ । अधिकारीहरूकाअनुसार होटलको भुइँतलाबाट शुरु भएको आगो द्रुत गतिमा भवनको माथिल्लो तलासम्म फैलिएको थियो ।

उक्त होटल स्वीकृत मापदण्डविपरीत निर्माण गरिएको पाइएको छ । ६ वटा कोठाका लागि मात्र अनुमति प्राप्त सो बहुतले भवनमा नियमविपरीत २५ वटा कोठा बनाइएको स्रोतले जनाएको छ ।

एक प्रत्यक्षदर्शीका अनुसार होटलमा आपत्कालीन निकासको उचित व्यवस्था नभएका कारण आगलागीका बेला मानिसहरू ज्यान जोगाउन माथिल्लो तलामा भागेका थिए ।

ज्यान जोगाउने क्रममा केही व्यक्तिहरूले भवनबाट हामफालेको समेत देखिएको थियो । यसैबीच, भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले सामाजिक सञ्जाल एक्समार्फत यस दुःखद् घटनाप्रति गहिरो दुःख व्यक्त गर्नुभएको छ ।

उहाँले मृतकका परिवारजनप्रति समवेदना प्रकट गर्दै घटनामा ज्यान गुमाउनेहरूप्रति श्रद्धाञ्जली अर्पण गर्नुभएको छ । सिन्ह्वा/न्युज एजेन्सी नेपाल

काठमाडौं । भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले दुई देशबीचको विशिष्ट एवम् बहुआयामिक सम्बन्धलाई थप उचाइमा पुऱ्याउन नयाँ सरकारसँग सहकार्य गर्न उत्सुक रहेको जनाउनु भएको छ ।

राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) सभापति रवि लामिछानेसँग भेटवार्तापछि सामाजिक सञ्जाल एक्समा मोदीले यस्तो जनाउनु भएको हो ।

उहाँले लेख्नुभएको छ-

नेपालको राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका सभापति श्री रवि लामिछानेज्यूसँग भेट्न पाउँदा अत्यन्तै खुशी लागेको छ । एक साझा र समृद्ध भविष्यका लागि मिलेर काम गर्ने वहाँको चाहनालाई म स्वागत गर्दछु र त्यसमा पूर्ण रुपमा सहमत छु ।

हाम्रो छिमेकी पहिलो नीति अन्तर्गत नेपाल प्राथमिकतामा रहेको साझेदार हो र हामी दुई देशबीचको विशिष्ट एवम् बहुआयामिक सम्बन्धलाई थप उचाइमा पुऱ्याउन नयाँ सरकारसँग सहकार्य गर्न उत्सुक छौँ ।

बेजिङ। चीनले नयाँ सञ्चार प्रविधि परीक्षण उपग्रह सफलतापूर्वक अन्तरिक्षमा प्रक्षेपण गरेको छ । चीनको दक्षिणी द्वीपीय प्रान्त हाइनानस्थित अन्तरिक्ष प्रक्षेपण केन्द्रबाट बुधबार बिहान यो उपग्रह अन्तरिक्षतर्फ पठाइएको हो ।

चिनियाँ समाचार संस्थाका अनुसार उपग्रहलाई बेइजिङ समयअनुसार राति १२ बजेर १६ मिनेटमा परिमार्जित वाहक रकेटमार्फत प्रक्षेपण गरिएको थियो । प्रक्षेपणपछि उपग्रह सफलतापूर्वक आफ्नो निर्धारित कक्षामा प्रवेश गरेको पुष्टि गरिएको छ ।

यो नयाँ परीक्षण उपग्रह मुख्य रूपमा बहुब्यान्ड तथा उच्चगतिको उपग्रह सञ्चार प्रविधिको परीक्षण र प्रमाणीकरणका लागि प्रयोग गरिने बताइएको छ । यसबाट भविष्यमा अझ छिटो, सुरक्षित र स्थिर सञ्चार सेवा विकास गर्न सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ । विशेषगरी अन्तरिक्षमार्फत सञ्चार सेवा विस्तार, सूचना आदानप्रदानको गति वृद्धि तथा आधुनिक सञ्चार प्रणालीको क्षमता अभिवृद्धिमा यस अभियान महत्वपूर्ण हुने चीनको विश्वास छ ।

उक्त अभियानका लागि प्रयोग गरिएको वाहक रकेट चीनको अन्तरिक्ष कार्यक्रमअन्तर्गत विकसित अत्याधुनिक प्रक्षेपण प्रणालीमध्ये एक मानिन्छ । यो प्रक्षेपणसँगै उक्त रकेट शृङ्खलाको ६४५औँ उडान अभियान सफलतापूर्वक सम्पन्न भएको छ, जसलाई चीनको अन्तरिक्ष प्रविधि विकासको अर्को महत्वपूर्ण उपलब्धिका रूपमा हेरिएको छ ।

हालका वर्षहरूमा चीनले अन्तरिक्ष अनुसन्धान, सञ्चार प्रविधि, चन्द्र अभियान तथा अन्तरिक्ष केन्द्र निर्माणलगायत क्षेत्रमा तीव्र रूपमा प्रगति गरिरहेको छ । नयाँ परीक्षण उपग्रहको सफल प्रक्षेपणले चीनको अन्तरिक्ष तथा सञ्चार प्रविधि क्षमतालाई थप सुदृढ बनाउने विश्लेषण गरिएको छ ।  (रासस/सिन्ह्वा)

काठमाडौँ। विश्व बजारमा कच्चा तेलको मूल्य बढेसँगै भारतमा इन्धनको मूल्यमा पुनः वृद्धि गरिएको छ ।

पछिल्लो १० दिनको अवधिमा भारतीय तेल कम्पनीहरूले इन्धनको मूल्य बढाएको यो चौथो पटक हो । पछिल्लो मूल्य समायोजनअनुसार पेट्रोल र डिजेलको मूल्यमा प्रतिलिटर २.७ देखि २.८ भारतीय रुपैयाँसम्म वृद्धि भएको छ ।

गत मे १५ देखि हालसम्म भारतमा इन्धनको मूल्यमा कुल ७.५ रुपैयाँले वृद्धि भइसकेको छ । सोमवारको उल्लेख्य मूल्य वृद्धिसँगै भारतको राजधानी नयाँ दिल्लीमा पेट्रोलको मूल्य प्रतिलिटर १०० भारतीय रुपैयाँको बिन्दु नाघेको छ ।

अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेल महँगो भएपछि भारतीय घरेलु तेल कम्पनीहरूले सो लागतको भार उपभोक्तामा हस्तान्तरण गर्दा मूल्यमा उच्च वृद्धि भएको हो । सिन्ह्वा/न्युज एजेन्सी नेपाल

काठमाडौँ । बजारका केही दिनयता देखि रास्वपाका पार्टी सभापति रवि लामिछानेको भारत भ्रमणको चर्चा छ । अघिल्लो हप्ता नेपालमा आउन चाहेका भारतका विदेश सचिव बिक्रम मिश्रीको भ्रमण स्थगित भएपछि त्यस लगत्तै यता पार्टी सभापति रवि लामिछानेको भ्रमण तय भएको छ ।

भारतीय जनता पार्टी (भाजपा) को निमन्त्रणामा लामिछानेले आगामी जेठ १८ गतेदेखि भारतको भ्रमणमा जान लाग्नु भएको छ । उहाँ २० गते स्वदेश फर्कने कार्यक्रम तय भएको छ । सभापति लामिछानेले भारत भ्रमण क्रममा प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी, विदेशमन्त्री एस जयशंकर ,भारतीय जनता पार्टी (भाजपा) का राष्ट्रिय अध्यक्ष नितिन नवीन लगायतसँग भेट गर्ने तयारी भइरहेको स्रोतहरू बताउँछन्।

केही दिनयता देखि भारत भ्रमणका साथै सो भ्रमणमा क्रममा को कससँग भेटघाट हुन्छ र के कस्ता विषय र एजेण्डमा छलफल हुन्छ भन्ने बारेमा निकै चर्चा चलेको भए पनि यता यी सारा खबरहरुबाट सरकार भने बेखबर देखिएको छ ।

त्यसो त वर्तमान सरकार रास्वपाकै हो र सोही पार्टीका सभापति हुन् रवि लामिछाने । त्यसो भएपछि त सरकार बेखबर बन्नै नहुने । कम्तीमा सरकारले आफ्नै पार्टी सभापतिले भारत भ्रमण गर्न लागेको कुराको जानकारी सम्म राख्नुपर्ने ।

तर त्यस्तो कुनै जानकारी नभएको कुरा सरकारका प्रवक्ताले जनाएका छन् । सरकारका प्रवक्ता एवं शिक्षा मन्त्री सस्मित पोखरेलले भन्छन् ‘प्रधानमन्त्री भारत मात्र नजानुभएको होइन । अहिले विदेश कतै पनि गइराख्नुभएको छैन। अहिले हाम्रो पहिलो १०० दिनको कार्य व्यस्तता एकदमै धेरै छ। सुरुमा काममा अलिकति बढी हामी फोकस पनि छौँ । त्यसले सभापति आफ्नै ढङ्गले जाँदै हुनुहुन्छ। प्रधानमन्त्रीको त्यससँग केही पनि सम्बन्ध छैन ।’

यो भ्रमण पार्टीको हो, त्यसैले यता सरकारले थाहा नपाउनु स्वभाविकै हो । अर्थात् उनको भनाई थियो कि सभापति लामिछानेले भारत भ्रमण गर्न लागेको कुरा नत प्रधानमन्त्रीसँग सम्बन्धित छ र नत सरकारले नै थाहा पाउने या पाउनुपर्ने कुरा हो भन्ने धारणा नेपाल सरकारका प्रवक्ता एवं शिक्षा मन्त्री पोखरेलले नै बताएका छन् ।

सोमबार बसेको मन्त्रिपरिषदको बैठकका निर्णयहरु सार्वजनिक गर्नका लागि आयोजना भएको कार्यक्रममा पत्रकारका प्रश्नको जवाफमा उनले यो प्रतिक्रिया दिएका हुन् । के उनले भनेजस्तै आफ्नो पार्टीका सभापतिको भारत भ्रमणको विषय सरकारलाई थाहा नै नभएको हो त ?

यसबाट खासमा दुई फरक धारणा निर्माण हुन सक्छन् । पहिले सभापतिको भारत भ्रमणप्रति प्रधानमन्त्री खुसी छैनन् । यसकारण उनका प्रवक्ताले सो भ्रमणको विषयलाई उपेक्षा गरेको हिसाबले धारणा राखेको पनि हुनसक्छ ।

अर्को कुरा सभापतिको भारत भ्रमणको विषय सभापति स्वयंले नै प्रधानमन्त्रीलाई ब्रिफिङ नगरेका पनि हुन सक्दछन् । तर जे सुकै भए पनि छिमेक सम्बन्धलाई सरकारले सन्तुलन गर्न नसकिरहेका बेला कम से कम सत्तारुढ दलकै पार्टी सभापतिले गर्न लागेको भेटलाई सकारात्मक रुपमा लिनुपर्दछ ।

यही जेठको १८ गतेदेखि हुन लागेको यस भ्रमणले पार्टीभित्र र त्यो पनि प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहको पक्षका मनमा संसय त पैदा गराउन सक्छ । प्रधानमन्त्री जानुपर्नेमा नगएर शान्त कूटनीतिमा बसेको सरकारका लागि पनि सभापति लामिछानेको यो भ्रमणले छिमेक सम्बन्धलाई सन्तुलित बनाइराख्न भने सहयोग नै पुग्नेछ ।

काठमाडाैँ । अमेरिकी विदेशमन्त्री मार्को रुबियोको भारत भ्रमणले वासिङ्टन र नयाँदिल्लीबीच पछिल्ला महिनामा देखिएको व्यापार तनावबीच पनि रणनीतिक, आर्थिक तथा सुरक्षा सहकार्यलाई पुनः सुदृढ गर्ने प्रयासलाई अघि सारेको छ । भारत–अमेरिका सम्बन्धमा देखिएका अस्थायी असहमतिका बीच दुवै देशले दीर्घकालीन साझेदारीलाई अझ मजबुत बनाउने सङ्केत दिएका छन् ।

आइतबार नयाँदिल्लीमा भएको उच्चस्तरीय भेटवार्तामा रुबियोले प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी तथा विदेशमन्त्री सुब्रह्मण्यम जयशङ्करसँग व्यापार, ऊर्जा, रक्षा र समुद्री सुरक्षामा सहकार्य विस्तार गर्ने विषयमा जोड दिनुभयो । उहाँले दुई देश रणनीतिक रूपमा एकताबद्ध रहेको उल्लेख गर्दै व्यापक व्यापार सम्झौताप्रति सकारात्मक आशावाद व्यक्त गर्नुभयो । रुबियोको चार दिने भारत भ्रमणको एउटा महत्त्वपूर्ण पक्ष क्वाडअन्तर्गत हुने छलफल पनि हो, जसमा भारत, अमेरिका, अस्ट्रेलिया र जापान सहभागी छन् ।

इन्डो–प्यासिफिक क्षेत्रमा सुरक्षा र स्थिरता कायम गर्न यो गठबन्धनलाई महत्त्वपूर्ण मञ्चका रूपमा लिइन्छ । हालका महिनामा भारत–अमेरिका सम्बन्धमा देखिएको व्यापारिक तनावले यस भ्रमणलाई थप अर्थपूर्ण बनाएको छ । अमेरिकी प्रशासनले भारतीय निर्यातमा लगाएको कडा शुल्क र त्यसमा भारतको रूसी तेल खरिदसम्बन्धी असहमतिको प्रभावले सम्बन्धमा केही असन्तुलन देखिएको थियो । उक्त कदमप्रति भारतीय पक्ष असन्तुष्ट बनेको र वासिङ्टनप्रति विश्वसनीयतासम्बन्धी प्रश्न उठेको बताइन्छ ।

पछि दुवै देशबीच अन्तरिम व्यापार व्यवस्था भएको छ । सोअन्तर्गत केही शुल्कहरू घटाइएका छन् र अमेरिकी ऊर्जा उत्पादनसहितका वस्तुहरूको भारतीय खरिद विस्तार गरिएको छ । यद्यपि, विस्तृत व्यापार सम्झौतासम्बन्धी वार्ता अझै निष्कर्षमा पुग्न सकेको छैन । तनावका बाबजुद रक्षा र प्रविधि क्षेत्रमा सहकार्य निरन्तर अघि बढिरहेको छ ।

वासिङ्टनले भारतलाई इन्डो–प्यासिफिक क्षेत्रमा चीनको प्रभाव सन्तुलन गर्ने प्रमुख साझेदारका रूपमा हेर्दै आएको छ । आइतबार जयशङ्करसँगको वार्तामा रुबियोले भारतलाई अमेरिकाको अत्यन्त महत्त्वपूर्ण रणनीतिक साझेदारका रूपमा उल्लेख गर्नुभएको थियो र छिट्टै द्विपक्षीय व्यापार सम्झौता टुङ्गोमा पुग्ने आशा व्यक्त गर्नुभएको थियो । उहाँले यसै वर्ष प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीलाई वासिङ्टन भ्रमणका लागि अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको निमन्त्रणा पनि हस्तान्तरण गर्नुभएको छ । क्वाडको भूमिकाबारे आगामी दिनमा हुने छलफललाई पनि यस भ्रमणले थप गति दिने अपेक्षा गरिएको छ ।

मङ्गलबार भारत, अस्ट्रेलिया र जापानका विदेशमन्त्रीहरूसँग हुने बैठकमा समुद्री सुरक्षा, आपूर्ति शृङ्खला र क्षेत्रीय रणनीतिबारे छलफल हुने बताइएको छ । चीनले इन्डो–प्यासिफिक क्षेत्रमा आफ्नो सैन्य तथा आर्थिक प्रभाव विस्तार गरिरहेको सन्दर्भमा क्वाडलाई महत्त्वपूर्ण रणनीतिक सन्तुलनकारी मञ्चका रूपमा हेरिन्छ । विश्लेषकहरूका अनुसार, विशेषगरी इन्टरनेसनल क्राइसिस ग्रुपका वरिष्ठ विश्लेषक प्रवीण डोन्टीले चीनसँग सम्बन्धित अमेरिकी नीतिमा हुने कुनै पनि परिवर्तनले भारतको रणनीतिक महत्त्वमा असर पार्न सक्ने बताउनुभयो ।

उहाँका अनुसार भारतको विश्वव्यापी भूमिका धेरै हदसम्म चीनलाई सन्तुलन गर्ने क्षमतासँग जोडिएको छ । यसैबीच इरान–सम्बन्धी युद्धले पनि भारतको ऊर्जा सुरक्षामा थप दबाब सिर्जना गरेको छ । हर्मुज जलघाँटीमार्फत हुने कच्चा तेल आपूर्तिमा देखिएको जोखिम र अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा बढ्दो मूल्यले भारतीय अर्थतन्त्रमा थप चुनौती थपेको छ । विदेशमन्त्री जयशङ्करले भारतले ऊर्जा आपूर्तिकर्ता विविधीकरण गर्दै अमेरिका लगायत अन्य मुलुकबाट ऊर्जा आयात विस्तार गरिरहने बताउनुभएको छ ।

उहाँका अनुसार भारतको उद्देश्य ऊर्जा बजारलाई स्थिर, खुला र उपभोक्तामैत्री बनाउनु हो । युक्रेन युद्धपछि भारतले रूसी कच्चा तेल छुटमा खरिद गर्दै आएको विषयले पनि वासिङ्टनसँग कहिलेकाहीँ असहमति पैदा गरेको छ । त्यसका बाबजुद अमेरिका भारतलाई ऊर्जा स्रोत विविधीकरण गर्न अमेरिकी तेल र ग्यास खरिद बढाउन आग्रह गर्दै आएको छ ।

रुबियोले पनि आफ्ना भेटवार्तामा ऊर्जा सहकार्यलाई उच्च प्राथमिकतामा राख्नुभएको छ । आधिकारिक कूटनीतिक वार्ताका अतिरिक्त रुबियोको भारत भ्रमण सांस्कृतिक तथा ऐतिहासिक स्थलहरूको अवलोकनमा पनि केन्द्रित रहेको छ । उहाँले कोलकातास्थित मदर टेरेसाद्वारा स्थापित मिसनरीज अफ च्यारिटी मुख्यालयको भ्रमण गर्नुभएको छ ।

साथै अमेरिकी स्वतन्त्रताको २५०औँ वार्षिकोत्सवको अवसरमा नयाँदिल्लीमा आयोजित विशेष समारोहमा पनि उहाँ सहभागी हुनुभएको थियो । भ्रमणका क्रममा उहाँले भारतका ऐतिहासिक सहर आगरा र जयपुरको पनि भ्रमण गर्नुहुनेछ । यी सहर आफ्नो सांस्कृतिक सम्पदा, किल्ला र स्मारकका कारण विश्वभर प्रसिद्ध पर्यटन गन्तव्यका रूपमा चिनिन्छन् ।

नयाँदिल्ली। भारतको केन्द्रीय बैङ्कले सङ्घीय सरकारलाई २.८६ ट्रिलियन भारतीय रूपैँया (२९ अर्ब ९० करोड डलर) भुक्तानी गर्ने प्रस्तावलाई शुक्रबार अनुमोदन गरेको छ ।

भारतीय रिजर्भ बैङ्क (आरबिआई) ले आफ्नो बोर्डले मध्यपूर्व युद्धको प्रभाव देखिएका वर्तमान समष्टि आर्थिक कारक, वित्तीय प्रदर्शन र ‘उपयुक्त जोखिमहरूको व्यवस्थापन’ लाई ध्यानमा राखेर ‘अधिशेषको स्थानान्तरण’ गर्ने निर्णय भएको बताएको छ ।

आरबिआईले सरकारलाई वार्षिक स्थानान्तरण गर्दछ जुन उसले आफ्नै लगानी र बैङ्क नोटहरूको छपाइ र सिक्का बनाउने जस्ता गतिविधिहरूबाट उत्पन्न हुने अतिरिक्त आयको आधारमा हुन्छ ।

आर्थिक बर्ष २०२५/०२६ को लागि भुक्तानी गत वर्ष हस्तान्तरण गरिएको २.६९ ट्रिलियन भारतीय रूपैँया (भारु) को तुलनामा बढी छ तर लगभग तीन ट्रिलियन भारुको औसत विश्लेषकको अनुमानभन्दा फरक हो ।

विश्वको सबैभन्दा तीव्र गतिमा वृद्धि भइरहेको प्रमुख अर्थतन्त्र भारतले इरान युद्धका कारण विश्वव्यापी ऊर्जा सङ्कटबाट आफूलाई बाहिर निकाल्ने प्रयास गरिरहेको छ ।

तेलको विश्वको तेस्रो ठूलो खरीददारको रूपमा रहेको नयाँदिल्लीले फेब्रुअरी २८ मा मध्य पूर्व द्वन्द्वको सुरुवातदेखि इरानले प्रभावकारी रूपमा अवरुद्ध गरेको सामान्यतया आफ्नो आधा कच्चा इन्धन स्ट्रेट अफ हर्मुजमार्फत आयात गर्छ ।

विश्वव्यापी कच्चा तेलको मूल्यमा भएको वृद्धिले भारतको आयात खर्चलाई बढावा दिइरहेको छ, जसले मुद्रास्फीतिलाई बढाउने र यसको चालू बजेट घाटालाई १४ वर्षको उच्च स्तरमा पुर्याउने जोखिम छ ।

हर्मुज हुँदै जाने विश्वव्यापी युरिया निर्यातको एक अंश बढ्दो मलको मूल्यले नयाँ दिल्लीको किसान अनुदान बिलमा पनि वृद्धि हुनसक्छ, जसले प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको सरकारको बजेट गणनामा धक्का दिन सक्छ।

अर्थशास्त्रीहरूले आर्थिक वर्ष २०२६/२७ का लागि भारतको कुल गार्हस्थ वृद्धिको प्रक्षेपणलाई घटाएका छन् र चेतावनी दिएका छन् कि नयाँदिल्लीले सोही बाह्र महिनाका लागि आफ्नो बजेट वित्तीय घाटाको लक्ष्य पार गर्ने सम्भावना छ।

निर्मल बाङ इन्स्टिच्युसनल इक्विटीजकी टेरेसा जोनले एएफपीलाई भन्नुभयो, “आरबिआईको लाभांशले ‘मलका लागि उच्च छुटलाई आंशिक रूपमा प्रभावित गर्नेछ। यद्यपि, सीमान्त वित्तीय गिरावटको जोखिम अझै पनि छ।”  (रासस/एएफपी)

काठमाडौँ। भारतको पूर्वी राज्य बिहारको सासाराम रेल्वे स्टेशनमा एउटा यात्रुवाहक रेलमा आगलागी भएको छ ।

बिहारको राजधानी पटनाबाट करिव १५७ किलोमिटर पश्चिममा अवस्थित उक्त स्टेशनमा रेलको एउटा डब्बामा अचानक आगो लागेको अधिकारीहरूले जनाएका छन् ।

यस दुर्घटनामा कुनै मानवीय क्षति भने नभएको बताइएको छ । रेलमा अचानक आगो सल्किएपछि प्लेटफर्ममा रहेका यात्रुहरूमाझ केही बेर भागदौड र त्रास फैलिएको थियो ।

प्रारम्भिक अनुसन्धानअनुसार विद्युत सर्टका कारण आगलागी भएको हुनसक्ने अनुमान गरिएको छ । घटनाबारे थप अनुसन्धान जारी रहेको अधिकारीहरूले उल्लेख गरेका छन् । सिन्ह्वा/ न्युज एजेन्सी नेपाल

]]> https://newspolar.com/archives/435971/feed 0 https://newspolar.com/archives/434968 https://newspolar.com/archives/434968#respond Sun, 17 May 2026 03:14:29 +0000 https://newspolar.com/?p=434968 हैदरावाद। चन्द्रबाबु नायडुले दक्षिण भारतका राज्यहरूमा युवाको घट्दो जनसंख्याप्रति चिन्ता व्यक्त गर्दे धेरै सन्तान जन्माउनेलाई प्रोत्साहनवरूप आर्थिक सहयोग गर्ने घोषणा गर्नुभएको छ। श्रीकाकुलम जिल्लामा एक कार्यक्रममा बोल्दै नायडुले भन्नुभयो, “तेस्रो बच्चा जन्मिएपछि अभिभावकलाई ३० हजार र चौथो बच्चा जन्ममा ४० हजार भारतीय रूपैयाँ प्रोत्साहन दिइनेछ।” चन्द्रबाबुले भन्नुभयो, “धेरै मानिसहरुलाई धेरै बच्चा जन्माउनु बोझ हो भन्ने […]]]>

हैदरावाद। चन्द्रबाबु नायडुले दक्षिण भारतका राज्यहरूमा युवाको घट्दो जनसंख्याप्रति चिन्ता व्यक्त गर्दे धेरै सन्तान जन्माउनेलाई प्रोत्साहनवरूप आर्थिक सहयोग गर्ने घोषणा गर्नुभएको छ।

श्रीकाकुलम जिल्लामा एक कार्यक्रममा बोल्दै नायडुले भन्नुभयो, “तेस्रो बच्चा जन्मिएपछि अभिभावकलाई ३० हजार र चौथो बच्चा जन्ममा ४० हजार भारतीय रूपैयाँ प्रोत्साहन दिइनेछ।”

चन्द्रबाबुले भन्नुभयो, “धेरै मानिसहरुलाई धेरै बच्चा जन्माउनु बोझ हो भन्ने लाग्छ तर यो सत्य होइन ।” दक्षिणी राज्यहरू आन्ध्र प्रदेश र तमिलनाडुले लामो समयदेखि जनसङ्ख्या नियन्त्रण र यसको परिणामबारे कुनै न कुनै रूपमा आवाज उठाउँदै आएका छन्।

चन्द्रबाबु नायडु र तमिलनाडुका पूर्व मुख्यमन्त्री एमके स्टालिनले विगत केही वर्षदेखि लगातार यस विषयलाई विशेष चासो दिएर पहल गर्न जोड दिनेगरेको पाइन्छ ।

मुख्यमन्त्री नायडुले विगतमा धेरै पटक ‘दक्षिणी राज्यहरूमा युवाहरूको सङ्ख्या बिस्तारै घटिरहेको छ र वृद्धहरूको सङ्ख्या बढिरहेको’ यसलाई सम्बोधन गर्न पहल थाल्न ढिलो गर्नुनहुने बताउँदै आउनुभएको छ।

उहाँले जापान र चीनजस्ता धेरै देश यो समस्यासँग जुधिरहेको पनि बताउनुभयो । (रासस/एएनआई)

नयाँदिल्ली। भारतको सर्वोच्च न्यायिक निकाय सर्वोच्च अदालतले पद्धतिमा आमूल परिवर्तन गर्दै आधुनिक र वातावरणमैत्री प्रणाली लागू गर्ने निर्णय गरेको छ ।

अदालतले मुद्दाको सुनुवाइ सोमबार र शुक्रबार भिडियो कन्फरेन्समार्फत मात्र गर्ने निर्णय गरेको छ ।

सर्वोच्च अदालतद्वारा जारी निर्देशनअनुसार अब सोमबार र शुक्रबार तथा अन्य निर्धारित दिनहरूमा भिडियो कन्फरेन्समार्फत मात्र सुनुवाइ हुनेछ । यस निर्णयको एक भागको रूपमा, अदालतले कुनै पनि पक्षलाई समस्या नहोस् भन्नका लागि दर्ता शाखालाई सुनुवाईको लागि भिडियो लिङ्कहरू समयमै पठाउन र प्राविधिक सहयोग सहज रूपमा उपलब्ध गराउने सुनिश्चितताका लागि पनि निर्देशन दिएको छ।

कोभिड–१९ महामारीपछि सुरु भएको डिजिटल सुनुवाईलाई अब स्थायी र व्यवस्थित ढाँचामा समावेश गरिएको अदालत प्रशासनले जनाएको छ ।

इन्धन खपत कम गर्न सकियोस् र स्रोतहरूको राम्रो उपयोग गर्न सकियोस् भनी सर्वोच्च अदालतका सबै न्यायाधीशहरूले सर्वसम्मतिले ‘कार–पुलिङ’ व्यवस्थालाई आपसमा बढावा दिने निर्णय गरेका छन् । वर्तमान विश्व परिस्थिति र ऊर्जा संरक्षणको आवश्यकतालाई मध्यनजर गर्दै यो कदम चालिएको हो । यसको उद्देश्य वातावरणमा पर्ने दबाब कम गर्नु पनि हो ।

घरबाट नै सेवा

सर्वोच्च अदालतको दर्तामा आबद्ध कर्मचारीका लागि पनि नयाँ प्रणाली लागू गरिएको छ । आदेशअनुसार प्रत्येक शाखा र शाखामा रहेका ५० प्रतिशत कर्मचारीले हप्ताको दुई दिन घरबाटै काम गर्न पाउनेछन् तर काम बिना कुनै अवरोध जारी राख्न सकियोस् भनी बाँकी कर्मचारीहरु कार्यालयमै उपस्थित हुने स्पष्ट पारिएको छ । कर्मचारीहरुलाई घरबाट सेवा (वर्क फ्रम होम) का दिन आफ्नो कार्यालय समयमा फोनमार्फत् उपलब्ध हुने सुनिश्चितता मिलाउन र आवश्यक परे तुरुन्त कार्यालय आउन तयार रहन निर्देशन दिइएको छ ।

भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले केही दिनअघि इन्धनको खपत घटाउन अपिल गर्नुभएको थियो । यही क्रममा प्रधानमन्त्री आफैंसहित धेरै मन्त्रीले आफ्नो कार्यालय र सवारी समूहको आकार घटाएका थिए । यसबाहेक भारतका दिल्लीलगायतका कैयौँ राज्यले पनि अनुकुलताअनुसार ‘वर्क फ्रम होम’को आदेश दिएका थिए ।

दिल्लीकी मुख्यमन्त्री रेखा गुप्ताले हप्तामा दुई दिन घरबाटै काम गर्ने प्रणाली लागू गर्न आदेश दिनुभएको छ । आदेशमा निजी कम्पनीलाई पनि त्यसो गर्न निर्देशन दिने उल्लेख छ । दिल्लीको राज्य सरकारले अब ५० प्रतिशत बैठक अनलाइनबाट गरी इन्धनको बचत गर्न निर्देशन दिएको छ।

श्रम विभाग र अन्य विभागले २० प्रतिशत कम इन्धन पाउनेछन्। सरकारका मन्त्रीहरू, विधायकहरू महानगर र दिल्ली ट्रान्सपोर्ट कर्पोरेसनद्वारा सञ्चालित हुने गाडीमा सवार गर्नेछन् । मन्त्रीहरुको विदेश भ्रमण स्थगित भएको छ । दिल्ली सरकारले तीन महिनासम्म ठूला सार्वजनिक कार्यक्रम नगर्ने भएको छ ।

त्यसैगरी, उत्तर प्रदेशका मुख्यमन्त्री योगी आदित्यनाथले सचिवालय र निर्देशालय स्तरमा एयर कन्डिसनर र लिफ्टको आवश्यकताको आधारमा प्रयोग गर्न निर्देशन दिँदै एसीको तापक्रम २४ देखि २६ डिग्री सेल्सियसको बीचमा राख्न आदेश दिनुभएको छ । यसका साथै ५० भन्दा बढी कर्मचारी भएका संस्थाहरुलाई सार्वजनिक यातायात, रेल यात्रा र कारपुलिङलाई प्रोत्साहित गर्न भनिएको छ ।(रासस/एएनआई)

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिनपिङसँग भएको उच्चस्तरीय भेटवार्तापछि दुवै देशबीच ‘उत्कृष्ट व्यापार सम्झौता’ भएको दाबी गर्नुभएको छ । विश्वका दुई प्रमुख आर्थिक शक्तिबीच व्यापार, प्रविधि, उड्डयन र अन्तर्राष्ट्रिय सुरक्षासम्बन्धी विषयमा केन्द्रित शिखर वार्तापछि ट्रम्पले भ्रमणलाई ‘धेरै सफल’ भएको प्रतिक्रिया दिनुभएको हो ।

बेइजिङमा आयोजित महाशक्ति शिखर सम्मेलनको अन्तिम चरणको वार्तापछि ट्रम्पले दुवै देशका लागि लाभदायक हुने खालका महत्त्वपूर्ण व्यापारिक समझदारी बनेको बताउनुभयो । फरबिडन सिटी नजिकै रहेको चिनियाँ केन्द्रीय नेतृत्व परिसर झोङनानहाइको बगैँचामा सीसँग सँगै हिँड्दै उहाँले ‘दुवै मुलुकका लागि निकै राम्रो हुने व्यापार सम्झौताहरू सम्पन्न भएको’ उल्लेख गर्नुभयो ।

ट्रम्पले कृषि, उड्डयन, ऊर्जा र आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्सलगायतका क्षेत्रमा सहकार्य विस्तार गर्ने उद्देश्यसहित बेइजिङ भ्रमण गर्नुभएको थियो । साथै मध्यपूर्वको तनावपूर्ण अवस्थादेखि विश्वव्यापी रणनीतिक मतभेदसम्मका विषयमा संवाद कायम राख्ने प्रयास पनि भ्रमणको प्रमुख एजेन्डामा रहेको बताइएको छ ।

चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिनपिङले भ्रमणलाई ‘माइलस्टोन’ अर्थात् ऐतिहासिक महत्त्वको भ्रमणका रूपमा वर्णन गर्दै दुवै देशले ‘रचनात्मक रणनीतिक स्थिरतामा आधारित नयाँ सम्बन्ध’ निर्माण गर्नुपर्ने आवश्यकता औँल्याउनुभयो । उहाँले भविष्यमा सम्बन्धलाई थप सन्तुलित र स्थिर बनाउने दिशामा सहकार्य जारी रहने विश्वास व्यक्त गर्नुभयो ।

सीले अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पलाई ह्वाइट हाउसको रोज गार्डेनका लागि चिनियाँ फूलका बिउ पठाउने वाचा पनि गर्नुभएको थियो । यसलाई दुई नेताबीचको व्यक्तिगत सम्बन्धलाई मैत्रीपूर्ण बनाउन गरिएको साङ्केतिक पहलका रूपमा हेरिएको छ ।

शिखर सम्मेलनको पहिलो दिनपछि फक्स न्युजसँगको अन्तर्वार्तामा ट्रम्पले सी जिनपिङ अमेरिकी पक्षका धेरै प्राथमिकतामा सकारात्मक देखिएको बताउनुभयो । उहाँका अनुसार चीनले अमेरिकी बोइङ कम्पनीका ‘२०० वटा ठूला जेट विमान’ खरिद गर्ने समझदारी जनाएको छ । यद्यपि यसबारे औपचारिक विवरण सार्वजनिक गरिएको छैन ।

ट्रम्पले चीनले अमेरिकी तेल र सोयाबिन खरिदमा पनि रुचि देखाएको जानकारी दिनुभयो । पछिल्ला वर्षहरूमा व्यापारिक कर र द्विपक्षीय तनावका कारण चीनले अमेरिकी कृषि उत्पादन खरिद घटाउँदै ब्राजिलतर्फ झुकेको थियो । त्यसैले नयाँ समझदारीले अमेरिकी कृषि बजारलाई राहत दिनसक्ने विश्लेषण गरिएको छ ।

भेटवार्ताका क्रममा मध्यपूर्वको अवस्थाबारे पनि छलफल भएको अमेरिकी पक्षले जनाएको छ । ट्रम्पका अनुसार सी जिनपिङले इरानलाई सैन्य सहयोग उपलब्ध गराउने विषयमा चीनको कुनै योजना नरहेको स्पष्ट पार्नुभएको थियो । साथै विश्व व्यापारका लागि अत्यन्त महत्त्वपूर्ण मानिने हर्मुज जलघाँटी खुला राख्नुपर्ने पक्षमा चीन रहेको उहाँले उल्लेख गर्नुभयो ।

यसैबीच चिनियाँ विदेश मन्त्रालयले शुक्रबार जारी गरेको वक्तव्यमा ‘व्यापक र दिगो युद्धविराम’ को आवश्यकता औँल्याउँदै अन्तर्राष्ट्रिय ढुवानी मार्गहरू यथाशीघ्र सामान्य अवस्थामा फर्काइनुपर्ने बताएको छ ।

अमेरिकी अर्थमन्त्री स्कट बेसेन्टले ट्रम्प र सीबीच आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (एआई) को सुरक्षित र जिम्मेवार प्रयोगका लागि साझा ‘गार्डरेल’ अर्थात् नियामकीय सीमारेखा निर्माणबारे पनि छलफल भएको जानकारी दिनुभयो । उहाँले विश्वका ‘दुई एआई महाशक्ति’ बीच संवाद सुरु हुनु महत्त्वपूर्ण भएको बताउनुभयो ।

यद्यपि उन्नत प्रविधिमा अमेरिकी निर्यात नियन्त्रण र चिनियाँ प्रविधि पहुँचसम्बन्धी विवाद अझै संवेदनशील विषयका रूपमा कायम रहेको विश्लेषण गरिएको छ ।रासस

काठमाडौँ । भारतीय विदेश सचिव विक्रम मिस्रीको नेपाल भ्रमण अन्तिममा आएर रोकिएको छ । परराष्ट्र स्रोतले दिएको जानकारी अनुसार यही वैशाख ३० गतेका लागि सो भ्रमण तय भएको थियो । तर, उनी नेपाल आउने कार्यक्रम हालका लागि स्थगित भएको जानकारी दुई दिन मात्र भारतीय पक्षबाट आएको स्रोतको दाबी छ ।

मिस्री नेपाल आउन चाहेको कुरा उनले नेपाली पत्रकारहरु समक्ष नै बताएका थिए । केही हप्ता अघि भारत भ्रमणमा रहेका नेपाली पत्रकारहरुसँग उनले नै आफू मे महिनाको दोस्रो सातातिर नेपाल भ्रमणमा जाने आसय राखेका थिए । त्यसपछि नेपाली मिडियाले भारतीय विदेश सचिव मिस्रीले नेपाल भ्रमण गर्न लागेको समाचार सार्वजनिक गरेका थिए ।

उनको यो भ्रमणको समाचारलाई परराष्ट्र मन्त्रालयले पनि पुष्टि गरेको थियो । परराष्ट्रले पनि यही वैशाखको अन्तिम साता हुन लागेको भारतीय विदेश सचिवको नेपाल भ्रमणको तयारी थालिएको बताएको थियो ।

खासमा विदेश सचिव मिस्रीको यो भ्रमण प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहलाई भारत भ्रमणको औपचारिक निमन्त्रणा दिनका लागि थियो । साथै नेपालमा नयाँ प्रधानमन्त्री बनेपछि भारतीय प्रधानमन्त्रीको सन्देश ल्याएर भारतका विदेश सचिव नेपाल आउने प्रचलन पनि हो । त्यही प्रचलनको निरन्तरता स्वरुप पनि उनी नेपाल आउन खोजेका थिए ।

सचिव मिस्रीको भ्रमणबारे नेपाल र भारतका विदेश मन्त्रालयले अधिकारिक घोषणा नगरेका भए पनि भित्री तयारी भने रहेको स्रोतको दाबी छ । दुवै पक्षले अनौपचारिक तयारी भइरहेको बताइरहेका थिए ।

मौरिससमा आयोजित एक कार्यक्रममा भारतका विदेशमन्त्री एस जयशंकरसँग परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनालले भेट गरेका थिए । सो भेटमा पनि सचिव मिस्रको नेपाल भ्रमण हुने बारेमा कुराकानी भएको थियो ।

त्यसपछि सचिव मिस्री स्वयं आफू नेपाल भ्रमणमा जान लागेको बताएका थिए । त्यसपछि भारतका लागि नेपालका पूर्व राजदूत डा शंकार शर्माले पनि मिस्रीको नेपाल भ्रमणको तयारी भएको बताएका थिए ।

विदेश सचिव मिस्रीको भ्रमण रद्द भएको जानकारी भारतीय मिडियाले आज दिएका छन् । भारतको एक समाचार समिति एएनआईले दुईदिने भ्रमणका लागि मिस्री यसै हप्ता काठमाडौँ अवतरण गर्ने तयारी थियो, तर यात्रा अप्रत्याशित रुपमा रद्द भएको छ भनेको छ । सो समाचार समितिले भारतीय विदेश मन्त्रालयका एक अधिकारीलाई उद्धृत गरेर सो समाचार सम्प्रेषण गरेको छ ।

तर सो समाचार समितिले भने लिपुलेकको विवाद नेपालले उठाएकाले भारतका विदेश सचिवले सो भ्रमण हाललाई रद्द गरेको बताएको छ । तर यस विषयमा दुवै देशका तर्फबाट कुनै आधिकारिक भनाई भने आएको छैन ।

यता परराष्ट्र मन्त्रालयमा शुक्रबार भएको पत्रकार सम्मेलनमा भारतका विदेश सचिवको नेपाल भ्रमण स्थगितबारे राखिएको जिज्ञासामा प्रवक्ता लोकबहादुर क्षत्रीले भ्रमण रद्द हुनु र सीमा विवादबिच कुनै सम्बन्ध नरहेको बताएका थिए । तर उनले भ्रमण तय भइसकेको विषयमा भने स्पष्ट भन्न चाहेनन् ।

यतिखेर नै नेपाल र भारतकाबीचमा नेपालको भूभाग लिपुलेकको विषयमा विवाद चुलिएको छ । नेपालको सो भूभाग भारत र चीनले अनधिकृत रुपमा प्रयोग गरिरहेको विषय विगतमा पनि लामो समयदेखि उठ्दै आएकै थियो । अहिले पनि सोही विषयमा विवाद उत्पन्न भएको छ ।

यही भ्रमणकै समयमा यो विषय बाहिर आएकाले विदेश सचिवको नेपाल भ्रमण प्रभावित भएको हुनसक्ने आशंका पनि गरिएको छ । भारत र नेपालका तर्फबाट पनि यस्तो समयमा भ्रमण गर्दा सन्देश राम्रो नजान सक्ने भन्दै भ्रमण स्थगित गरिएको पनि भारतीय स्रोतको दाबी छ ।

भ्रणको तयारी भने स्थगित नभएको र द्धिपक्षीय कुराकानी भइरहेको बताउने परराष्ट्रका एक जना अधिकारीले उपयुक्त समयमा दुई देशबिच भ्रमण हुने कूटनीतिक भाषा प्रयोग गरे । ती अधिकारीले भने— त्यसका तयारी परराष्ट्र मन्त्रालयले तयारी गरिरहेको छ । कुनै बेला पनि भ्रमण हुन सक्छ । हामीले हाम्रा तर्फबाट विदेश सचिवको भ्रमणका लागि पहल गरिरहेका छौँ ।

मन्त्रालयकै एक स्रोतले भने प्रधानमन्त्री वालेन्द्र शाहसँगको भेट निश्चित नभएपछि विदेश सचिव मिस्रीको भ्रमण स्थगित हुन पुगेको बतायो । सो स्रोतले भन्यो— अहिले सम्म नेपाल आएका भारतका सबै विदेश सचिवले प्रधानमन्त्रीसँग भेटवार्ता गरेका छन् । जस्तो कि गत बर्ष अतिरिक्त सचिवकै रुपमा नेपाल आएका मिस्रीले पनि तत्कालीन प्रधानमन्त्री केपी ओली र राष्ट्रपतिसँग नै भेट गरेका थिए । त्यसैले अहिले भेट्न नपाउँदा राम्रो सन्देश नजाने भएकाले भ्रमणमा नआएका हुन् ।

त्यस्तै परराष्ट्रकै अर्काे स्रोतले भने प्रधानमन्त्री वालेन्द्र शाह कम्तीमा एक बर्ष आफूले विदेश भ्रमण नगर्ने भएकाले उनैलाई भारत भ्रमणको निम्ता दिन आउन लागेका विदेश सचिवको भ्रमणको औचित्य नभएकाले अचानक भ्रमण रद्द भएको बतायो । सो स्रोतले यसअघि प्रधानमन्त्री शाहले आफू एक बर्ष विदेश नजाने कुरा सार्वजनिक नगरेकाले विदेश सचिव आउन लागेका तर प्रधानमन्त्री एक बर्ष भारत नजाने भएपछि निम्ता गर्न किन आउनुपर्यो भन्ने भएर भ्रमण रद्द भएको बतायो ।

बेजिङ। चीनले उच्च जोखिमयुक्त औद्योगिक क्षेत्रमा मानव आकारका कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) रोबोटको प्रयोगलाई तीव्ररूपमा विस्तार गरिरहेको छ ।

यी रोबोट विशेष गरी रसायन भण्डारण ट्याङ्क, ठूला जहाज तथा जटिल औद्योगिक संरचनामा काम गर्न सक्षम छन्, जहाँ मानव श्रमिकका लागि काम अत्यन्त जोखिमपूर्ण हुन्छ ।

तिनीहरूले वेल्डिङ, सतह निरीक्षण, खिया हटाउने र स्प्रे गर्ने जस्ता काम गरेर मानिसको सट्टा खतरनाक वातावरणमा प्रभावकारी रूपमा काम गर्न थालेका छन् ।

यी रोबोटको तल्लो भाग चुम्बकीय रूपमा सतहमा टाँसिने पहियादार संरचना भएको हुन्छ भने माथिल्लो भागमा मानव जस्तै दुई हात हुन्छन्, जसले विभिन्न प्रकारका औद्योगिक काम गर्न सक्छन् ।

यी रोबोटलाई मानव अपरेटरले टाढाबाट नियन्त्रण गर्छ, जसले भर्चुअल वास्तविकता प्रविधिको प्रयोग गरेर रोबोटको गतिविधि प्रत्यक्षरूपमा सञ्चालन गर्छ । यसले मानव चाललाई तुरुन्तै नक्कल गर्ने भएकाले काम धेरै सटीक र सुरक्षित हुन्छ ।

यी रोबोटको ‘मस्तिष्क’ कृत्रिम बुद्धिमत्ता प्रणालीमा आधारित छ, जसलाई करिब एक लाख घण्टाभन्दा बढी वास्तविक औद्योगिक अनुभवको डेटा प्रयोग गरेर तालिम दिइएको छ ।

प्रत्येक काम गर्दा रोबोटले नयाँ डेटा सङ्कलन गर्छ र त्यसबाट सिक्दै आफ्नो क्षमता निरन्तर सुधार गर्छ, जसले समयसँगै यसलाई अझ सक्षम बनाउँछ । यसका अतिरिक्त, चीनले समुद्रभित्र तीन सय मिटर गहिराइसम्म केबल निरीक्षण गर्ने रोबोट, पानीमुनि संरचना जाँच गर्ने प्रणाली तथा ठूलो अनाज भण्डारणमा सतह समतल गर्ने रोबोट पनि विकास गरेको छ ।

यी सबै प्रविधिले मानव श्रमलाई प्रतिस्थापन गर्दै कामको गति र सुरक्षा दुवैमा ठूलो सुधार ल्याइरहेका छन् । यो सम्पूर्ण विकास चीनको २०२६ देखि सुरु भएको पञ्चवर्षीय योजनाको भाग हो, जसमा कृत्रिम बुद्धिमत्ता, रोबोटिक्स र उन्नत प्रविधिलाई भविष्यको आर्थिक वृद्धिको मुख्य आधारका रूपमा राखिएको छ ।

यसले चीनको विशाल औद्योगिक संरचना, हजारौं कम्पनीको सञ्जाल र विभिन्न परीक्षण वातावरणको उपयोगमार्फत विश्व रोबोटिक्स बजारमा यसको प्रतिस्पर्धात्मक क्षमता अझ बलियो बनाउने लक्ष्य राखेको छ । रासस/सिन्ह्वा

नयाँदिल्ली। भारतको पश्चिम बङ्गाल, तमिलनाडु, केरला, असम र केन्द्र शासित प्रदेश पुडुचेरीसहित प्रमुख क्षेत्रका ८२३ निर्वाचन क्षेत्रमा विगत दुई आज बिहान ८ बजेदेखि मतगणना सुरु भएको थियो।

भारतीय निर्वाचन आयोगको पछिल्लो जानकारी अनुसार पश्चिम बङ्गालमा भाजपाले २९४ सिटमध्ये १९५ सिटमा अग्रता लिइरहेको छ भने पश्चिम बङ्गालमा सत्तासिन तृणमूल कांग्रेस ९टीएमसी० ले ८७ सिटमा अग्रता लिइरहेको छ ।

त्यस्तै, भारतीय राष्ट्रिय कांग्रेस (आइएनसी) ले दुई सिट, आम जनता उन्नयन पार्टी (अजुप) ले दुई सिटमा अग्रता लिइरहेको छ भने भारतीय कम्युनिस्ट पार्टी (मार्कर्सवादी) ले एक सिटमा अग्रता लिइरहेको छ ।

प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी, गृहमन्त्री अमित शाह, भाजपा अध्यक्ष नितिन नवीन र जेपी नड्डाले पश्चिम बङ्गालमा भाजपाको विजयलाई ऐतिहासिक भन्नुभएको छ। यसलाई जनशक्ति र विकास राजनीतिको विजय भन्दै प्रधानमन्त्री मोदीले राज्यको सपना पूरा गर्ने आश्वासन दिनुभएको छ।

प्रधानमन्त्री मोदीले पनि पश्चिम बङ्गाल विधानसभा चुनावमा पार्टीको विजयमा खुशी व्यक्त गर्दै सामाजिक सञ्जाल एक्समा लेख्नुभएको छ, “पश्चिम बङ्गालमा कमल फुलेको छ । सन् २०२६ को पश्चिम बङ्गाल विधानसभा चुनाव सधैँ सम्झिइनेछ ।”

उहाँले अगाडि लेख्नुहुन्छ, “जनताको शक्तिको जित भएको छ र भाजपाको सुशासनको राजनीतिले जितेको छ । म पश्चिम बंगालका प्रत्येक नागरिकलाई नमन गर्दछु । जनताले भाजपालाई ठूलो जनादेश दिएका छन् र म उनीहरूलाई विश्वास दिलाउन चाहन्छु कि हाम्रो पार्टीले पश्चिम बंगालका जनताको सपना र आकांक्षा पूरा गर्न हरसम्भव प्रयास गर्नेछ। हामी समाजका सबै वर्गलाई अवसर र सम्मान सुनिश्चित गर्ने सरकार प्रदान गर्नेछौं ।”

उहाँले भन्नुभयो, “पश्चिम बङ्गालमा भाजपाको रेकर्ड तोड्ने जित असङ्ख्य मजदुरहरूको पुस्तौँदेखि गरेको सङ्घर्ष बिना सम्भव हुने थिएन । म सबैलाई सलाम गर्छु । वर्षौंदेखि उनीहरूले तल्लो तहमा कडा मेहनत गरेका छन्, सबै प्रकारका कठिनाइहरूको सामना गरेका छन् र हाम्रो विकासको एजेन्डाको बारेमा कुरा गरेका छन् । उनीहरु हाम्रो पार्टीको शक्ति हुन् ।”

केन्द्रीय गृहमन्त्री अमित शाहले एक्समा जीतप्रति खुसी व्यक्त गर्दै लेख्नुभएको छ, “यो विशाल जनादेश बङ्गालका जनताले भय, तुष्टीकरण र घुसपैठका संरक्षकहरूलाई दिएको उचित जवाफ हो । यो तृणमूलको ‘भय’ माथि प्रधानमन्त्री मोदीप्रतिको ‘विश्वास’ को विजय हो । यो म जस्ता हरेक भाजपा कार्यकर्ताका लागि गर्वको क्षण हो ।”

असम विधानसभा

सन् २०२६ को असम विधानसभा चुनावमा भाजपा नेतृत्वको एनडीएले शानदार प्रदर्शन गरेको छ । असमको कूल १२६ सदस्यीय सदनमा १०० भन्दा बढी सीटमा अग्रता लिएको छ। यो बहुमतको आँकडाभन्दा निकै धेरै हो । यससँगै हिमन्त बिस्वा सरमाले लगातार दोस्रो पटक मुख्यमन्त्री पदका लागि बलियो पकड बनाउनुभएको छ।

परिणामपछि मुख्यमन्त्री सरमाले विजयको चिन्ह देखाएर कार्यकर्ताहरूलाई प्रोत्साहित गर्नुभएको र यसलाई जनताको विश्वासको विजयको रूपमा वर्णन गर्नुभएको छ। पार्टी नेताहरूले यसलाई विकास र स्थिरताको राजनीतिमा जनताको छाप भएको टिप्पणी गरेका छन् ।

केरलामा यूडीएफ विजयी

केरलामा कांग्रेस नेतृत्वको यूडीएफले १४० सदस्यीय विधानसभामा बहुमत अर्थात् १०२ सीट मा विजय हासिल गरेको छ । पछिल्लो चुनावी तथ्याङ्कले भारतीय कम्युनिस्ट पार्टी (मार्क्सवादी) को नेतृत्वमा रहेको सत्तारूढ वाम लोकतान्त्रिक मोर्चा (एलडीएफ) ले ३५ सिट जितेको छ भने भाजपाले तीन सीट दर्ता गरेको छ । यो फैसलालाई एलडीएफको १० वर्षे कार्यकालको निर्णायक अस्वीकृतिको रूपमा हेरिएको छ ।

केरलाका मुख्यमन्त्री पिनाराई विजयनले सोमबार धर्मदाम विधानसभा निर्वाचन क्षेत्रमा ८५ हजार ६१४ मत ल्याएर विजय हासिल गर्नुभएको छ ।

विजयन धर्मादाम निर्वाचन क्षेत्रमा कांग्रेसका अब्दुल रशीद र भाजपाका के रञ्जितसँग प्रतिस्पर्धा गर्नुभएको थियो ।

तमिलनाडु

तमिलनाडुमा टिविकेले कूल ५९ जीत र ४८ अग्रतासहित १०७ स्थानमा बिजयको आधार खडा गरेको छ भने दोस्रोमा द्रमुकले ३० जीत र ४२ अग्रतासहित ७२ सीटमा जीत हाँसिल गर्ने सम्भावना देखिएको छ । त्यस्तै, २६ जीत र २९ स्थानमा अग्रतासहित अन्नाद्रमुकले ५५ स्थानमा जित हाँसिल गर्ने देखिएको छ ।

पडुचेरी

पडुचरीमा एनडिएले १५ स्थानमा जीत हाँसिल गरेको छ भने तीन स्थानमा अग्रता लिएको छ । उहाँ भारतीय राष्ट्रिय काङ्ग्रेसले सन् २०२१ को विधान सभा निर्वाचनको प्राप्त सीटमध्ये थप दुई सिट गुमाउँदै छ स्थानमा विजय प्राप्त गरेको छ । पडुचेरीमा टिकिकेले तीन सिट र अन्यले तीन सिट प्राप्त गरेका छन् ।

पश्चिम बङ्गालमा विवादका कारण स्थगित भएका विभिन्न पश्चिम बङ्गालको दक्षिण २४ परगना जिल्लाको फाल्टा विधानसभा सिटका सबै २८५ मतदान केन्द्रहरूमा मे २१ मा पुनः मतदान गर्न निर्वाचन आयोगले निर्देशन दिएको छ ।

अधिकारीका अनुसार अप्रिल २९ मा फाल्टामा भएको दोस्रो चरणको मतदानमा ‘लोकतान्त्रिक प्रक्रियालाई कमजोर पार्ने गम्भीर चुनावी अनियमितता’ का घटनालाई मध्यनजर गर्र्दै यो निर्णय लिइएको बताएको हो ।

निर्वाचन आयोगले फाल्टामा सबै मतदान केन्द्र (सहायक मतदान केन्द्रसहित) मा बिहान ७ बजेदेखि बेलुकी ६ बजेसम्म पुनः मतदान हुने जनाएको छ । मतदान स्वतन्त्र, निष्पक्ष र पारदर्शी ढंगले गर्न सकियोस् भनी निर्वाचनका दिन ‘कडा सुरक्षा व्यवस्था’ गरिने आयोगले जनाएको छ । उक्त निर्वाचन क्षेत्रको मतगणना मे २४ मा हुने उहाँले बताउनुभयो ।  रासस, एएफपी

काठमाडौँ। भारतको राजधानी नयाँ दिल्लीस्थित विवेक विहार क्षेत्रमा आईतवार बिहान एक बहुतले घरमा भीषण आगलागी हुँदा ९ जनाको मृत्यु भएको छ ।

एयर कन्डिसनर (एसी) मा शक्तिशाली विस्फोट भएपछि शुरु भएको उक्त आगलागीमा परी अन्य २० जना घाइते भएका छन् । दिल्ली प्रहरीका अनुसार मृत्यु हुनेमा एक बालक र चार महिला रहेका छन् ।

पूर्वी दिल्लीको विवेक विहार इलाकामा भएको उक्त दुर्घटनाको समयमा पीडितहरू सुतिरहेका थिए । एसी विस्फोट भएको केही मिनेटभित्रै आगोले पूरै घरलाई चपेटामा लिएको प्रहरीले जनाएको छ ।

आगलागी नियन्त्रणका लागि १४ वटा दमकल परिचालन गरिएको थियो । सुरक्षाकर्मीले घरका विभिन्न स्थानबाट ९ जनाको शव फेला पारेका छन् भने घाइतेहरूलाई उपचारका लागि स्थानीय अस्पतालमा भर्ना गरिएको छ ।

एयर कन्डिसनर विस्फोट हुनुको यकिन कारणबारे प्रहरीले अनुसन्धान शुरु गरेको छ ।  सिन्ह्वा/न्युज एजेन्सी नेपाल

काठमाडौं। भारत सरकारले लिपुलेक पास र कैलाश मानसरोवर यात्राबारे नेपालले उठाएका सीमासम्बन्धी दाबीहरूलाई अस्वीकार गरेको छ।

नयाँदिल्ली। पश्चिम बङ्गाल, असम, केरला र तामिलनाडुको विधान सभा निर्वाचनको मतगणना सोमबार हुने भारतीय निर्वाचन आयोगले जनाएको छ ।

राज्यमा विधानसभाका लागि पश्चिम बङ्गाल, असम, केरला र तामिलनाडुको चुनाव दुई चरणमा अप्रिल २३ र अप्रिल २९ मा भएको थियो भने मतगणना निर्वाचनको मिति घोषणा गरेकै दिन मे ४ अर्थात् सोमबारका लागि तय गरिएको थियो ।

ती सबै राज्यका एकाध क्षेत्रमा भएका विवादका कारण पुनः मतदान गर्ने कार्यक्रमबाहेक विधानसभा चुनाव दुई चरणमा अप्रिल २३ र अप्रिल २९ मा सफलतापूर्व सम्पन्न भएको थियो भने मतगणना मे ४ अर्थात् सोमबार हुनेछ।

त्यस्तै, विवादका कारण रद्द भएको पश्चिम बङ्गालको दक्षिण २४ परगना जिल्लाको फाल्टा विधानसभा सिटका सबै २८५ मतदान केन्द्रहरूमा मे २१ मा पुनः मतदान गर्न निर्वाचन आयोगले निर्देशन दिएको एक सरकारी अधिकारीले जानकारी दिनुभयो ।

अधिकारीका अनुसार अप्रिल २९ मा फाल्टामा भएको दोस्रो चरणको मतदानमा ‘लोकतान्त्रिक प्रक्रियालाई कमजोर पार्ने गम्भीर चुनावी अनियमितता’ का घटनालाई मध्यनजर गर्र्दै यो निर्णय लिइएको हो ।

निर्वाचन आयोगले फाल्टामा सबै मतदान केन्द्र (सहायक मतदान केन्द्रसहित) मा बिहान ७ बजेदेखि बेलुकी ६ बजेसम्म पुनः मतदान हुने जनाएको छ । मतदान स्वतन्त्र, निष्पक्ष र पारदर्शी ढंगले गर्न सकियोस् भनी निर्वाचनका दिन ‘कडा सुरक्षा व्यवस्था’ गरिनेछ । उक्त निर्वाचन क्षेत्रको मतगणना मे २४ मा हुने उहाँले बताउनुभयो ।

यसैबीच, पश्चिम बङ्गाल विधानसभाको दुई सिट (मगरहाट पश्चिम र डायमन्ड हार्बर) का १५ वटा मतदान केन्द्रमा शनिबार (मे २) मा पुनः मतदान भएको छ ।

तृणमूलका नेताहरूले मतदातालाई प्रभावित पार्न धम्की र कुटपिट गरेको आरोपबिच स्थानीयले शनिबार विरोध प्रदर्शन गरेपछि फाल्टामा कडा सुरक्षा व्यवस्थासहित पुनः मतदान गरिने भएको हो ।

मुख्य निर्वाचन अधिकृत, जिल्ला निर्वाचन अधिकृत, निर्वाचन अधिकृत र अन्य फिल्ड अधिकृतको प्रतिवेदन, पर्यवेक्षकको अनुगमन र उपलब्ध सम्पूर्ण अभिलेखको गम्भीर अध्ययनपछि आयोगले उक्त निर्णय गरेको जनाएको छ ।

पर्यवेक्षकहरूको रिपोर्टमा ‘मतदाताहरूलाई धम्की, मतदान केन्द्रहरूमा अनधिकृत व्यक्तिहरूको उपस्थिति र सम्भावित दुव्र्यवहार’ भएको आरोप लगाइएको थियो।

आयोगको आदेशमा भनिएको छ, “मतदान प्रक्रियालाई दूषित गर्दै रिपोर्ट गरिएका घटनाहरूको गम्भीरतालाई मध्यनजर गर्दै आयोगले अप्रिल २९ मा फाल्टा विधानसभा क्षेत्रमा भएको मतदानलाई अमान्य घोषित गरेको छ र सबै मतदान केन्द्रहरूमा नयाँ मतदान गर्न आदेश दिएको छ ।”

निर्वाचन आयोगले कुनै पनि प्रकारको गडबडी दोहोरिन नदिन आवश्यक पर्ने अनुसार पर्याप्त केन्द्रीय बल, व्यापक निगरानी र ‘वेबकास्टिङ’ को व्यवस्था गर्न निर्देशन दिएको छ।

यसका साथै भोटिङ प्रक्रियाको भिडियोग्राफी र कडा निगरानीका लागि पनि निर्देशन दिइएको छ ।  (रासस/एएनआई)